اين روزها انتقاد از صدا و سيما و نحوه مديريت آن و وضعيت كمي و كيفي برنامههايش كم نيست. منتقدان ضرغامي حالا شمشيرشان را از رو بستهاند و در دوراني كه جاي مجموعههاي خوب گذشته در كنداكتور تلويزيون خالي است و بسياري از بزرگان سينماي خانگي و سينما را به حضور در تلويزيون ترجيح دادهاند انتقادها به طور فزايندهاي بيشتر شده است. اما در ميان انتقادهاي مطرح شده افتتاح شبكههاي جديد حركت رو به جلويي از مديريت سيما بود. در روزهايي كه صدا و سيما از كمبود بودجه و منابع مالي گله ميكرد شبكههاي تازهتأسيس، يكي پس از ديگري افتتاح ميشدند و روي خروجي دستگاههاي ديجيتال قرار ميگرفتند. هر چند همه اين شبكهها از لحاظ توليد برنامه خيلي قوي عمل نميكنند و بيشتر به تكرار برنامههاي ديگر شبكهها اكتفا ميكنند ولي وجود شبكههايي مثل شبكه «ورزش»، «نسيم» و «آيفيلم» به خوبي مخاطبان خودش را پيدا كرده است. كنار هم قرار گرفتن شبكههاي تازه تأسيس و پنجگانه باعث شده افراد جديدتر، با نگاه تازهتر و ايدههاي بكر و نابتري برنامههايي بسازند كه هم قابليت جذب نخبگان را داشته باشد و هم مخاطبان عام سيما را جذب كند. يكي از انتقادهاي اساسي به تلويزيون، سطحي بودن برنامههايي بود كه باعث جذب نخبگان جامعه نميشد اما رفتهرفته اين روند تغيير كرد و آنها هم كم و بيش پاي برنامههاي تلويزيون نشستند.
«منصور ضابطيان» با «راديو هفت» در شبكه آموزش يكي از نمونههاي موفق در جذب مخاطبان عام و خاص سيماست. راديو هفت با سبك تازه خود در سالهاي اوليه پخش خود با استقبال خيلي خوبي از سوي مردم مواجه شد. برنامهاي كه با هدف آرامش بخشيدن به شبهاي مردم ساخته شد و به خوبي توانست از عهده كارش بر بيايد. با اينكه ايدههاي راديو هفت پس از چند سال برنامه مستمر به تكرار رسيده و اين برنامه با ريزش مخاطب مواجه شده ولي ايدههاي اوليه آن خيليها را در ساعات پاياني شب پاي تلويزيون ميكشاند و باعث ميشد آنها تلويزيون را به رسانه ديگري ترجيح ندهند. شبكه آموزش بدون هيچ ادعا و سر و صدايي بعد از راديو هفت، برنامه «قندپهلو» را براي عيد نوروز ساخت ولي آنقدر ميزان استقبال از اين برنامه بالا بود كه ساختش پس از نوروز هم ادامه پيدا كرد. «رضا رفيع» از طنزپردازان با سابقه در مطبوعات، با درك درست خود از شعر طنز و ذائقه شناسي طنز ايراني برنامهاي را روي آنتن برد كه ميتواند الگوي بسياري از طنزپردازان براي برنامههايشان باشد. قندپهلو علاوه بر غنايي كه از لحاظ كيفي دارد، اوقات خوشي را هم براي بينندگانش رقم ميزند. برنامه «ماه عسل» هم كه در روزهاي ماه مبارك رمضان از شبكه سوم پخش ميشد قابليت زيادي براي نشاندن بينندههايش پاي تلويزيون داشت. عليخاني كه اين روزها بسيار پختهتر از سالهاي اوليه اجرايش است با سوژهيابي خوب تيمش، افرادي را در برنامههايش آورد كه شنيدن سرگذشت زندگيشان براي مردم جذابيت دارد. ماه عسل كه در اين سالها از تلخي و سياهي سوژههايش كاسته شده و نوع پرداخت برنامههايش متنوعتر شده، حالت كهنگي به خود نگرفته است. انعكاس قسمتهاي ماه عسل در شبكههاي اجتماعي و مجازي نشانگر ميزان محبوبيت و تأثيرگذاري آن در سطح جامعه است.
اما شايد برگ برنده اصلي را در ميان شبكههاي صدا و سيما «رامبد جوان» در شبكه «نسيم» در اختيار داشته باشد. نسيم كه مدتي پخش آزمايشياش تنها به نشان دادن كليپ و دوربين مخفي اكتفا ميكرد پس از افتتاح رسمياش جز برنامه «آبرنگ» چيز ديگري براي ارائه نداشت. پس از اين ركود بود كه جوان با تيم «خندوانه» از راه رسيد و نگاهها را به سمت شبكه نسيم كشاند. خندوانه را ميتوان بهترين برنامه صدا و سيما در شبهاي گرم تابستان دانست. مجموعهاي كه با ساختار تازهاش قرار است هر شب خنده را روي لبان مخاطبانش بنشاند و بحق كه تا به حال در كارش موفق عمل كرده است. رامبد جوان آدم خلاقي است و پيشتر اين موضوع را در برنامه «گپ» كه از شبكه «آيفيلم» پخش ميشد نشان داد. حالا او با جمع كردن يك تيم حرفهاي و ايدهپرداز خندوانه را توليد ميكند. جوان جلوي دوربين بسيار راحت است و اين راحتي را به ديگراني كه در برنامهاش حاضر ميشوند انتقال ميدهد. او كه قبل از اين سابقه مجريگري نداشته در اجراي خوب خود به خوبي از پس كار اجرا برآمده است. «خندوانه» با درگير كردن مستقيم حضاري كه به استوديو ميآيند و با باز گذاشتن دست آنها در زماني كه برنامه اجرا ميشود نوع جديدي از برنامهسازي را به سيما آورده است. برنامههايي كه در بالا ذكر كرديم به خوبي نشان ميدهد كه اگر صدا و سيما از كليشههاي كهنه و نخنمايي كه بارها امتحان شده و جواب نداده فاصله بگيرد و به افراد خلاقي كه با خود نگاه نويي در برنامهسازي تلويزيوني ميآورند بها بدهد، پتانسيل بالايي در جذب مخاطبان ثابت دارد.
