سخنگوی وزارت خارجه با اشاره به نقش مدیرکل آژانس، به حکایتی قدیمی از عبید زاکانی اشاره کرد جوان آنلاین: مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در شرایطی باز هم بر اظهارات قبلی خود مبنی بر ازسرگیری مذاکرات و لزوم دسترسی گسترده به تأسیسات هستهای ایران و نیز اورانیومهای غنیشده پافشاری میکند و سخنگوی وزارت خارجه با اشاره به تلاشهای مخرب گروسی در برابر ایران، تلویحاً از او با عنوان کسی یاد کرد که به ساز امریکایی میرقصید.
نشست فصلی شورای حکام یک بار دیگر محلی برای خبرسازی علیه ایران شد. دیروز و پیش از برگزاری دور جدید نشست با حضور نمایندگان ۳۵ کشور عضو این شورا در وین، رافائل گروسی در جریان نشست خبری گفت: «آژانس به دنبال ادامه همکاری با ایران است و برای حل مسائل مربوط به برنامه هستهای تهران، مسیر دیپلماسی و مذاکره باید دوباره فعال شود.» گروسی درباره وضعیت همکاریهای ایران و آژانس گفت بازرسان آژانس به ایران بازگشتهاند، اما برای ازسرگیری کامل فعالیتهای راستیآزمایی به تعامل و همکاری بیشتری نیاز است. او مدعی شد که وضعیت کنونی باعث شده آژانس نتواند تصویر کاملی از وضعیت برخی مواد و تأسیسات هستهای ایران داشته باشد. مدیرکل آژانس درباره ذخایر اورانیوم ایران نیز گفت: «آژانس همچنان درباره وضعیت مواد هستهای اعلامشده، از جمله اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد، با ابهامهایی روبهروست.» به ادعای گروسی ادامه این وضعیت برای مدت طولانیتر میتواند توانایی آژانس در بازسازی اطلاعات و ارزیابی دقیق فعالیتهای هستهای ایران را دشوارتر کند. گروسی درباره قطعنامههای شورای حکام نیز مدعی شد که رویکرد او درباره اجرای این قطعنامهها بیطرفانه است و آژانس وظایف خود را بر اساس مأموریت فنی و پادمانی خود انجام میدهد. مدیرکل آژانس در عین حال درباره تأسیسات هستهای ایران گفت: «دسترسی و راستیآزمایی میدانی برای آژانس اهمیت اساسی دارد و برای بازگرداندن سطح کامل بازرسیها، باید ترتیبات لازم میان تهران و آژانس ایجاد شود.» او که همچنان از لاک جانبداری علنی از امریکا خارج نشده است، همچنان بر ضرورت یافتن یک راهحل دیپلماتیک تأکید کرد و گفت حل مسائل باقیمانده درباره برنامه هستهای ایران بدون گفتوگو و مذاکره امکانپذیر نیست و آژانس آماده است در صورت شکلگیری روند دیپلماتیک، از آن حمایت کند. گروسی در پاسخ به پرسشهایی درباره حملات به تأسیسات هستهای ایران، بر ضرورت رعایت اصول ایمنی و امنیت هستهای تأکید کرده و گفته است آژانس به فعالیت خود برای حل مسائل موجود با ایران ادامه خواهد داد.
