مهدي منصوريار كيست؟
19 سالهام. در مقطع كارشناسي رشته عمران درس ميخوانم و مسلط به دو زبان انگليسي و فرانسه هستم. 7 اختراع ثبت شده، دو اختراع پتنت جهاني (اختراع داراي حق اختصاصي جهاني)، 5 مقاله ISI و ديپلم نگارش مقاله از دو مؤسسه بينالمللي را كسب كردهام. عضو مؤسسات و نشريههاي بينالمللي مختلفي همچون نشريه ادونس (نشريه معتبر رياضيات جهان)، نشريه اسپرينگر(Springer )و ساينتيكا ايرانيكا هستم. جدا از اين عناوين، افتخارات و اختراعات، مدال افتخار جهاني، مدال نقره روماني و مقام چهارم كشوري هم گوشهاي از عناويني است كه كسب كردهام و تاكنون دعوتنامههاي گوناگون و متعددي را از نمايشگاههاي اختراعات امريكا، آلمان و «ايتكس» دريافت كردهام.
اولين اختراعتان در چه زماني بود؟ در كل اختراعات شما بيشتر مربوط به چه زمينههايي است؟
اختراعاتم در زمينههاي مختلف نظامي، نانوتكنولوژي، هوافضا، پزشكي، شيمي، الكترونيك و نفت است. اولين اختراعم در سن 17 سالگي و در زمينه نفت و نانوتكنولوژي بود كه اين طرح نشت لولههاي نفتي را اعلام ميكرد و ديگري محافظ فيبروكربن لولههاي صنعتي بود كه از نشت لولهها جلوگيري ميكرد. بعد از آن هم اختراعاتم در زمينههاي پزشكي و بيوپلاسما بودند. من تمامي اين اختراعات را در اين دو سال انجام دادهام.
خودتان فكر ميكنيد چرا به عنوان مخترع برتر دنيا انتخاب شديد؟
مسابقات ژنو از سوي سازمان مالكيت فكري جهاني وايپو سازمان ملل اداره ميشود و در آنجا هزار مخترع از تمام كشورهاي دنيا در اين مسابقات شركت ميكنند. ژنو به نوعي نمايشگاه و جشنواره اختراعات است و صد هزار بازديدكننده تخصصي دارد به طوري كه اختراعات را در كلاسهاي مختلف بررسي و مخترع برتر دنيا را انتخاب ميكنند.
از اختراعتان كه توان توليد مواد نانو را دارد بگوييد.
اين اختراع تنها دستگاهي است كه وقتي هر مادهاي در داخل آن قرار گيرد آن مواد را به مشتقاتش تجزيه و عمل غنيسازي را بر روي آن ماده انجام ميدهد و در انتها مادهاي به شكل نانو و در مقياس نانومتر تحويل ميدهد.
اين اختراع در كشور خودمان هم انبوهسازي ميشود؟
خير، فعلاً كه يك نمونه ساختهايم و قصد داريم آن را انبوهسازي كنيم.
كدام يك از طرحها و اختراعاتتان صنعتي شده و به توليد انبوه رسيده است؟
يكي از طرحهايم به صورت نيمه صنعتي ساخته شده است. طرح محافظ لوله. در حال حاضر وقت كافي براي تجاريسازي طرحهايم ندارم.
ثبت بينالمللي اختراعات چقدر برايتان هزينه داشت؟
ثبت اختراعات براي ما ايرانيها هزينه بالايي دارد. هزينهاي بالغ بر 2500 دلار. ستاد فناوري نانو مدعي است كه در زمينه اختراعات نانو كمك ميكند و 90 درصد هزينهها را پرداخت ميكند اما اين طور نيست. اين روند به قدري طولاني است كه حتي امكان از دست رفتن اختراع وجود دارد. در حالي كه بسياري از دانشگاهها و مراكز علمي يك اختراع ثبت جهاني كه در كل دنيا كاري جديد و مطرح شده باشد را روي هوا ميزنند.
شما به تنهايي موفق به اختراع اين دستگاه ارزشمند شديد يا اينكه دوستانتان هم در اختراع و ساخت آن دخيل بودند؟
من دو سال است كه روي اين طرح كار ميكنم و به همين خاطر به خيلي از اساتيد متخصص اين حوزه مراجعه كردم اما آنها ميگفتند چنين روشي از نظر علمي امكان اجرايي شدن ندارد و در حقيقت كسي نبود كه من را راهنمايي و كمك كند. خدا را شكر خودم به تنهايي پيگير امور مربوطه شدم و توانستم طرحم را از مرحله ايده به اختراع و پس از آن به عملي كردن طرح و در آخر به مرحله ساخت اين دستگاه برسانم.
يعني پس از ثبت اين اختراع دست به كار شديد تا آن را بسازيد؟ براي ساخت آن در گام اول به كجا مراجعه كرديد؟
چون زمينه اختراع نانو بود اين طرح به ستاد فناوري كشور مربوط ميشد. من به مراكز زيادي مراجعه كردم تا اينكه اين طرح تأييديه ستاد فناوري نانو و پژوهشكده نفت را گرفت.
