اولين قدم در مديريت زبالههاي منزل، آن است كه دورريزها را كم كنيم؛ از مواد و كالاها درست استفاده كنيم؛ راههاي استفاده مجدد را ياد بگيريم و در نهايت زبالههاي منزل را تفكيك كنيم يعني زبالههاي خشك مانند كاغذ، مقوا، پارچه، كاغذ، شيشه، پلاستيك، چوب و امثالهم را از زبالههاي تر مانند پسماند ميوهها، سبزيجات و مواد غذايى و تفاله چاى و... را در دو كيسه جداگانه مخصوص بريزيم.
در اين زمينه توصيههاي ساده زير را به كار ببريد تا هم زباله كمتري توليد شود، هم با استفاده از وسايل سنتي لذت بيشتري از زندگي ببريد:
- استفاده از ظروف بادوام و چندبار مصرف براي غذاخوري يا نگهداري مواد غذايي
- استفاده از روميزيهاي پارچهاي به جاي نوع يكبار مصرف
- استفاده از ليوانهاي فلزي به جاي فنجان و ليوان يكبار مصرف كاغذي يا پلاستيكي
- استفاده از محصولات و كالاهايي كه در بستهبنديهاي قابل بازيافت به بازار ارائه شدهاند.
- به جاي خريد اسباب بازي يا لوازم جديد از برخي لوازم و اسباببازيهاي فاميل و دوستان به صورت مشترك استفاده كنيد.
- استفاده از شويندههاي آلي ارزانتر و كم خطرتر است، مانند جوش شيرين، سركه سفيد و عصاره ليمو (كه لكههاي چربي را ميزدايد).
- مواد بيمصرف را ميتوان با تغييراتي به روي آنها دوباره استفاده كرد. راههاي موجود براي امكان استفاده مجدد از اشيا بسيار زياد است. تنها چيزي كه ما نياز داريم اين است كه با استفاده از خلاقيت خود امكان استفاده مجدد از اشياي موجود در اطراف را افزايش دهيم.
- ارگانهايي مانند كميته امداد و بهزيستي پذيراي لوازم دست دوم قابل استفاده شهروندان هستند. همچنين در حال حاضر طرحي به نام «طرح هبه» در شهرداري تهران در طول سال اجرا ميشود كه شهروندان ميتوانند از طريق تماس با 137 و دريافت كد، هدايا و لوازم اضافي و مازاد قابل استفاده خود را (مانند مبلمان و لوازم برقي كه قابل تعمير و استفاده هستند) در اختيار مأموران شهرداري كه با لباس و كارتهاي ويژه به همراه ماشينهاي مخصوص به در منازل مراجعه ميكنند قرار دهند كه در صورت نياز، بازسازي شده و در اختيار افراد نيازمند قرار ميگيرد. بعد از تحويل هدايا، خانوادههاي دريافتكننده هديه، به افراد اهداكننده لوازم معرفي خواهند شد تا اعتماد نسبت به اجراي طرح و ميزان مشاركتها افزايش يابد.
پرهيز از خريدهاي ضروري و كاهش زباله
خريد و مصرف معقول كالاها اعم از مواد خوراكي، پوشاك، لوازم منزل و غيره، يكي از راههاي صرفهجويي و حفظ محيط زيست است و علاوه بر آن توان اقتصاد خانواده را بالا ميبرد. با پساندازهاي كوچكي كه از صرفهجويي در خريد يا به عبارت بهتر با خريد صحيح و منطقي، حاصل ميشود ميتوان سرمايههاي بزرگي براي فعاليتهاي مفيد ايجاد و در عين حال به حفظ محيط زيست نيز كمك كرد.
- در موقع خريد، كيسه، زنبيل يا ساك خريد را همراه خود ببريد و به فروشنده بگوييد به كيسه نايلوني نياز نداريد. اين كار باعث كمتر شدن مصرف كيسههاي پلاستيكي ميشود.
- بهتر است كالاي با دوام خريداري كنيد تا مدت استفاده از آنها طولانىتر شود. بديهى است محصولات بادوام، ديرتر وارد جريان زباله شهرى مىشوند.
