جوان آنلاین: همزمان با شروع ایام فاطمیه، هشت نمایش آیینی از شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) تا وفات حضرت‌ام‌البنین (س) (اول آبان تا اول آذر) از سوی مرکز هنر‌های نمایشی سوره روی صحنه می‌رود. در قالب این برنامه دو نمایش «نقطه عطف، صفر چهار» به نویسندگی مشترک سید مرتضی هاشمی گلپایگانی و امیرحسین آلادپوش و کارگردانی محسن انصاری و همچنین نمایش «مرگ اندود» به نویسندگی داوود کریمی و کارگردانی سید وحید میریونسی از اول تا ۱۰ آبان ماه اجرا می‌روند و نمایش‌های «خورشید پشت در»، «تنها نمی‌توانم»، «آتش دل»، «ستاره بان»، «زنی شبیه مادر» و نمایش «نظاره‌گر» نیز از دوازدهم آبان تا یکم آذرماه.
شامگاه روز جمعه اول آبان‌ماه آیین افتتاحیه دو نمایش آیینی «نقطه عطف، صفر چهار» به کارگردانی محسن انصاری، تهیه‌کنندگی سعید محمدی و نمایش «مرگ‌اندود» به کارگردانی سیدوحید میریونسی و نویسندگی داود کریمی در حوزه هنری انقلاب اسلامی برگزار شد.
تقدیم نمایش به یک شهیده
نمایش «نقطه عطف، صفر چهار» که روایت خود را از دل تاریخ آغاز می‌کند و تا زمان حال ادامه می‌دهد با حضور تعداد زیادی بازیگر که بخش قابل توجهی از آنها نوجوان هستند، اجرای افتتاحیه را با تقدیم به شهیده نرگس حاجی‌ملاحیدر و حضور حسن حسن‌زاده، فرمانده سپاه محمد رسول‌الله (ص) تهران بزرگ و رحیم نادعلی معاون فرهنگی سپاه استان تهران شروع کردند.
این نمایش که تازه‌ترین تولید گروه فرهنگی هنری نینوا محسوب می‌شود با حفظ هسته اصلی روایت این نمایش که در سال‌های گذشته با عنوان «نقطه عطف» اجرا رفته است در نسخه امسال آن که با عنوان تازه «نقطه عطف، صفر چهار» روی صحنه می‌رود ضمن حفظ ساختار اصلی، تغییرات قابل‌توجهی در روایت، صحنه‌ها و پرداخت اتفاقات معاصر داشته است.
در واقع نمایش «نقطه عطف، صفر چهار» روایتی درباره لحظه‌هایی است که یک تصمیم می‌تواند مسیر ماجرا و سرنوشت انسان را تغییر دهد. در این نمایش، شخصیت اصلی با مسئله‌ای بزرگ و یک دوراهی سرنوشت‌ساز روبه‌رو می‌شود. تصمیمی که در این نقطه اتخاذ می‌کند، او را وارد سفری سخت و دشوار می‌کند؛ سفری که از چارچوب یک داستان فراتر می‌رود، از دل تاریخ عبور می‌کند و به زمان حال می‌رسد.
روایت و پرفورمنس در کنار هم
محسن انصاری، کارگردان نمایش «نقطه عطف، صفر چهار» با اشاره به ساختار روایی این اثر می‌گوید: نمایش با بهره‌گیری از قالب آیینی، روایت و پرفورمنس، مقاطع مختلف تاریخ را از طریق مفهوم مشترک انتخاب به یکدیگر پیوند می‌دهد. روایت از صدر اسلام و حوادث مرتبط با حضرت فاطمه زهرا (س) آغاز می‌شود و در ادامه، شخصیت‌ها و موقعیت‌هایی از دوره‌های مختلف تاریخی را به تصویر می‌کشد که هرکدام در لحظه‌ای سرنوشت‌ساز با مسئله انتخاب و تصمیم مواجه می‌شوند.
کارگردان نمایش «نقطه عطف، صفر چهار» با اشاره به تغییرات نسخه جدید این اثر می‌افزاید: در این نسخه، بخش‌هایی از اتفاقات روز و حوادث معاصر به نمایش اضافه شده است تا ارتباط میان گذشته و امروز پررنگ‌تر شود. از جمله این تغییرات، پرداختن به حادثه مدرسه میناب و اتفاقاتی است که برای کودکان و معلمان آن رخ داده است.
