فيلم «قصهها»ي رخشان بنياعتماد كه با نمايش در بخش مسابقه جشنواره فيلم ونيز اولين حضور خود در جشنوارههاي خارجي را تجربه ميكرد، سرانجام به لطف دستاندركاران اين جشنواره دست خالي از ايتاليا بازنگشت و در كمال شگفتي، رخشان بنياعتماد جايزه اين جشنواره را در بخش فيلمنامه از آن خود كرد.
ايميل مدير جشنواره ونيز و بازگشتن بنياعتمادفيلم «قصهها»ي رخشان بنياعتماد يكي از آثار پرحاشيه در سينماي كشور است آن هم به واسطه تم و مضمون سياهي كه بنياعتماد از وضعيت اجتماعي حاكم بر كشور نشان ميدهد. حالا بر اساس فرمول تكراري كه معمولاً سيستمهاي الگوگذار جشنوارههاي غربي از آن تبعيت ميكنند، اين فيلم توانست جايزه بهترين فيلمنامه اين جشنواره را از آن خود كند.
آن هم در حالي كه به نظر ميرسد حتي خود عوامل اين فيلم هم انتظار دريافت جايزه از اين جشنواره را نداشتهاند، چراكه بعد از نمايش فيلم «قصهها» در بخش مسابقه جشنواره ونيز و برگزاري نشست مطبوعاتي آن، عوامل فيلم به ايران باز ميگردند اما مدير جشنواره ونيز براي بنياعتماد ايميلي را ارسال ميكند و در آن از او ميخواهد كه حتماً در مراسم اختتاميه حضور داشته باشد.
اين كارگردان ايراني نيز بامداد روز گذشته بار ديگر به همراه جهانگير كوثري راهي ونيز ميشود، آن هم مطمئن از اينكه بدون شك و طبق روال معمول در اين جشنوارهها يكي از جوايز اصلي ونيز را در دست خواهد گرفت. فيلمنامه فيلم «قصهها» در حالي جايزه بهترين فيلمنامه را از آن خود كرده كه اين فيلم واكاوي زندگي شخصيتهاي فيلمهاي قبلي او است؛ فضاي فيلم به شدت سياه است و بيننده انسانهايي را ميبيند كه غرق در گرفتاري و درد و رنجهاي اجتماعي هستند و راهي پيش پايشان نيست.
استقبال ونيزي از داستانهاي سياهاين اولين بار نيست كه جشنوارههاي خارجي به اين قبيل فيلمهاي سياهنما روي خوش نشان ميدهند؛ آثاري كه يا در داخل يا خارج از كشور ساخته شده و در هر دو صورت نيز با آغوش باز داوران اين جشنوارهها مواجه ميشوند. به همين خاطر و بر اساس آن فرمول تكراري از پيش هم ميشد براي فيلم «قصهها»ي رخشان بنياعتماد كسب چنين موفقيتي را در جشنواره فيلم ونيز پيشبيني كرد، به خصوص كه اين بار كارگردان يك زن است؛ آن هم زني از نگاه آنها قهرمان كه پيشتر در جريان نشست خبري اين فيلم در جشنواره فيلم فجر رو به خبرنگاران گفته بود:«از مادر زاده نشده كسي كه بخواهد جلوي فيلمسازي مرا بگيرد!»
با اين حال و با توجه به مانور رسانههاي خارجي روي ساير آثار سينمايي نمايش داده شده در بخش مسابقه جشنواره فيلم ونيز، اين پيشبيني تا حدودي دشوار بود ولي قصههاي سياه اين فيلم توانسته تمام اين اما و اگرها را كنار بزند، به كام داوران ونيز شيرين بيايد و در بخش فيلمنامه به جايزهاي برسد كه به نظر ميرسد بيشتر از هنري بودن، سياسي است.
قصههاي اختلاف نظر در داخل و اتفاق نظر در خارج از ايرانبر اساس اين گزارش، به تازگي حتي وزير ارشاد نيز نسبت به حضور مستقل و بيضابطه برخي فيلمها در جشنوارههاي خارجي شاكي شده و از اعطاي مجوز ساخت به فيلمهايي چون «قصهها» با موضوعات سياه آن هم در دولت گذشته انتقاد كرده بود. اين صحبت اما با انتقاد رسانهها و چهرههايي مواجه شد كه عمدتاً موافق معرفي فيلم سياهنماي «قصهها» به آكادمي اسكار هستند؛ آنهايي كه معتقدند وزير ارشاد زير بار فشار گروههاي مخالف دولت تغيير رويه داده و با مانور رسانهاي از او خواسته بودند كه به وعدههايش پايبند باشد.
به فاصله اندكي پس از اين اظهارات وزير ارشاد، سازمان سينمايي نيز سخنان روشن وزير درباره سياهنمايي «قصهها» را تكذيب كرد، آن هم با ورود مستقيم حجتالله ايوبي به اين قضيه و طرح ادعايي مبني بر اينكه سخنان وزير ارشاد به درستي منتقل نشده است. از لابهلاي سخنان چند روز پيش وزير ارشاد با باشگاه خبرنگاران ميشد اين را استدلال كرد كه «قصهها» نماينده ايران در اسكار نخواهد بود. حالا با وجود تمام حرف و حديثهاي متناقض و بحثها درباره فيلم «قصهها» كه از سوي مقامات وزارت ارشاد و سازمان سينمايي يك بار مطرح و سپس تكذيب ميشود، به نظر ميرسد كه حداقل در آن سوي آبها همه بر سر يك موضوع اتفاق نظر داشته باشند و آن اينكه «قصهها» به عنوان فيلم قانوني سال جاري سينماي ايران، با معيارهاي خاص آنها براي كسب جايزههاي پررنگ و لعابشان جور است.
گویند: مرغ همسایه"غاز است.