- با برنامهريزى خاص خريد كنيد. بدين ترتيب كه قبل از خريد، ابتدا ليست كاملى از آنچه نياز داريد تهيه كنيد.
- براي خريد لوازم خانگي عجله نكنيد. ابتدا به نياز خود فكر كنيد و وسيلهاي را انتخاب نماييد كه نيازتان را برآورده كند، با ميزان مصرف و تعداد افراد خانوادهتان متناسب باشد و مصرف انرژي كمي هم داشته باشد.
- بستههاي خريد خود را به حداقل برسانيد. از كيسههاي بستهبندي هر چه بيشتر ميتوانيد استفاده كنيد و مابقي را همراه با ساير زبالههاي خشك، به غرفه بازيافت يا وانتهاي جمعآوري پسماند خشك، تحويل دهيد.
اداره بدون كاغذ، رؤياي مديريت پسماند
سازمانها و ادارات از جمله مراكز توليدكننده زباله خشك و به ويژه كاغذ هستند، در حالي كه با توجه به تجهيز اكثر ادارات به فناوري ارتباطي الكترونيك ميتوان تا حد زيادي در مصرف كاغذ صرفهجويي كرد.
- قبل از آنكه عكسي را چاپ يا متني را پرينت كنيد ابتدا بينديشيد آيا واقعاً به نسخه چاپ شده آن نياز داريد ؟ پس تا آنجا كه ميتوانيد كمتر كپي و كمتر از نسخه پرينت شده استفاده كنيد.
- به جاي انتشار اطلاعيههاي همگاني به شيوه كاغذي، از تابلو اعلانات يا پيامك استفاده شود.
- از فناوري الكترونيك يا بدون كاغذ(paperless) به جاي نامهنگاريهاي داخلي استفاده كنيد.
- به منظور كاهش ميزان مصرف كاغذ، جوهر و لاك غلطگير، هنگام تايپ مطالب دقت نموده و متون خود را روي صفحه مانيتور ويرايش كنيد و ترجيحاً از چك پرينت استفاده نكنيد.
- روي هر دو طرف كاغذ، پرينت تهيه شود تا بدين ترتيب مصرف كاغذ را 50درصد كاهش دهيد.
- از قسمتهاي نوشته نشده و سفيد كاغذ به عنوان كاغذ يادداشت كوچك استفاده شود.
- يك جعبه در دفتر كار خود در نظر بگيريد و كاغذهايي را كه امكان استفاده مجدد آنها وجود دارد در آن قرار دهيد تا براي چك پرينت استفاده شود.
- درجلسات، به جاي روميزيها و ظروف يكبار مصرف، از روميزيها و ظروف قابل شستوشو استفاده كنيد.
- رايانه و متعلقات جانبي آن و تجهيزاتي قديمي را كه مورد استفاده قرار نميگيرند به مراكز خيريه، مدارس و روستاها بدهيد.
بدون توليد زباله هم ميتوان گردش كرد
به طور حتم شما جادههاي سبز شمال را بدون انبوه ظروف يكبار مصرف نميتوانيد تصور كنيد. بوستانها و پاركهاي جنگلي و ساير فضاهاي طبيعي نيز كم و بيش همين تصوير را در ذهن شما زنده ميكنند. باور كنيد بدون ظروف يكبار مصرف هم ميشود به گردش و سفر رفت.
- در گردشها، براي جمعآوري پسماندها به جاي كيسههاي پلاستيكي، از كيسههاي برزنتي استفاده كنيد.
- در مهمانيها و گردشها، از به كار بردن بشقاب، ليوان و ساير ظروف يكبار مصرف خودداري كنيد.
- در هنگام گردش و سفر چنانچه ميخواهيد از بيرون غذا تهيه كنيد، ظرف غذا را به همراه خود به رستوران ببريد و از مسئول رستوران درخواست كنيد به جاي آنكه از ظروف يكبار مصرف استفاده كند غذا را در ظرف شما بريزد.