وی ادامه می‌دهد: این اثر تلاش می‌کند نشان دهد تاریخ صرفاً مجموعه‌ای از رویداد‌های گذشته نیست؛ بلکه برخی موقعیت‌ها با شکل و ظاهری متفاوت، دوباره در برابر انسان قرار می‌گیرند و این انتخاب افراد است که مسیر آینده را رقم می‌زند. در پس تمام این روایت‌ها نیز واقعه فاطمیه و مسئله مواجهه جامعه با حق حضرت زهرا (س)، محور اصلی نمایش را شکل می‌دهد.
کارگردان نمایش «نقطه عطف، صفر چهار» با تشریح ویژگی‌های اجرایی این نمایش تأکید می‌کند: «نقطه عطف، صفر چهار» صرفاً بر دیالوگ و بازی کلاسیک متکی نیست، بلکه گروه فرم و پرفورمنس نقش مهمی در پیشبرد روایت دارد. موسیقی، حرکت، نور، تصویر، طراحی صحنه و حضور هنروران در کنار بازیگران اصلی، در شکل‌گیری موقعیت‌های نمایشی و انتقال داستان نقش دارند. یکی از خطوط روایی اثر، حضور شخصیتی به نام «نویسنده» است که در فضای خود مشغول نوشتن است و به‌تدریج شخصیت‌ها و موقعیت‌های تاریخی از دل ذهن و روایت او جان می‌گیرند. این ساختار به نمایش امکان می‌دهد بدون محدود ماندن به یک زمان و مکان مشخص، از صدر اسلام به تاریخ معاصر و زمان حال حرکت کند.
شروع فعالیت‌ها از مسجد
انصاری با اشاره به سابقه شکل‌گیری گروه فرهنگی هنری نینوا اظهار می‌دارد: مجموعه نینوا فعالیت‌هایش را از مسجد رضایی واقع در جنوب شرق شهر تهران و با حضور جوانان و نوجوانان مسجدی آغاز کرد. فعالیت نمایشی این گروه از سال ۱۳۹۶ آغاز شده و سال ۱۴۰۵ دهمین سال فعالیت آن به شمار می‌رود. تمرکز اصلی نینوا در این سال‌ها بر ایام فاطمیه و تولید آثاری با محوریت حضرت فاطمه زهرا (س)، معارف اهل‌بیت (ع) و موضوعات تاریخی و اجتماعی مرتبط با این حوزه بوده است. در واقع رویکرد اصلی گروه، استفاده از ظرفیت هنر، به‌ویژه تئاتر و نمایش، برای انتقال معارف اهل‌بیت (ع) است. تولیدات گروه به‌تدریج از اجرا‌های ساده مسجدی به سالن‌های حرفه‌ای تئاتر تهران راه پیدا کرد و در این مسیر، تجربه‌های مختلفی به دست آمد.
کارگردان نمایش «نقطه عطف، صفر چهار» می‌افزاید: فعالیت‌های نینوا از فضای مسجد رضایی آغاز شد و در ادامه به فرهنگسرای خاوران، پردیس تئاتر تهران و در سال‌های اخیر به حوزه هنری انقلاب اسلامی رسید. از جمله آثار تولیدشده توسط این گروه می‌توان به نمایش‌های «اندوه جاودان»، «حیدرآباد»، «مرثیه غیرت»، «بدون شرط»، «وقتی همه رفتند» و «نقطه عطف» اشاره کرد. گروه در یک بازه زمانی هشت ساله یعنی از سال ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۴ بیش از ۷۰ اجرای نمایشی برگزار کرده که اتفاقاً با اقبال قابل توجه مخاطبان نیز همراه بوده است. انصاری در پایان خاطرنشان می‌کند: نمایش گروه در سال ۱۴۰۳ طی ۹ اجرا در سالن اصلی ۹۵۰ نفره پردیس تئاتر تهران، حدود ۸ هزار و ۵۰۰ مخاطب داشت. همچنین نمایش «نقطه عطف» در سال ۱۴۰۴ طی ۱۲ اجرا در تالار اندیشه حوزه هنری، میزبان حدود ۶ هزار و ۵۰۰ نفر بود.
