مشاغلي كه حتي يك شيفت كار كردن در آنها فشار زيادي را بر بدن تحميل ميكند. گاهي اوقات دو يا چند شيفته انجام ميشوند و اين بدترين لحظههاي زندگي كاري هر انساني است. يكي از مهمترين و بدترين عوارض كارهاي پشت ميزي اين است كه عوارض و خستگيهاي جمع شده ناشي از اين نوع مشاغل تا 40 سالگي بروز و ظهور نميكنند.
تصور كنيد اگر شما در سن 30 يا 40 سالگي متوجه دردهاي گذري و كم در ناحيه كمر، گردن، دستها و پاها شويد هم انگيزه و هم قدرت كافي براي پرداختن به ورزش و تمرينات كششي داريد اما نكته اينجاست كه عوارض و دردهاي مربوط به كارهاي پشت ميزي معمولاً تا سن 50 سالگي نشانهاي از خود برجاي نميگذارند. در واقع كمتحركيها، غلط نشستنها و كار كردنها درست در زمان 50 سالگي؛ زماني كه بدن به شدت ضعيف و بيانرژي شده است بروز ميكنند و همين باعث ميشود نيروي عضلاني شخص بر اثر آسيبهاي وارده با ضريب بيشتري كاهش پيدا ميكند.
جاي تأسف دارد كه بسياري از دردهايي كه هيچ راه درماني هم براي آنها در ميانسالي پيدا نميشود ناشي از حركاتي هستند كه به راحتي ميشد در روزهاي جواني با انجام حركات كششي و برنامههاي ورزش منظم آنها را از دوره ميانسالي كاملاً حذف كرد اما غافل هستيم. متأسفانه تنها نكتهاي كه به نيروهاي كار ما آموزش داده نميشود انجام حركات ورزشي در محيط كار است. بهترين ورزشها براي حذف دردهاي دوران ميانسالي، پيادهروي روزانه، شنا، راه رفتن در آب حداقل سه روز در هفته است. كوهنوردي و دوچرخهسواري پيش از 60 سالگي هم جزو ورزشهايي است كه به رفع خستگيهاي كاري كمك ميكند. بررسيها نشان ميدهد كار كردن در محيط بسته، فاقد شرايط استاندارد، بدون تصاوير طبيعي، فاقد گياه و هواي آزاد در مدت كوتاهي اثرات غيرقابل جبراني مثل افسردگي بر بدن تحميل ميكند.
بدترين اتفاقي كه ممكن است براي بدن يك كارمند بيفتد اين است كه او در زمان استراحت، زمان حضور در خانه هم مشغول انجام كاري شود كه در اداره به آن پرداخته است. تصور كنيد كاري كه از انجام هشت ساعته آن فشاري بر بدن تحميل ميشود كه مشكلآفرين است در زمان فراغت و استراحت خانه هم ادامه پيدا كند آنجاست كه آستانه تحمل بدن براي تحميل فشارهاي كاري رد ميشود و خطرآفرين خواهد بود.
فراموش نكنيد بهترين راه حل اين است كه شما تا ميتوانيد در زمان كار كردن مايعات بنوشيد تا گردش خونتان تسهيل شود و تا جايي كه برايتان امكان دارد حركت كنيد. حتي اگر نگران هستيد كه انجام حركات كششي در محيط كار برايتان دردسرساز شود كافي است هر از گاهي بعد از كار كردن از روي صندليتان بلند شويد چند قدم بزنيد. اگر در نزديكيتان پنجره يا بالكن قرار دارد بهتر است براي قدم زدن به آنجا برويد. نفس عميق بكشيد و زماني كه قدم ميزنيد به درست قدم زدن و صاف ايستادن بدنتان فكر كنيد، همين آسانترين و بهترين تمرين زمان كار است.
فراموش نكنيد شما يك ماشين كار نيستيد و در اجزاي بدنتان انرژي موج ميزند پس بهتر است به فكر خودتان باشيد. بعد از هر يك ساعت كاري كافي است كمر و دستها را تا جايي كه ميتوانيد بكشيد و اجازه دهيد عضلاتتان تا جاي ممكن كشش را تجربه كنند. اينكه بگوييد من در اداره هيچ زماني براي تمرين كردن ندارم مغلطه است! ريختن يك ليوان چاي، خوردن يك فنجان قهوه، برداشتن كاغذهاي چاپ شده از روي چاپگر، فرصت رفتن از بخش اداري به بخش كاري ديگر يا حتي زمان بين دو نماز، فرصت موقع غذا خوردن و... همه از فرصتهاي كوچكي است كه ميشود در حين انجام كارهاي ديگر، حركات كششي و تمريني انجام داد.
*متخصص طب فيزيكي
