نزديك شدن به سالروز قيامي كه بنيان آن بر امر به معروف و نهي از منكر و اقامه دين نبي(ص) و نماز استوار است، فرصتي است براي يادآوري اهميت كاركردهاي اجتماعي و فرهنگي نماز. اين در حالي است كه طي سالهاي متمادي غفلت از به روز كردن شيوههاي تشويق و ترغيب نوجوانان و جوانان به نماز نهتنها جامعه را از بركات اقامه آن محروم ساخته بلكه فريضه- رسانه نماز را در مقايسه با ساير رسانهها مهجور كرده است.
دنياي امروز دنيايي است كه در آن همه چيز زندگي پيوند ناگسستي به اقتصاد دارد. به طوري كه ترويج بسياري از اصول اعتقادي بيپايه كه در پاسخ به نيازهاي معنوي افراد جامعه سر در ميآورند، سعي ميكنند رنگ و بويي از مباني سرمايهداري بگيرند تا با اين دست نيازهاي روز جامعه همراه شوند. در مقابل ما نيز (با اينكه پرچمدار جبهه مبارزه با اين نظم نوين جهاني و ماسوني هستيم) تا حدودي قرباني نفوذ اين طرز تفكر شدهايم؛ تفكري كه در آن همه چيز به اقتصاد وابسته است و فرهنگ شايد وقتي ديگر در برنامههاي ما قرار ميگيرد و در اين مسير بزرگترين ظلمها را به فرايض ديني از جمله نماز و امر به معروف و نهي از منكر و كاركردهاي آنها كردهايم.
جايگاه نماز در دنياي ما به بيان ديگر خودمان دنيايي ساختهايم كه اصل توسعه و پيشرفت در آن يعني پيشرفت اقتصادي و از طرفي كاركردهاي دين را خواسته يا ناخواسته و تلويحي از آن زدودهايم. اين ملغمه اجتماعي كه دودش به چشم نسل جوان رفته، به اضافه شيوههاي كهنه براي ترويج نماز از آن يك فريضه كهنه ميسازد كه در گذشته كاربرد داشته و در دنياي امروز تنها كاركرد تخديري دارد. همچنين برخورد نامناسب با مسئله تشويق نوجوانان و جوانان به نماز در اين مسير بيتأثير نبوده است. يعني نظام آموزشي و تربيتي ما در تمام دورانها و بدون در نظر گرفتن مقتضيات زمان فرض را بر اين ميگذارد كه تهديدهاي موجود آنقدر بزرگ و جدي نيستند كه دانشآموزان و جوانان ما را از صفوف نماز بربايند و اين خوشبيني باعث شده امكانات سختافزاري و نرمافزاري نامتناسبي با شرايط روز جامعه براي تشويق جوانان و نوجوانان به نماز اختصاص داده شود.
مثلاً معلمان پرورشي يا مسئولان برگزاري و اقامه نماز در مدارس، دانشگاهها، مراكز آموزشي و فرهنگي و به طور كلي در كشور به كمترين و ناكارآمدترين ابزار روانشناسي، زمانشناسي، آسيبشناسي اجتماعي و ظرافتهاي اخلاقي مجهزند. اين در حالي است كه منبر و مسجد در آموزههاي دين ما يك رسانه هستند. اما در حال حاضر اين رسانه در شيوه انتقال پيام خود چندين دهه عقب است و به راحتي ميدان را براي رسانههاي ريز و درشت كه داخلي و خارجي بودن آنها در رواج آموزههاي اخلاقي و اجتماعي غلط چندان با هم فرقي نميكنند باز گذاشتهاند.
محدود ماندن به قرائت نماز ما را از اقامه آن باز داشته است. به طوري كه حتي انجام برخي فرايض ديني را در تضاد با انجام وظايف شهروندي، استخدامي و... خود ميبينند.
در اين رابطه پيام حجتالاسلام والمسلمين محسن قرائتي به عنوان رئيس ستاد اقامه نماز به اجلاس هفته گذشته معلمان بسيجي سراسر كشور، حائز نكاتي است كه به لحاظ سابقه طولاني وي در اين مسئوليت قابل تأمل هستند. حجتالاسلام قرائتي در پيام خود به اجلاس مذكور چند روش راهبردي را براي دعوت به نماز پيشنهاد ميكند كه برگزاري جشنهاي تكليف به شيوه كارشناسي شده و تجليل از شاگرد اولهاي مدارس در مسجد از جمله آنها هستند.
همه مسئولند در پيام رئيس ستاد اقامه نماز كشور آمده است: اگر اجازه دهيم افراد خوشصدا از نسل نو، به نوبت مسئوليت اذان مسجد را بر عهده بگيرند، اگر نسل نو مقالات كوتاه و شيريني بنويسند و آنها را در مسجد بخوانند و مانند اين كارهاي فرهنگي، تربيتي و اجتماعي را انجام دهند، مسجد رونق ويژهاي خواهد يافت و اين رونقها نيز دعوت عملي به حضور در نماز جماعت است. اگر تحصيلكردگان و فرهنگيان كلاسهاي جبراني براي بچههايي كه در درس ضعيف هستند و دهها نمونه از اين كارها، ميتواند دعوت عملي به نماز و مسجد باشد و نسل نو احساس كنند مسجد افزون بر ايجاد ارتباط بين آنان و خدا، مكان مناسبي براي حل انواع مشكلات آنان است و تمام ضعفهاي آنها را جبران ميكند.
اگر ما امكانات و تشويقهاي خود را به نماز گره بزنيم، نماز رونق ويژهاي خواهد يافت. همچنين اگر شما و ديگر چهرههاي معروف و فرهيختگان در مساجد شركت كنيد، اگر افراد مسائل امنيتي خود را از سوي بسيج مسجد تأمين نمايند، اگر شبانهروز در مسجد براي كساني باز باشد كه برنامه مطالعه و گفتوگو، مباحثه و امثال آن را دارند يا ديد و بازديدهاي رسمي و غيررسمي را در مساجد قرار دهند، مساجد فعال خواهند شد. اگر عيادت بيماران از سوي شما و تفقد از غايبين انجام گردد. اگر به افراد تازه وارد احترام گذاشته شود و با قيام و تكان خوردن براي آنان جا باز كنيم هم آنان دلگرم ميشوند و هم خدا در قرآن وعده داده پاداش اين جا دادنها گشايش در همه امور خواهد بود.
حجتالاسلام قرائتي در ادامه اين پيام با اشاره به كاركردهاي نماز و مسجد در صدر اسلام آورده است: مسائلي چون قضاوت، آموزش، كمك به فقرا، مكاني براي آوارگان و مهاجران، مشورت، بسيج كردن مردم براي جبههها، تبليغات و حتي عقد فاطمه زهرا(س) همه در مسجد انجام ميشد.
اينكه تنها اجلاسي كه هر سال مقام معظم رهبري پيام ميدهد و شخصاً براي نوجوانان دختر و پسر اقامه جماعت ميكنند و از اينكه بيش از 20 پيام كه براي نماز دادهاند همه را به نوعي مسئول دانستهاند به اضافه زمينه مذهبي و اعتقادي جامعه نشان ميدهد كه گسترش و ترويج نماز يك مطالبه عمومي در جامعه است.