هر کجا کم میآورند، سراغ گروسی میروند
گروسی که خود را برای تصدی دبیرکلی سازمان ملل آماده میکند، در حالی یک بار دیگر پیکان اتهامات را متوجه ایران کرد که اسماعیل بقایی ساعاتی قبل به لفاظیهای این دیپلمات آرژانتینی پاسخ داده بود. بقایی در پاسخ به این پرسش که «امریکا به همراه سه کشور اروپایی فرانسه، انگلیس و آلمان، در تلاش هستند قطعنامهای را در شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی به تصویب برسانند که پرونده هستهای ایران را به شورای امنیت ارجاع دهند. پیام ایران به این کشورها و پاسخ ایران در صورت تصویب این قطعنامه چه خواهد بود»، گفت: «پیشنویس این قطعنامه بر اساس گزارشی است که آژانس بینالمللی انرژی اتمی و مدیرکل آژانس منتشر کردهاند. ما قبلاً هم با این الگو و این روند مواجه بودهایم. من گاهی وقتها تصور میکنم نحوه رفتار آژانس و شخص مدیرکل، یادآور داستان حکیم عضدالدین ایجی و خان مغول است؛ هر جا که در حوزههای دیگر کم میآورند، سراغ آژانس و شخص مدیرکل میروند یا بالعکس، خود مدیرکل در واقع خودش را عرضه میکند تا طرفهای اروپایی و امریکا از آن برای اعمال فشار سیاسی علیه ایران سوءاستفاده کنند.» حکایتی که بقایی از عبید زاکانی نقل کرده، درباره عضدالدین ایجی از بزرگترین عالمان و متکلمان قرن هشتم هجری است که در دوره ابوسعید بهادرخان از ایلخانان مغول، به مقام قاضیالقضات رسید. شبی ابوسعید در یک مجلس، دست قاضی را گرفت و او را به وسط مجلس برد تا برقصد. قاضی شروع به رقصیدن کرد، اما اطرافیان سلطان به او اعتراض کردند که مطابق قواعد و اصول رقص نمیرقصد. قاضی عضدالدین گفت که او طبق قواعد و اصول خودش نمیرقصد، بلکه طبق فرمان شاه میرقصد!
نقض غرض اروپاییها
اسماعیل بقایی در این باره گفت: «این اقدام از چند جهت بیمعناست. از لحاظ حقوقی، اینها مدعی بودند که آنچه موسوم به «اسنپبک» شد، قطعنامههای شورای امنیت را احیا کرده است. اقدام سه کشور اروپایی و امریکا برای اینکه مجدداً موضوع هستهای ایران را در شورای امنیت سازمان ملل مطرح کنند، نقض همان ادعایی است که داشتند و اثبات درستی موضع ایران، چین و روسیه است که اسنپبک را اساساً غیرقانونی و غیرقابل اعمال میدانستیم.» وی خاطرنشان کرد: «دوم اینکه سه کشور اروپایی خودشان را بیاعتبار میکنند. سه کشور اروپایی قبلاً این مسیر را رفتهاند و دیدهاند که چه پاداشی از طرف امریکا گرفتهاند؛ تحقیر شدند، به حاشیه رانده شدند و در عین حال موجب پیچیدهتر شدن موضوعات مرتبط با پرونده هستهای ایران شدند. سوم اینکه خواسته اینها بسیار نامعقول است. از یک طرف، امریکا و رژیم صهیونیستی بانی و باعث این وضعیت هستند. دلیل اینکه آژانس نمیتواند دسترسی داشته باشد به مراکز و تأسیسات هستهای ایران، جنایتی است که امریکا و رژیم صهیونیستی با حمله به تأسیسات هستهای ایران مرتکب شدند. خودشان این مسیر را مسدود کردند و الان ایران را به خاطر عدم امکان دسترسی آژانس به تأسیسات هستهای ایران شماتت میکنند. این نقض غرض است.» وی ادامه داد: «اقدام سه کشور اروپایی و امریکا قطعاً نشانه بدجنسی است و نشان میدهد که به دنبال تشدید اوضاع هستند. حتماً جمهوری اسلامی ایران در قبال هر اقدام نسنجیدهای از طرف سه کشور اروپایی و امریکا، تدابیر لازم را خواهد اندیشید. ما بارها به سه کشور اروپایی توصیه کردهایم که از این حکمت ایرانی واقعاً درس بگیرند: آزموده را آزمودن خطاست.» سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره شیوه حمایت اتحادیه اروپا از تحریمهای امریکا علیه ایران گفت: «برای ما عملکرد کشورها مهم است. اروپا باید تصمیم خودش را بگیرد. اروپا قبلاً این مسیر را آزموده است؛ مسیر راضی نگه داشتن امریکا و تبعیت از خواستههای امریکا، چه در سطح شورای امنیت سازمان ملل متحد و چه در شورای حکام آژانس، نتیجهاش به حاشیه رفتن بیشتر نقش اروپا بوده است.» وی ادامه داد: «در رابطه با این موضوع خاص، میدانید که طبق مقررات خود اروپا، تبعیت از تحریمهای ثانویه امریکا ممنوع است. بر اساس مقررات موسوم به «اساسنامه انسداد» شرکتهای اروپایی مجاز نیستند از این تحریمها تبعیت کنند و دولتهای اروپایی موظف هستند از شرکتهای خود در برابر تحریمهای امریکا حمایت کنند. بیانیه اتحادیه اروپا قطعاً ناقض حقوق بینالملل و همچنین حاکمیت و استقلال خود آنهاست. اگر اتحادیه اروپا برای اعتبار، حاکمیت، استقلال، منافع ملی و منافع اقتصادی خود ارزش قائل باشد، قطعاً نباید از جنگ اقتصادی امریکا علیه ایران تبعیت کند.»
