ايران و گروه 1+5 در چند روز آينده مذاكرات هستهاي را براي رسيدن به توافق جامع در عمان برگزار ميكنند، مذاكراتي كه گفته ميشود طرف امريكايي اميد زيادي براي موفقيت آن بسته است. هنوز مشخص نيست كه دو طرف قادر خواهند بود دو اختلاف كليدي مذاكرات بر سر ظرفيت غنيسازي و نحوه برداشتن تحريمها را كنار بزنند يا نه. رئيسجمهور امريكا در تازهترين موضعگيري خود گفته در صورتي كه بتواند با ايران به يك توافق خوب برسد، كنگره را براي برداشتن تحريمها متقاعد خواهد كرد ولي معلوم نيست كه آيا او قادر به چنين كاري خواهد بود يا نه و اينكه آيا او حاضر است چنين چيزي را در توافق با ايران بگنجاند، پيروزي جمهوريخواهان مخالف اوباما در انتخابات كنگره، وعده او را بيشتر مبهم كرده است.
به گزارش «جوان» ايران و گروه 1+5 روزهاي يكشنبه و دوشنبه (18 و19 آبان) مذاكرات هستهاي را در مسقط، پايتخت عمان ادامه ميدهند تا شانس دستيابي به توافق را تا پايان مهلت يك ساله آزمايش كنند. دو هفته ديگر تا پايان ضرب الاجل يك ساله توافق ژنو (24 نوامبر) باقي مانده كه برخي مسائل از جمله پيروزي جمهوريخواهان در كنگره، چشم انداز مذاكرات را پر ابهامتر كرده است، كنگرهاي كه طي يك سال گذشته كه مذاكرات ادامه داشت اعضاي آن در تلاش بودند تحريمهاي جديدي عليه ايران اعمال كنند. حالا دولت اوباما ادعا ميكند كه در صورت توافق جامع با ايران كنگره را به پذيرش نتايج مذاكرات متقاعد خواهد كرد تا به يك دهه چالش بين ايران و غرب پايان دهد. اوباما روز پنجشنبه درباره تاثير پيروزي جمهوريخواهان در انتخابات مياندورهاي بر مذاكرات هستهاي با ايران گفت چنانچه توافقي حاصل شود كه بتواند جهان را متقاعد كند كه برنامه هستهاي ايران ماهيت صرفا صلحآميز دارد، با جمهوريخواهان وارد مذاكره شده و آنها را نيز متقاعد ميكنيم.
اوباما همچنين گفت كه امريكا و متحدانش ميتوانند چارچوبي به ايران پيشنهاد كنند كه بر اساس آن بتواند نيازهاي صلحآميز انرژي خود را تأمين كند. وي در عين حال گفت كه مذاكرات هستهاي يك مسير دشوار ديپلماتيك است، چراكه دو طرف به هم بياعتماد هستند. رئيسجمهور امريكا افزود كه مذاكرات به صورتي معنادار در حال پيشرفت است و هر چه به ضربالاجل تعيين شده نزديكتر ميشويم، مذاكرات جديتر ميشود. اوباما در پاسخ به اين پرسش كه در صورت عدم همراهي كنگره، آيا اين اختيار را خواهد داشت كه به صورت يكجانبه تحريمهاي ايران را كاهش دهد، گفت كه تحريمها چند دسته هستند و با هم تفاوت دارند، اما در حال حاضر تمايلي به اظهارنظر در اينباره ندارد. اظهارات اوباما درباره تلاش براي متقاعد كردن كنگره نشان ميدهد كه او خودش نيز در اين باره مردد است كه آيا قادر خواهد بود كنگره را به پذيرش نتيجه مذاكرات هستهاي با ايران متقاعد كند يا نه. اين چالش اوباما از همين حالا در سخنان نمايندگان كنگره قابل مشاهده است. به گزارش جروزالم پست، سناتور ليندسي گراهام، نماينده جمهوريخواه كنگره امريكا در اظهاراتي گفت كه هر گونه توافق هستهاي بين ايران و 1+5 نيازمند رأي نمايندگان است و بايد به تصويب كنگره برسد. هرچند به نظر ميرسد رئيسجمهور امريكا بر اساس مصوبه سالهاي 2010 و 2011 كنگره، حق تعليق تحريمها را دارد اما امكان لغو دائمي تحريمها تنها در اختيار كنگره است و بنابراين مشخص نيست كه اوباما، كنگره را كه بارها از سياستهاي او انتقاد و او را به سازش در مقابل ايران متهم كرده، چگونه براي حمايت از توافق هستهاي جامع با ايران متقاعد ميكند.
