
محمدعلي چوهدري پسربچه هفت سالهاي است كه مادرش ايراني و پدرش پاكستاني است. نخبهاي كه كوچكترين نقاش دنيا لقب گرفته و از سه سالگي نقاشيهايش باعث حيرت بسياري از استادان و نقاشان برجسته نقاشي شده است. محمدعلي كوچكترين عضو نقاشان كرمان و كوچكترين عضو رسمي انجمن نقاشان ايراني است كه به سفارش استادان نقاشي براي آنكه خلاقيت و تفكرات مختص به خودش حفظ شود درطول اين دوران تنها تكنيكهاي رنگها را براي شناخت كاربردهاي رنگآميزي آموزش ديده و از ديگرآموزشهاي تخصصي به توصيه اساتيدش منع شده است. چوهدري كه چندي پيش يك گالري از آثارش را دربرج ميلاد به نمايش گذاشته بود در نمايشگاه قرآن مشهد اثر زيباي «نقارهزنهاي امام رضا» را در حضور رسانهها در بخش رهيافتگان نمايشگاه رونمايي كرد. او اين اثر را در شش سالگي و دريك وركشاپ دركوهسنگي بدون اينكه هيچ تصويري ازحرم روبهرويش باشد به روي بوم نقاشي پياده كرد؛ اثري كه قرار است در روز ميلاد امام هشتم به آستان آن حضرت اهدا شود همچنين يكي از آثار او در موزه هنرهاي اسلامي تهران نصب و اثر ديگرش توسط سفير مالزي خريداري شده است. گفتوگوي ما را با صفورا ملك مادر اين هنرمند نابغه بخوانيد:
چطور متوجه شديد محمدعلي استعداد خارقالعادهاي در نقاشي دارد؟
سه سال بيشترنداشت كه ميديديم بهجاي بازيهاي بچگانه مانند همسن و سالهايش، مشغول نقاشي و خط خطي كردن روي كاغذ است. هرچيزي كه دستش بود را خط خطي ميكرد حتي روي دستمال كاغذي براي خودش نقاشي ميكشيد يا هرجايي ميرسيد مينشست و مشغول نقاشي ميشد. خب محل كار پدرش براي بستهبندي ميوهها، كاغذ زياد بود كه هر وقت محمدعلي را با خودش ميبرد براي خودش سرگرم نقاشي ميشد و هرچيزي را كه ميديد ميكشيد؛ از ميوه و ماشينهاي سردخانه تا موضوعات تخيلي تا اينكه احساس كرديم او علاقه زيادي به نقاشي دارد و به اقتضاي سن و سالش لوازم نقاشي برايش خريديم تا اگر استعدادي دارد در اين مسير هدايت شود.
قطعاً صبوري زيادي ميخواهد؟
بله ما سعي كرديم تا فضاي خانه برايش مهيا باشد تا نقاشي كند و انرژي وخلاقيتش را تخليه كند و بدون نگراني از كثيف شدن هر چيزي دوست دارد بكشد.
در خانواده كسي هم نقاشي ميكند كه بگوييم اين استعداد وراثتي است؟
پدرش كه اصلاً نقاشي بلد نيست البته من كمي كار نقاشي كردهام مادرم هم ذوق نقاشي دارد. مادرم يك معلم بازنشسته است بدون آنكه آموزش ديده باشد آثار زيبايي را كشيده است و احتمالاً محمد علي از ايشان ارث گرفته است (وقتي نقاشيهاي مادربزرگ محمد علي را ديدم احساس كردم اين هنر را حقيقتاً از مادربزرگش دريافت كرده است، ايشان به من ميگفت: معلم بودم و با دانشآموزان زيادي سروكار داشتهام. محمدعلي نه اينكه نوهام باشد و تعريفش را بكنم بلكه بايد بگويم او يك نابغه است و نبايد استعدادش را تنها در نقاشي هدر بدهيم ميتواند روزي دكترحسابي ديگري شود. او ميگفت: محمدعلي ميتواند در كنار نقاش شدن، يك دانشمند هم شود نبايد او را فقط به چشم يك نقاش ببينيم.)
از چند سالگي براي محمد علي مربي گرفتيد؟
چهارساله بود كه براي شناخت يك سري منابع رنگشناسي و تركيب رنگها او را پيش يكي از استادان مشهد برديم البته ايشان ميگفت چون سن محمدعلي خيلي كم است درك اين مفاهيم برايش مشكل است اما درطول 20 جلسه آموزش، محمدعلي تركيب رنگها را شناخت و ياد گرفت كه باعث تعجب استاد بود بعد از آن پنج جلسه پيش استاد خانمي رفت تا آموزش ببيند اما ديگر او را كلاس نگذاشتيم زيرا استادان گفتند تا سن هفت سال آموزش غلط است بايد اجازه داد تا بچهها آزاد باشند و ذهنشان خلاقانه كار كند براي همين ديگر مربي نداشت و تنها با پشتكار و تمرين خودش پيش رفته است.
نظر استادان و كارشناسان نقاشي درباره محمدعلي چيست؟
همه متفقالقول ميگويند محمدعلي استعداد زيادي دارد و ذهنش خلاق است كه بيشتر از سن و سالش است.