مقامات امریکایی صادقانه دروغ میگویند
سخنگوی دستگاه دیپلماسی با اعلام اینکه اروپا باید تصمیم خود را بگیرد، گفت: «اروپا قبلاً مسیر راضی نگه داشتن امریکا و تبعیت از خواستههای آن را چه در شورای حکام و چه در شورای امنیت آزموده است. طبق مقررات اروپا، تبعیت از تحریمهای ثانویه امریکا محکوم است. بیانیه اتحادیه اروپا ناقض حقوق بینالملل و حاکمیت و استقلال خودشان بود.» وی افزود: «حتماً اگر اتحادیه اروپا برای حاکمیت، استقلال و منافعش اهمیت قائل باشد، نباید از جنگ اقتصادی امریکا علیه ایران تبعیت کند.» اسماعیل بقایی درباره اظهارات مقامات امریکایی در منکر شدن حمله به مراسم عروسی در سیریک هم گفت: «مقامات امریکایی صادقانه دروغ میگویند و این خودش یک هنر است. آنها به خوبی میدانند یکی از تاکتیکهای امریکا در این ۷۰ الی ۸۰ سال، جنایت جنگی است.» خبرنگاری با اشاره به گزارش منتشرشده در خصوص اینکه پنتاگون به پرسنل نظامی خود دستور داده که از عملیات خشم نظامی استفاده نکنند، از سخنگوی وزارت خارجه درباره دلیل این موضوع سؤال کرد که وی پاسخ داد: «این عملیاتی بود که از اول در مطبوعات خود امریکا اسمش را "Operation Epstein Fury" گذاشتند و بعد از مدتی هم به "Operation Epic Failer" تبدیل شد. یک دلیلش حتماً این هست.»
نمای نزدیک
از فرصتهای متعدد برای تماس با چین استفاده میکنیم
اسماعیل بقایی در خصوص عدم دیدار پزشکیان و شی جین پینگ رئیسجمهور چین در تاشکند گفت: «اجلاس شانگهای اجلاس بسیار مهمی بود و سران کشورهای عضو این پیمان شرکت داشتند و رئیسجمهور ما با تعداد قابلتوجهی از همتایان از تاجیکستان، قرقیزستان، هند، پاکستان، روسیه و جمهوری آذربایجان دیدارهای خوبی داشت. با نخستوزیر چین دیدار خوبی داشت.» وی افزود: «شاید امکان دیدار با همه مقامات برای برگزاری نشست طولانی مدت وجود نداشته باشد. با چین رابطه حسنهای داریم و تماسها برقرار است.» سخنگوی وزارت خارجه بیان کرد: «شنبه آینده اجلاس بریکس در دهلینو فرصتی است برای ایران و دیگر کشورهای عضو که در این اجلاس حضور دارند. اینکه در نشستی یک جلسهای برگزار نشده فکر نمیکنم خیلی امر تعیینکننده و مهمی باشد و حتماً از فرصتهای متعددی که وجود دارد برای تداوم تماس با چین و سایر دوستان استفاده خواهیم کرد.»