روز ملی سینما بهانهای است برای مرور فیلمهایی که فقط روی پرده نماندند و به چشم آقای شهید ایران هم آمدند؛ روایتهایی که گوشهای کمتر دیدهشده از نگاه سینمایی رهبر شهید طی همه این سالها بود. جوان آنلاین: خیلی از ما هیچ وقت رهبر شهید انقلاب را آن طور که باید نشناختیم؛ شاید برای همین توی ذهنمان همیشه از او یک روحانی ساخته بودیم که زمامدار کشورمان هم هست فارغ از اینکه آیت الله العظمی سید علی حسینی خامنهای ورای چهره سیاسیاش یک رهبر فرهنگی تمام عیار بوده که هیچ وقت آن بُعد شگفت انگیز و جذابش آن طور که باید برایمان رو نشد. بٌعدی از او که میگفت، رهبر ایران مردی است به شدت اهل ادبیات، شعر، سینما، داستان و هنر؛ به همین خاطر هم هست که حالا وقتی آدمهایی که با ایشان حشر و نشر بیشتری داشتهاند از خاطرات و نقطه نظراتشان درباره رهبر شهید انقلاب حرف میزنند ما را به شگفتی وا میدارند. رهبری که به قول حاج محمود کریمی به موسیقی و سمفونیهای موزیسینهای بزرگ و فاخر جهان مثل بتهوون اشراف داشتهاند و رمانهای معروف جهان را خوانده و سینما را «هنری برتر، پیچیده، پیشرفته و متعالی» میدانسته است. رهبری که وقتی استقبال مردم از سریال جومونگ را میشنوند از مظلومیت داستانهای شاهنامه میگویند که ما با قهرمانهایش میتوانیم بهتر از آن را بسازیم. امروز توی تقویم روز ملی سینماست روزی که بهانه خوبی شد تا به واسطه آن سراغ معرفی چند مورد از کارهای سینمای وطنی برویم که مورد توجه رهبر شهید انقلاب آمد و ایشان دیدن آن را به دیگران توصیه کردند.
وقتی تماشای «ابد و یک روز» و «بادیگارد» به شورای امنیت ملی توصیه شد
یکی از خاطرات جالب درباره روز ملی سینما به فیلمهای بادیگارد و ابد و یک روز برمیگردد علی الخصوص دومی که در ظاهر به نظر نمیآید فیلمی باشد که با ذائقه قشر انقلابی چندان جور در بیاید، اما وقتی خاطرات اهالی سینما و اطرافیان را برانداز میکنیم باز هم در این باره شگفت زده میشویم؛ تا جایی که پژمان لشگری پور تهیهکننده سینما و مجری طرح فیلم بادیگارد همان سالها در جایی از مصاحبههایش درباره واکنش رهبری به فیلمهای حاتمیکیا و سعید روستایی این طور میگوید: «خاطرم هست زمانیکه فیلم بادیگارد را ساخته بودیم، در خرداد ماه (یعنی پنج ماه پس از جشنواره و سه ماه پس از اکران عمومی) به واسطه یکی از همکاران سینمایی از دفتر ریاست جمهوری با من تماس گرفتند و گفتند فیلم را کمی زودتر بدهید تا پس از انجام تشریفات امنیتی در صحن شورای امنیت ملی فیلم برای اعضا نمایش داده شود. بعداً متوجه شدیم رهبری دو فیلم بادیگارد و ابد و یک روز را دیده بودند و از منظر آسیبشناسی سیر تحول انقلاب و آسیبهای اجتماعی به شورای عالی امنیت ملی توصیه کرده بودند تا این دو فیلم را ببینند. ابتدا خیلی خوشحال شدم که حضرت آقا این دید پراهمیت، جدی و موشکافانه را نسبت به سینما دارند، اما نکته غمانگیز این بود که به نظرم روال منطقی این است که شورای عالی امنیت ملی ابتدا این فیلمها را ببینند و بعد این موارد و نکات را برای رهبری ارسال کنند.»
یک اظهار نظر متفاوت درباره «مارمولک» که ۲۰ سال مغفول ماند
آنهایی که اوایل دهه هشتاد را به یاد میآورند قطعا حواشی و جنجالهای اکران فیلم سینمایی مارمولک را به یاد دارند. اثری به کارگردانی کمال تبریزی و تهیهکنندگی منوچهر محمدی درباره فرد بزهکاری که برای فرار دست به سرقت لباس روحانیت میزند و خودش را به عنوان یک روحانی در جامعه معرفی میکند، اما به مرور قرار گرفتن در چنین لباسی او را متحول و شخصیتش را تغییر میدهد. این فیلم در آن سالها انقدر مورد نقد قرار گرفت که در نهایت از پردههای سینما پایین کشیده شد. اما حدود ۲۰ سال بعد با پخش مستند غیررسمی درباره دیدارهای رهبر انقلاب مشخص شد که این فیلم نه تنها مورد اعتراض رهبر شهید نبود که حتی با استقبال ایشان هم همراه شده تا جایی که مقام معظم رهبری در بخشی از بیاناتشان درباره این فیلم این طور توضیح دادند: «من به آقایان علما هم سر فیلم مارمولک ساخته تبریزی گفتم: به جای اینکه اعتراض کنید، استقبال کنید؛ بگویید دست شما درد نکند که نشان دادید آدمهایی میآیند که به ناحق لباس ما را به تن میکنند.»
