در پي مخالفت صنايع لبني با افزايش قيمت شير خام به 1440 تومان در سال جاري، وزارت جهاد كشاورزي در اقدامي، خريد تضميني شير خام را از دامداران به تصويب رساند و قرار است خريد تضميني از هفته آينده در شش استان كشور آغاز شود.
سالهاست كه دامداران و كارخانجات لبني بر سر قيمت شير خام اختلاف دارند، اما اين چالشها همزمان با اجراي قانون هدفمندي يارانهها از سال 89 و عدم حمايت دولت از دامداران و افزايش قيمت علوفه شدت يافته و در سال جاري نيز به اوج خود رسيده است، به طوري كه به رغم مصوبه ستاد تنظيم بازار و افزايش قيمت شير خام به 1440 تومان در سال 93، صنايع لبني از خريد شير خام با اين قيمت امتناع كردند و دامداران كه توليد شير برايشان اقتصادي نبود در نامهاي به رئيسجمهور، خواستار رسيدگي به اين مشكلات شدند. براساس اين گزارش، جلسات متعددي با حضور فعالان اين صنعت با مسئولان مربوط برگزار شد تا اينكه پس از گذشت هشت ماه از سال، وزارت جهادكشاورزي تصميم گرفت به منظور جبران زيان دامداران و جمعآوري شير خام مازاد بر نياز صنايع لبني، خريد تضميني شير خام را آغاز كند. در اينباره مديرعامل سازمان مركزي تعاون روستايي ايران، روز گذشته در بازديد از يك شركت تعاوني دامپروري و كشاورزي از شروع خريد تضميني شير از هفته آينده در 6استان كشور خبر داد. وزارت جهاد كشاورزي در شرايطي خريد تضميني شير را پس از سالها آغاز كرده است كه برخي از اعضاي دولت به اين سياست خريد تضميني اين وزارتخانه انتقاد شديد دارند و معتقدند كه بار مالي مضاعفي به دولت تحميل ميشود. همچنين در شرايطي كه دولت خود را براي فاز سوم هدفمندي يارانهها آماده ميكند، اين وزارتخانه به جاي آزادسازي قيمت شير و تعيين قيمت براساس عرضه و تقاضا، خريد تضميني را به عنوان راهكار حمايتي برگزيده و تمام آثار هدفمندي يارانهها را در سه سال گذشته در صنعت شير از بين ميبرد.
مصوبه تيرماه در آذر اجرايي شد
حسين صفايي مديرعامل سازمان مركزي تعاون روستايي ايران در جمع خبرنگاران افزود: شيرخام بر اساس مصوبه دولت از تيرماه سال جاري با قيمت 1440 تومان مصوب شد ولي از آن زمان تاكنون صنايع لبني از خريد شير با اين قيمت امتناع كرده است در نتيجه براي حمايت از توليدكنندگان شيرخام سازمان تعاون روستايي ايران از هفته آينده طرح خريد تضميني شير خام را آغاز ميكند و شير خام با بار ميكروبي كمتر از 1000 و چربي 2/3 را با قيمت 1440 تومان در استانهاي قم، خراسان رضوي، خراسان جنوبي، قزوين، اردبيل و تهران آغاز ميكند.
وي افزود: اين كار براي جمعآوري مازاد توليد شير خام انجام ميشود و بخشي از شير خام توليدي دامداران كه توسط كارخانهها جذب نميشود را سازمان مركزي تعاون روستايي ايران خريداري ميكند و با قراردادي كه با كارخانههاي صنايع لبني بسته است آن را تبديل به پودر شيرخشك و خامه ميكند.
وي افزود: هماكنون با تعدادي از كارخانهها قرارداد بسته شده ولي به نسبت افزايش عرضه قراردادها با كارخانههاي مختلف نيز افزايش خواهد يافت و همچنين اين كار به ساير استانها نيز خواهد رسيد. صفايي در پاسخ به سؤالي كه دامداران كه خود صنعت لبني ندارند چگونه قيمت را كنترل خواهند كرد، اظهار داشت: از آنجا كه متولي اين امر سازمان مركزي صنايع روستايي و كارخانهها فقط در اين فرايند حقالعملكار هستند مشكلي پيش نخواهد آمد و كارخانهها تعيينكننده قيمت براي ما نخواهند بود بلكه سازمان مركزي صنايع روستايي شير را از دامداران خريداري ميكند. وي اظهار داشت: هماكنون در كشور به طور متوسط سالانه 8ميليون و 200هزار تن شير توليد ميشود كه 35 درصد آن توسط دامداريهاي صنعتي و بقيه توسط دامداريهاي نيمهصنعتي و سنتي توليد ميشود.
