آمارها و اظهارات رسمي مسئولان از ارزش 20ميليارد دلاري صنعت قاچاق در ايران خبر ميدهد، اين در حالي است كه آمارهاي غير رسمي ميزان قاچاق در ايران را در محدوده 40 ميليارد دلار برآورد ميكنند. در اين بين بنا به آمارهاي ستاد مبارزه با كالاي قاچاق و ارز، كشفيات قاچاق در سال 92 نسبت به سال ماقبل با 23درصد كاهش مواجه شده است.
به گزارش «جوان»، ضريب نفوذ قاچاق در اقتصاد ايران تا جايي رشد يافته است كه بنا به آخرين اخبار يك چهارم كالاي موجود در بازارهاي كشور كه بالغ بر 15ميليارد دلار برآورد ميشود از طريق قاچاق تأمين ميشود. اين در حالي است كه جذابترين كالا جهت قاچاق از ايران سوخت به شمار ميرود كه به گواه آمارهاي رسمي ارزش قاچاق سوخت از ايران 5 ميليارد دلار در سال برآورد ميشود. البته با توجه به ناامنيهاي صورت گرفته در كشورهاي منطقه گفتني است كه قاچاق سوخت و همچنين موارد غذايي از ايران به مقصد كشورهايي چون عراق در سال جاري با رشد قابل ملاحظهاي انجام گرفته است كه متأسفانه تاكنون آماري در اين رابطه از سوي منابع رسمي منتشر نشده است.
قاچاق 45 هزار ميليارد توماني «كالا» در سال 92 معاون پيشگيري ستاد مبارزه با قاچاق كالا و ارز در اسفندماه سال 92 ارزش كالاي قاچاق شده به كشور را 15 ميليارد دلار و سوخت قاچاق شده به خارج از كشور را در سال 92، 5 ميليارد دلار عنوان كرد. اين در حالي است كه به اعتقاد وي يك چهارم كالاهاي در حال عرضه در سطح شهر از طريق قاچاق وارد كشور شده است.
به گفته عليرضا بيات عمده اقلام كالايي كه از طريق قاچاق وارد كشور شده شامل وسايل صوتي تصويري، تجهيزات فني، لوازم خانگي، لوازم آرايشي و بهداشتي و نيز برنج است.
وي همچنين ارزش سالانه قاچاق سوخت از ايران را نزديك به 5ميليارد دلار عنوان كرد كه عمده اين ميزان سوخت به كشورهايي چون افغانستان، پاكستان و نيز كشتيهاي در حال حركت آبهاي خليج فارس قاچاق شده است.
طبق آمارهاي بررسي انجام گرفته توسط ستاد مبارزه با قاچاق كالا و ارز ارزش كشفيات قاچاق اين ستاد در سال 92، حدود 8 هزار و 922 ميليارد ريال بوده است كه به گواه اين ستاد ميزان كشفيات در مقايسه با سال 91، 23 درصد كاهش يافته است. طبق بررسيهاي ستاد مبارزه با قاچاق از آماركشفيات گمرك در سال 92، هزار و 889 ميليارد ريال مربوط به قاچاق سوخت و فرآوردههاي نفتي، 663هزار ميليارد ريال مربوط البسه و 302 ميليارد ريال مربوط به گوشي تلفن همراه بوده است. گفتني است كه سه كالاي فوق از نظر ارزشي در رأس اقلام كشفي ستاد قرار گرفتهاند.
36 باند قاچاق كالا تنها در يك استاندر اين بين براي آنكه فهم و تصوير واقعبينانهتري نسبت به آنچه كه قاچاق دارد بر سر اقتصاد ايران ميآورد داشته باشيم به آمار كشفيات يكي از استانهاي كشور در سال 92 نگاهي مياندازيم.
معاون سياسي انتظامي استاندار كرمانشاه در تاريخ اول خرداد سال 93، از متلاشي شدن 36 باند قاچاق كالا طي سال 92 در استان كرمانشاه خبر داد. شهريار حيدري از كشف 2 هزار و 84 قبضه سلاح و 17 هزار و 949 تير طي سال 92 در استان كرمانشاه خبر داد و افزود: در همين مدت 40 هزار و 936 قوطي مشروبات الكلي صنعتي و 7 هزار و 209 ليتر مشروبات الكلي دستساز، 3 هزار و 233 دستگاه تلفن همراه و 23 هزار و 421 كيلوگرم چاي طي سال 93 در استان كرمانشاه از قاچاقچيان كشف و ضبط شده است.
حيدري با بيان اينكه يك ميليون و 792 هزار و 274 ليتر سوخت در استان كرمانشاه كشف شده، گفت: مرزباني استان كرمانشاه در سال گذشته توانسته 182 هزار و 25 دلار ارز را كشف كند. موارد فوق تنها در يكي از استانهاي كشور اتفاق افتاده است، اما حال اين سؤال مطرح ميشود كه صنعت 20الي 40ميليارد دلاري قاچاق توسط چه كساني و از چه نقطهاي در كشور مديريت ميشود.
قاچاق از كجا هدايت ميشود؟طبق اظهارات سردار ابويي، معاون ستاد مبارزه با قاچاق كالا و ارز، قاچاقچيان دانهدرشت به اسم و مشخصات را نميتوان شناسايي كرد اما همانهايي كه صاحبان سرمايه و كالاي قاچاق هستند، اصليها هستند. ضمن آنكه مديريت قاچاق در تهران است و دانهدرشتهاي قاچاق كه در پايتخت نشستهاند از اينجا روند قاچاق كالا به ايران را هدايت ميكنند و البته برخي از اين افراد در امارات هم دفتر دارند كه از اين كشور مسير و روند قاچاق كالا به ايران را در دست گرفتهاند.
به گفته وي، بالاي ۹۵ درصد قاچاقچياني كه دستگير ميشوند نيز افراد اصلي و دانهدرشتهاي اين بخش نيستند. در مواردي نيز كه بزرگان قاچاق دستگير ميشوند متأسفانه با استفاده از رانت و نفوذي كه دارند از دست قانون فرار ميكنند.
قاچاق فعاليتي غيرقانوني و غير رسمي در اقتصاد است كه برخي شنيدهها حاكي از وجود پروندههاي قضايي حتي در ميان اعضاي اتاق بازرگاني است. اين درحالي است كه توسعه و پيشروي اين بخش فضا براي فعاليت حقيقي در اقتصاد يعني توليد را محدود ميكند از همين رو انتظار ميرود دولت يازدهم در رابطه با كاهش قاچاق در كشو ر تدبير اساسي كند.
