محققان آن ادعا ميكنند اين خون جايگزين ميتواند به همه انسانها بدون توجه به گروه خوني آنها تزريق شود. آنها اكنون در حال ساخت جايگزين مصنوعي براي خون هستند كه تزريق آن به بدن بيخطر و بدون ويروس باشد.
پروفسور كوپر زيستشيميدان، كارشناس خون جايگزين و مجري اين تحقيقات ميگويد با اين پيشرفت ميتوان به برخي از مشكلات ذاتي مرتبط با انتقال خون غلبه كرد. چراكه نيازي به گروه خوني نيست و طول عمر طولاني اين خون به معناي آن است كه ميتوان آن را بدون تجهيزات خاصي نگهداري كرد تا در مواقع ضروري به كارآيد.
به گفته كوپر، بيشتر مردم فكر ميكنند خون بيشتر از يك بافت رابط براي حمل اكسيژن و مواد مغذي است اما خون به طور آشكار براي حفظ بقاي مهرهداران از جمله انسانها حياتي است.
اين جايگزين مصنوعي خون حامل اكسيژن خون (HBOC) است كه با انتقال اكسيژن به سراسر بدن، نقش گلبولهاي قرمز را در بدن انسان تقليد ميكند.
بر اساس اعلام سازمان بهداشت جهاني سالانه بيش از 107 ميليون اهداي خون در سراسر جهان صورت ميگيرد كه بخش عمدهاي از آن براي كمك به نجات جان بيماران به كار گرفته ميشود. با اين حال اگرچه نياز به خون جهاني است اما اغلب اين خون اهدايي به دست بسياري از نيازمندان آن نميرسد.
در نگاه اول خون مصنوعي چيز خوبي به نظر ميآيد. اگرچه نميتواند جايگزين خون انسان شود، اما همچنان شگفتانگيز است. خون مصنوعي عمر نگهداري بالاتري دارد. در حالي كه در فرآيند توليد آن ميتوان مرحله استريليزه كردن را نيز اضافه كرد، خطر انتقال بيماريها را هم به دنبال ندارد. پزشكان ميتوانند از آن براي بيماري با هر نوع گروه خوني استفاده كنند.
خون مصنوعي تمام كارهاي يك خون واقعي را انجام نميدهد. برخلاف خون واقعي، خون مصنوعي را ميتوان استريليزه كرد تا باكتريها و ويروسهاي درون آن نابود شوند. همچنين پزشكان ميتوانند آن را بدون در نظر گرفتن نوع خون مريض، به او بدهند. بيشتر انواع كنوني خون مصنوعي، عمر نگهداري بيش از يك سال دارند و لازم نيست در يخچال نگهداري شوند و اين خاصيت خون مصنوعي را براي استفاده در موارد اورژانسي و ميدانهاي جنگ مناسب ميكند.
خون، اكسيژن را از ششها به تمام بدن و مواد مغذي را از سيستم گوارشي و هورمونها را از غدد درون ريز به قسمتهايي از بدن حمل ميكند. خون از كليهها و جگر (كبد) عبور ميكند تا مواد سمي و زائد را تصفيه يا تجزيه كند. سلولهاي حفاظتي (گلبولهاي سفيد) در داخل خون سبب جلوگيري و مبارزه با بيماريها و عفونتها ميشوند. خون همچنين ميتواند لخته خون تشكيل دهد تا از دست رفتن خون از طريق خراشها يا بريدگيهاي كوچك جلوگيري كند. تصور اينكه يك ماده مصنوعي جايگزين چيزي كه اينچنين در بدن انسان حياتي است و همه اين كارها را انجام ميدهند، غيرمحتمل يا حتي غيرممكن به نظر ميرسد.
تا همين اواخر بيشتر تلاشهاي صورت گرفته براي خون مصنوعي شكست خورده بود. در قرن 19 پزشكان به بيماران خون حيوانات، شير، روغنها و ديگر مواد را تزريق كرده بودند كه ناموفق بود. حتي پس از مشخص شدن و كشف انواع مختلف خون طبيعي در سال 1901، پزشكان همچنان دنبال جايگزيني براي خون بودند. جنگجهاني اول و دوم و كشف هپاتيت و ويروس اچايوي علاقه جهت توسعه آن را بالا برد.
كارخانههاي داروسازي تعداد كمي از انواع خونهاي مصنوعي را در سالهاي دهه 1980 و 1990 توليد كردند اما خيليها آن را پس از حملات قلبي و ضربات مرگهاي رخ داده در آزمايشهاي انساني رها كردند. برخي از فرمولهاي اوليه هم موجب از بين رفتن مويرگها و بالا رفتن زياد فشار خون شدند. اما تحقيقات بيشتر موجب دستيابي به چندين جايگزين ويژه در خون در دو دسته حملكنندههاي اكسيژن با پايه هموگلوبين (HBOC) و پروفلروكربنها (PFC) شد. برخي از اين جايگزينها به مراحل آخري فاز آزمايشگاهي خود نزديك شدهاند و ممكن است به زودي در بيمارستانها در دسترس عموم قرار گيرند.
منبع: http://www.who.int/en