بي اعتمادي به كنگره جمهوريخواهتغيير تركيب كنگره به نفع جمهوريخواهاني كه منتقد سياستهاي اوباماي دموكرات هستند، سبب شده رسانههاي امريكايي و غربي از همين حالا درباره شانس اوباما براي آن چيزي كه او آن را «متقاعد كردن كنگره» ناميده ابراز ترديد كنند. روزنامه «فايننشال تايمز» روز پنجشنبه در گزارشي نوشت: نتايج انتخابات مياندورهاي كه جمهوريخواهان را به كسب كرسي اكثريت در هر دو مجلس نمايندگان و سنا نايل ساخت، براي اوباماي دموكرات چالشي اساسي به حساب ميآيد. موضوع هستهاي ايران كه براي ثبات خاورميانه و جهان، منافع حياتي به دنبال دارد، اگر قرباني سياستهاي تنگنظرانه حزبي در امريكا شود فاجعهآميز خواهد بود. سايت شبكه خبري شبكه «بلومبرگ» نيز مطلبي را در همين زمينه منتشر كرده و خواستار دور نگه داشته شدن كنگره از مذاكرات هستهاي ايران شده است. اين سايت مينويسد ديپلماتهاي ايراني به خوبي ميدانند كه پيروزي جمهوريخواهان در سنا به معناي جديشدن خطر تحريمهاي جديد و عدم مصالحه از سوي امريكا خواهد بود و اين به معناي افزايش فشارها در آستانه ضرب الاجل 24 نوامبر است.
اختلافات همچنان باقي استايران و 1+5 درحالي از فردا مذاكرات عمان را شروع ميكنند كه هنوز برخي اختلافات همچنان به قوت خود باقي است. جاش ارنست، سخنگوي كاخ سفيد روز پنجشنبه در مصاحبه با شبكه تلويزيوني اماسانبيسي با اشاره به مذاكرات ايران و 1+5 گفت كه هنوز ابعاد دشواري در مذاكرات هستهاي با ايران باقي مانده كه حل نشدهاند. اوباما نيز درباره مذاكرات آتي گفت: «ايران به قوانين توافق موقت پايبند بوده و مذاكرات سازنده و منسجم بودهاند. اينكه ما ميتوانيم به توافق برسيم يا نه، بايد ببينيم كه طي هفتههاي آتي چه اتفاقي ميافتد.» همچنين «جان كري» وزير خارجه امريكا گفت كه تلاش ميكنيم تا ۲۴ نوامبر مذاكرات را به نتيجه برسانيم ولي تأكيد كرده كه در حال حاضر گزينه تمديد مهلت گفتوگوها در دستور كار نيست. جان كري تأكيد كرد كه در حال حاضر تمركز اصلي واشنگتن دستيابي به توافق جامع هستهاي با ايران در چارچوب زماني تعيين شده است. به گزارش خبرگزاري فرانسه، كري همچنين گفت كه «در حال حركت به سمت خط پايان مذاكرات هستهاي» براي تضمين توافقي جامع با ايران است و با اين هدف به سمت خط پايان حركت ميكند كه مذاكرات را به نتيجه برساند.
نامه محرمانه اوباما به رهبر انقلاب روزنامه امريكايي والاستريت ژورنال پنجشنبه در گزارشي نوشت كه باراك اوباما، اواسط ماه اكتبر به طور محرمانه نامهاي براي آيتالله خامنهاي، رهبر ايران فرستاده و در آن «منافع مشترك» ايران و امريكا را براي رويارويي با داعش شرح داده است. گفته ميشود اين چهارمين نامهاي است كه اوباما از زمان رياست بر كاخ سفيد براي رهبر انقلاب ارسال كرده است. والاستريتژورنال ميگويد، اوباما به رهبر ايران نوشته است كه هر حمله امريكا عليه مواضع داعش با منافع ايران نيز همخواني دارد. جاش ارنست پنجشنبه شب وجود چنين نامهاي را رد نكرد ولي از اظهار نظر در مورد صحت و سقم و جزئيات اين نامه نيز سر باز زد و گفت: «آنچه ميتوانم بگويم اين است كه سياست كاخسفيد در مواجهه با ايران تغييري نكرده است.» هرچند به نوشته وال استريت ژورنال موضوع نامه، بحث داعش بوده، ولي منابع غربي ميگويند كه نگارش چنين نامهاي در آستانه نزديك شدن به مهلت توافق هستهاي، اشاراتي تلويحي در اين زمينه هم دارد. بيشتر منابع غربي و همچنين سناتورهاي امريكايي اين نامه را از همين زاويه ارزيابي كردند. جان بوئنر، رئيس مجلس نمايندگان كنگره امريكا گفته او به رهبران ايران «اعتماد ندارد» و معتقد است كه ايران را نبايد در جنگ عليه داعش دخالت داد. ناظران در تهران اين پرسش را مطرح ميكنند كه كنگره كه به چنين شدتي از نوشتن نامه اوباما انتقاد ميكند، آيا از توافق احتمالي او حمايت خواهد كرد؟ بلافاصله پس از مخابره نامه محرمانه اوباما به رهبر معظم انقلاب براي مبارزه با داعش، رسانههاي اسرائيلي نسبت به اين خبر واكنش نشان دادند. به گزارش شبكه الميادين، شبكه 10 اسرائيل خبر داد: ارسال اين نامه بدون اطلاع دولت تل آويو بوده است.