تکرار خاطره یک روز شیرین با «ماجرای نیمروز»
۱۰ سال پیش وقتی فیلم ماجرای نیمروز مهدویان با آن فرم و ساختش که سبک نویی به حساب میآمد ساخته شد سر و صدا و حواشی زیادی پیدا کرد. فیلمی درباره اتفاقات دهه ۶۰ و فعالیتهای تروریستی منافقین که با بازخوردهای متفاوتی همراه بود. این فیلم علی رغم همه ویژگیهای مثبتش آن طور که باید در جشنواره فیلم فجر دیده نشد و حتی با دلخوری و انتقادات عوامل هم همراه بود، اما بعدها طی دیداری که رهبر شهید با عوامل این کار داشتند اظهار نظر ایشان درباره «ماجرای نیمروز» شنیدنی بود. ایشان درباره این کار این طور واکنش نشان دادند: «این فیلم بسیار خوب بود. همه اجزاء فیلم عالی بود، کارگردانی عالی بود. بازیها عالی، قصه عالی بود. فیلم خوش ساخت بود. آن روزی که این قضیه (محاصره منزل موسی خیابانی) اتفاق افتاد من محضر امام (ره) بودم. بچهها آمدند و گفتند؛ از جمله همین آقای سیفاللهی؛ آمدند و گفتند که قضیه تمام شده. آمدند که به امام گزارش بدهند. با دیدن فیلم شیرینی آن روز تکرار شد.»
«طلا و مس» فیلمی که آرزوی رهبر شهید را برآورده کرد
یکی دیگر از فیلمهایی که مورد توجه رهبری قرار گرفت و در زمان خودش حسابی مورد توجه جشنوارههای داخلی و خارجی قرار گرفت طلا و مس بود. کاری به کارگردانی همایون اسعدیان و تهیهکنندگی منوچهر محمدی بود که رهبر انقلاب علاوه بر اینکه در آن بازی نگار جواهریان و بهروز شعیبی را خیلی خوب و باورپذیر دانستند درباره خود فیلم هم به نقل از تهیهکننده اثر این طور تعریف کردند: «شما تمام آرزوهای من را در مورد سبک زندگی اسلامی برآورده کردید... این اولین فیلمی است که من روحانیت را به درستی و زیبایی دیدم که در این فیلم به تصویر کشیده شده است.»
«یه حبه قند» نمونه یک فیلم کاملا ایرانی
یکی دیگر از اظهار نظرها درباره آثار سینمای ایران بعد از شهادت رهبر انقلاب در مصاحبه رضا میرکریمی مشخص شد. وقتی که در برنامه «من ایرانم»، شهیدی فرد از این کارگردان نامآشنای سینمای ایران خواست تا یکی از خاطراتش با رهبر انقلاب را تعریف کند و او ترجیح داد که به بازگویی این خاطره درباره فیلم سینمایی «یه حبه قند» بسنده کند: «سر صحنه فیلم بودم که آقای مصباح باقری کنی، داماد ایشان به من زنگ زدند و گفتند پیامی از سمت آقا دارند. آن زمان جماعتی به آقا گفته بودند «یه حبه قند» فیلم خوبی نیست. ایشان فیلم را همراه با خانواده دیدند. بعد از تمام شدن فیلم گفته بودند: اینکه فیلم خیلی خوبی بود و من آن را خیلی پسندیدم. ما سر همین سفرهها بزرگ شدیم. فیلم خیلی ایرانی بود.»
«شیار ۱۴۳» روایت یک احساس مادرانه
یکی دیگر از کارهایی که رهبر انقلاب با تماشای آن تحت تاثیر قرار گرفتند فیلم دفاع مقدسی «شیار ۱۴۳» به کارگردانی نرگس آبیار و بازی مریلا زارعی بود. فیلمی درباره مادران شهدا که رهبر شهید بعد از دیدن آن دربارهاش این طور واکنش نشان دادند: «به نظر من امروز ضعفی که در سینمای ایران داریم، ضعف داستان است، اما این فیلم پیچ داستانی داشت که در انتها خیلی خوب باز شد. کارگردان در این فیلم سنگ تمام گذاشته است، این فیلم ارزشمند است و چطور میتوانند فکر کنند که ضد ارزش بوده است؟!... فیلم در مورد احساس مادر به فرزند شهید بود که یکی از اصول دفاع مقدس هم همین است. ما مادر نیستیم و نمیتوانیم مادر باشیم و این احساس را درک کنیم. من در این سالها با هزاران خانواده شهید دیدار داشتهام و در این مدت حتی یک بار هم از مادران شهدا گلایه نشنیده و همیشه در آنها احساس سربلندی دیدهام... فیلم شیار ۱۴۳ از نگاه یک مادر دیده شده و بسیار خوب است.»