در حال حاضر شما و گروهتان مشغول چه فعاليتهاي علمي و پژوهشي هستيد؟
با شركتي كه در حال حاضر ثبت كردهايم در تلاش هستيم اختراعات بقيه دوستاني كه به دليل برخي مسائل امكان ثبت آنها وجود ندارد را حمايت كنيم كه راحتتر به اين روند وارد شوند و كارهايشان را انجام دهند. يكي از فعاليتهاي مجموعهاي كه با آن همكاري ميكنم، استعداديابي در بين دانشآموزان تهراني بود كه از 11 هزار دانشآموز دبيرستاني طي سه دوره با همكاري آموزش و پرورش آزمون گرفته شد و بعد از انجام مصاحبه از دانشآموزان و خانوادههاي آنها، تعداد 350 دانشآموز نخبه تهراني شناسايي شدند و مدتي بعد براي آنها كلاسها و فعاليتهاي علمي بسيار خوبي تدوين كردم.
فضاي دانشگاه با فضاي اختراع مطابق است؟
به هيچ عنوان. اكثر استادها عقبتر از دانشجو كار ميكنند و در كل دانشجويان و اساتيد دانشگاهها تنها از علم تئوريك برخوردارند اما نبايد اينطور باشد. كسي كه پيگير كارهاي علمي است بايد بهروز باشد. من به دانشگاههاي زيادي مثل دانشگاه شريف، شهيد بهشتي، دانشگاه قزوين و... رجوع كردهام. جوانان دانشجوي ما در امر تحقيق و پژوهش مثالزدني هستند.
از نظر سطح علمي؟
از منظر بهروز بودن، مخصوصاً در مقاطع بالاتر. من براي پيشبرد اهدافم نزد بسياري از اساتيد مطرح كشور رفتم ولي آنها فقط به من گفتند كه از نظر علمي اين طرح شما قابل اجرا نيست و عملي كردن آن غيرممكن است. دانشگاهها هيچ كمكي به مخترعين نميكنند.
بنابراين دليل اينكه از كار خود دست نكشيديد چه بود؟
درست است كه به من ميگفتند عملي كردن طرح تو غيرممكن است اما براي من واژه غيرممكن معنا ندارد.
آيا پيشنهادي از سوي شركتهاي خارجي براي همكاري داشتيد؟
در سفرهايي كه به دانشگاههاي خارج از كشور داشتم با چشم خودم ديدم كه غربيها واقعاً طالب دانشجوياني هستند كه كارهاي نو و پژوهشي انجام ميدهند. از چندين دانشگاه در كشورهاي مختلف دعوتنامه و بورسيه دريافت كردهام اما قصد دارم در داخل كشور خودم تحصيل كنم.
به نظر شما جايگاه كشورمان از نظر پيشرفت علمي در اين حوزه در چه سطحي است؟
مخترعان خارجي با تمامي بودجهاي كه در اختيار دارند و حمايتهايي كه ميشوند اختراعاتشان را عملي ميكنند. با اين وجود باز هم سطح علمي مخترعين ايراني بسيار بالاتر از اروپاييان است و اختراعات زيادي در سازمانهاي بينالمللي از سوي ايرانيان ثبت ميشود. در زمينه نانو رتبه ايران در سطح جهان در حال حاضر تك رقمي است ولي با سرعت بيشتري نسبت به ساير كشورها به جلو ميتازد.
از سختيها و چالشهاي پيش روي تجاريسازي طرحتان بگوييد.
اين كار چون در زمينه نانو است هزينه زيادي دارد و روند ساخت آن نيز بسيار پيچيده است. به همين منظور وسايل و تجهيزاتي كه نياز دارد داراي هزينههاي بالايي هستند. ما سعي ميكنيم با كمك مراكز علمي اينها را بسازيم و تجاريسازي كرده و به توليد انبوه برسانيم.
پيشنهاد انبوهسازي كدام كشور را داشتيد؟ من شنيدهام كشورها و شركتها براي انبوهسازي درصد معيني ميگيرند. شما از اين كاري كه آنها انجام ميدهند احساس رضايت داريد؟
كاري كه در داخل ايران تجاري شود داراي سود خوبي است ولي هزينه، زمان و انرژي زيادي را از مخترع ميگيرد. كشورهاي ديگر براي اختراعات مبالغ كلاني را پيشنهاد ميدهند و فرد مخترع را وسوسه ميكنند تا آن اختراع توسط آنها تجاريسازي شود. به نظر من اگر در تجاريسازي و توليد محدوديتي نباشد خوب است كه از انبوهسازان خارجي استفاده شود چون زمينهساز سرمايهگذاري خارجيها در داخل است.
تحريمها عليه ايرانيان تاكنون چه تأثيري بر روند تحصيلي آنها داشته است؟
بگذاريد يك نمونه واضح بگويم تا جواب سؤالتان را بگيريد. رئيس سازمان جهاني IFIA سال گذشته كه به ايران آمده بود در حضور رياست جمهوري در سخنراني خود خطاب به دانشجويان و مخترعان كشورمان گفت: اين كارهايي كه ميبينيد به خاطر تحريمهايي است كه انجام شده، اما مثل اينكه تحريمها روي مغز و ذهن شما ايرانيها تأثير معكوس گذاشته است.
