حدود 7 ميليون دانشآموز دختر در 43 هزار مدرسه دخترانه كشور مشغول به تحصيلند كه همگي در دوران رشد و شكلگيري اندامي و همچنين رشد و شكلگيري رفتاري و شخصيتي قرار دارند و آموزش و پرورش علاوه بر توجه به آموزش آنها بايد سلامت جسمي و روحي آنها را نيز مدنظر داشته باشد.
طرح شادابسازي و محرمسازي مدارس دخترانه به اين منظور تدوين شد؛ اما با گذشت قريب به 15 سال از ارائه اين طرح خبري از اجراي آن نيست. اين در حالي است كه با اتمام آبان، وعده وزير آموزش و پرورش دولت يازدهم براي پيگيري اين مسئله نيز يك ساله شد اما افكار عمومي در اين مدت هيچ اقدام يا تصميم مؤثري را در اين رابطه شاهد نبوده است.
پس از آنكه كشور بحران رشد جمعيت دهه 60 را به سلامت پشت سر گذاشت و در ايجاد تعادل ميان عرضه و تقاضاي فضا و امكانات سختافزاري آموزشي به موفقيت رسيد و به عبارتي موضوع از صورت اضطرار خارج شد، بحث كيفيسازي زمينههاي آموزش و پرورش متناسب با نيازهاي روز جامعه و ارتقاي استانداردهاي فضاي آموزشي به ميان آمد.
اگرچه بلوغ موضوعي به عنوان محرم و شادابسازي مدارس دخترانه در كشور ديرتر از زمان ايجاد نياز صورت گرفت، با اين وجود اين تأخير از ضرورت آن سلب اهميت نكرده است. سلامت روحي و جسمي دختران به جز توجه به سلامت يك گروه بزرگ از شهروندان يك جامعه، سرمايهگذاري روي بنيان سلامت خانواده و به دنبال آن كشور و جامعه است.
كار كم هزينه پر ابعادي كه بياغراق ميتوان نام طرح واكسينه كردن جامعه در مقابل بيماريهاي روحي، جسمي و حتي فرهنگي و اعتقادي را به آن اطلاق كرد. از سوي ديگر اجراي سليقهاي قوانين مصوب مجلس و تغيير اولويتهاي دورهاي وزيران در هر كابينه سبب شده دغدغهمندان طرح محرمسازي مدارس دخترانه از پيگيري طرح در قالب تصويب قانون صرفنظر كنند و اين طرح نيز مثل جداسازي فضاي آموزشي دختران و پسران در دانشگاهها اجرا نشود. محرمسازي مدارس دخترانه يكي از دغدغهها و برنامههاي علي اصغر فاني قبل از گرفتن رأي اعتماد بود كه سال گذشته رسانهاي شد. البته 15 سالي از عمر طرح شادابسازي يا محرمسازي مدارس دخترانه ميگذرد اما در طول اين مدت وزيران آموزش و پرورش به اشارهاي به آن بسنده كردهاند. در اين ميان فاني نيز با اظهارنظرهاي جسته و گريخته سهم خود را در اجرا نشدن اين طرح ادا ميكند. طرح شادابسازي از افزايش ارتفاع ديوارهاي مدارس دخترانه آغاز شد و سپس به تغيير معماري مدارس نوساز رسيد. هر چند هيچ يك از اين ايدهها به طور كامل اجرايي نشدند و كسري بودجه دليل مشترك تمام وزرا و دولتها در مسكوت گذاشتن اين طرح بود.
باز هم تناقض در گفتار و اعمال برآورد اوليه اجراي طرح شادابسازي و محرمسازي مدارس دخترانه در سال 90 رقمي بين 800 ميليارد تا يك هزار ميليارد تومان بود كه از سوي مرتضي رئيسي، رئيس سازمان نوسازي و معاون عمراني وزارت آموزش و پرورش اعلام شد.
رئيسي در توصيف طرح مزبور ضمن رد افزايش ارتفاع ديوارهاي مدارس بر طراحي دقيق و معماري صحيح مدارس دخترانه تأكيد كرد دختران دانشآموز همانند دانشآموزان پسر در مدارس آزادي عمل داشته باشند.
به گفته وي معماري مدارس بايد به شكلي باشد كه در ارتقاي وضعيت جسمي دختران مانع ايجاد نكند كه وجود مدارس با «حياط مركزي» از اين نوع معماريهاست. از طرفي با توجه به اينكه تحرك جزء لاينفك آموزش و پرورش است، در صدديم در كنار فضاهاي آموزشي كه شاخصهاي لازم را در اين خصوص ندارند، براي ارتقاي توانايي جسمي دانشآموزان به ويژه دانشآموزان دختر، سالنهاي ورزشي در كنار اين مدارس احداث كنيم.
علاوه بر اين، در ميان صحبتهاي مديران و مسئولان طرح، اما و اگر و بايدها و شايدهاي بسياري به چشم ميخورد كه هرگز در عرصه عمل نمود پيدا نكردهاند. حفظ چارچوبهاي سنتي براي تربيت دانشآموزان و نيروي انساني متناسب با نيازهاي امروز جامعه تناقضي است كه با وجود تأكيد مسئولان، هيچ يك از ابلاغيهها، بخشنامهها و آييننامههاي رسمي و غيررسمي پاسخي براي آن ندارند.
مدارس نوساز هم نامحرمندجدا از گزارشهاي تحقيقاتي نهادهايي مانند دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي، شوراي عالي آموزش و پرورش، مركز پژوهشهاي مجلس و در نهايت نيز وزارت آموزش و پرورش كه همه بر ضرورت فضاسازي مدارس دخترانه در جهت رشد جسمي رواني هر چه بيشتر آنها اذعان دارند، مشاهدات عيني از مدارس دخترانه نيز نشان ميدهد مشرف بودن ساختمانهاي مجاور به فضاي مدارس دخترانه بسياري از فعاليتهاي آنها را محدود كرده است. از طرفي برآوردهاي مالي نيز نشان ميدهد كه محرمسازي مدارس نوسازي و تغيير در طراحي معماري به مراتب آسانتر از محرمسازي مدارس موجود است؛ با اين حال مدارس نوسازي كه در طول 15 سال گذشته ساخته شدهاند باز هم از اين ويژگي محرومند.
طرح شادابسازي مدارس دخترانه در حالي در عمل مسكوت مانده كه سه سال پيش آموزش و پرورش يك گام جلوتر طرحي با عنوان متناسبسازي فضاهاي آموزشي و پرورشي دختران با رويكرد عفاف و نشاط را دنبال ميكرد.