محمدعلي نمايشگاهي هم داشته است؟
در مشهد تاكنون چند گالري با موضوعات قرآني، مذهبي، شاهنامه، تخيلي و. . . داشته است و قرار است به زودي نمايشگاههاي مختلفي در ساير شهرهاي كشور برگزار كند. چند وقت پيش درمشهد وركشاپي براي بزرگداشت فردوسي برگزارشد كه يكسري از استادان نقاشي از سرتاسركشور حضور داشتند و ما محمدعلي را آنجا برديم. او مانند بقيه استادان با موضوع فردوسي و اشعارش دو كار ارائه كرد كه باعث تعجب همه حاضران شد. آنها ميگفتند اگر خودمان نميديديم باورمان نميشد كه كار يك پسربچه باشد. بعد از آن وركشاپ ديگري برگزار شد كه 16 استاد نقاشي كشور در سالن سلطانعلي مشهدي دركوهسنگي حضور داشتند و محمدعلي تصوري از حرم و نقارهخانه امامرضا(ع) كشيد. در دهه اول ماه رمضان امسال هم در برج ميلاد تهران نمايشگاهي از آثارمحمدعلي برپا بود كه با استقبال خيلي خوب از سوي مردم و مسئولان مواجه شد.
ماحصل اين نمايشگاهها چه بود؟
خب وقتي محمدعلي استقبال مردم و مسئولان را ميبيند بيشتر انگيزه گرفته و با علاقه كار ميكند و اين رويش اثرخوبي گذاشته است. از لحاظ رسانهاي، شبكههاي مختلف تلويزيون از او دعوت كردند تا براي برنامهها برود و در روزنامهها و سايتهاي خبري از محمدعلي مطالب زيادي نوشتند. مسئولان هم آمدند و ضمن تشويق قولهاي حمايتي زيادي دادند.
انتظار شما از مسئولان چيست؟
اينكه به قولهايشان عمل كنند، درحد حرف نباشد البته منظور ما تنها حمايت مالي نيست بلكه بايد حمايتها بهگونهاي باشد تا استعدادش رشد كند و انگيزهاش قوي باشد زيرا محمدعلي فقط فرزند ما نيست ميتواند جزئي از تاريخ اين ملت باشد.
آيا آثار محمدعلي از نظر موضوعي خاص هستند؟
محمدعلي بيش از 90اثر نقاشي بهصورت رنگي دارد كه بيشتر آن قصص قرآني و داستانهاي پيامبران است و يا براساس محتواي سورههاي قرآن هستند مثل سوره فيل. يكسري از كارهايش با توجه به داستانهاي شاهنامه است كه از بچگي برايش خواندهايم و دوست داشته، بقيه آثارش انتزاعي و تخيلي است يعني ازچيزي كه خوشش آمده به صورت آزاد نقاشي كرده است.
آيا شما در موضوع نقاشيهاي قرآني او را راهنمايي هم ميكنيد؟
نه اصلاً و ابداً. من و پدرش تنها داستانهاي قرآني و ماجراي پيامبران را كودكانه برايش تعريف كرديم و محمدعلي آنچه از داستانها برداشت كرده براساس ذهنيات خودش كشيده است.
تا به حال كسي هم آثار محمدعلي را خواسته است؟
بله بسيار زياد. براي نمونه در برج ميلاد سفير مالزي به همراه همسرش از نمايشگاه محمدعلي ديدن كردند و خيلي مبهوت آثار او شدند بهخصوص تابلويي كه برگرفته از سوه فيل بود يعني حمله ابرهه و دفاع پرندگان از خانه خدا. براي همين تابلوي محمدعلي را هديه گرفتند. زماني هم كه در ورك شاپ مشهد، حرم امامرضا(ع) را نقاشي كرد آن را به گنجينه نقاشي حرم مطهر رضوي اهدا نموديم.
حرم مطهر را چگونه نقاشي كرد؟
محمدعلي را زياد حرم امام رضا ميبريم و او خيلي آنجا را دوست دارد بهخصوص چراغانيهاي اعياد برايش جالب است براي همين هرچه برداشت از آن فضا داشت را در تابلوي خود پياده كرد كه مورد توجه استادان قرار گرفت و درحال حاضر درگنجينه نقاشي حرم كنار ساير آثار استادان قرار
دارد.
محمدعلي قرآن را هم حفظ است؟
بخشي از جزء 30 قرآن را با برادر كوچكش حفظ هستند. ما چون ميخواهيم معنا و مفهوم سورهها را درك كنند و از آموزش قرآن لذت ببرند به آرامي با آنها كار ميكنيم تا انشاءالله كم كم قرآن را حفظ كنند.
براي آينده برنامه خاصي داريد؟
خب دوست داريم محمدعلي اگر قرار است در اين رشته نقاشي رشد كند كارهايش در راه خدا و اعتلاي فرهنگ اسلامي باشد و اينكه روزي بتواند كل قرآن را به تصوير بكشد تا نه فقط كودكان يا قشر خاصي، بلكه تمام افراد بتوانند برداشت كودكانه او را با توجه به خلوص نيت پاكش دريافت كنند كه معتقدم تأثيرش از كارهاي بزرگترها بيشترخواهد بود.