صفايي بيان داشت: توليد شير و فرآوردههاي لبني به عنوان يكي از مهمترين مواد غذايي كه تأمينكننده پروتئين مورد نياز آحاد جامعه است براي وزارت جهاد كشاورزي و همچنين دولت بسيار مهم است و حمايت از اين صنعت جزو سياستهاي وزارت جهاد كشاورزي و دولت است.
مديرعامل سازمان مركزي تعاون روستايي ايران اظهار داشت: در سالهاي گذشته بعد از اجراي قانون هدفمندي يارانهها به دليل اينكه بخشي از قانون اجرا نشد و 30درصد از درآمد حاصل از هدفمندي يارانهها كه قرار بود به بخش توليد داده شود پرداخت نشد و در نتيجه آن با افزايش قيمت حاملهاي انرژي توليد به خصوص در كشاورزي و صنعت دام و طيور دچار آسيب شد.
افزايش 300 درصد هزينه دامداران
صفايي تصريح كرد: بعد از اجراي مرحله دوم هدفمندي يارانهها، سود 30 درصدي حاصل از محل صرفهجويي حاملهاي انرژي كه بايد در بخش كشاورزي و صنعت وارد ميشد، با وجود بستهاي كه وزارت جهاد كشاورزي به دولت ارسال كرد، محقق نشد.
به گفته مديرعامل سازمان مركزي تعاون روستايي كشور، اين امر باعث آسيب جدي به بخش كشاورزي بهويژه در بخش دام و طيور شد. صفايي يادآور شد: دامداريهاي استان تهران طي چهار سال گذشته 300 درصد افزايش هزينههاي توليد را تجربه كردهاند، اما ميزان درآمد آنها كمتر از 140 درصد بوده است كه اين امر ضرر و زيان سنگيني به دامداران وارد كرده است.
وي تأكيد كرد: دولت از بهمنماه سال گذشته مصوبهاي براي جبران افزايش هزينههاي توليد با پرداخت 190 تومان براي هر كيلوگرم شير خام را متقبل شد و در سهماهه ابتدايي سال جاري نيز مبلغي براي پرداخت اين يارانه به بخش دامپروري ديده شده كه بهزودي پرداخت ميشود. صفايي اظهار داشت: هيئت وزيران در هشتم تيرماه سال جاري مصوبهاي تصويب كرد كه بر اساس آن، شيرخام توليدي دامداران با داشتن چربي حداقل 2/3 و بار ميكروبي زير 100 هزار بايد. 144 تومان توسط صنايع خريداري شود، اما اين امر توسط صنايع لبني مورد اجرا قرار نگرفت. وي همچنين گفت: صنايع لبني با وجود اينكه قيمت خود را 16 درصد افزايش دادهاند، اما اين امر در نرخ خريد شيرخام دامداران تأثيري نداشت. صفايي اظهار داشت: هماكنون متوسط قيمت خريد شير خام از دامداران 1177تومان است كه اين رقم مورد قبول دامداران و وزارت جهاد كشاورزي نيست. وي افزود: با اجراي خريد تضميني شير پيشبيني ميشود متوسط قيمت خريد شير به 1320 تومان افزايش يابد. مديرعامل سازمان مركزي تعاون روستايي ايران، اظهار داشت: سال گذشته 550هزار تن فرآوردههاي لبني صادر شده است و بازار خيلي خوبي در كشورهاي پيرامون ما براي صادرات لبنيات وجود دارد. وي ادامه داد: به همين منظور، با تعدادي از كارخانههاي شيرخشككني در استانهاي تهران، قم، خراسان رضوي، اردبيل، قزوين و خراسان جنوبي بسته شده و در آينده به استانهاي ديگر نيز تسري پيدا ميكند. صفايي تصريح كرد: متوسط قيمت خريد شير نيز از 1177 تومان به 1320 تومان در هر كيلوگرم افزوده ميشود و حدود 150 تومان به معدل قيمت شير اضافه ميشود.
وي يادآور شد: شير ممتازي كه به قيمت يكهزار و 440 تومان خريداري ميشود، حدود 20 درصد توليد ما را تشكيل داده و داراي بار ميكروبي زير 100 هزار و چربي 2/3 است.
