
گروههاي سياسي از هم اكنون ساعت شني گذاشتهاند تا آخرين ماهها، روزها و ساعتهاي مديريت سيدعزتالله ضرغامي را بر سازمان صداوسيما محاسبه كنند. تلاش براي محاسبه زمان دقيق بركناري ضرغامي از پست مديريت سازمان و اينكه چه گزينهاي جانشين وي ميشود به يكي از دغدغههاي جناحهاي سياسي تبديل شده است؛ اقدامي كه با معرفي چند نام و اصرار بر گزينه نهايي بودن آنها، عملاً نوعي نقشآفريني در رسانه ملي، مهمترين رسانه كشور است.
تقريباً بيش از يك سال است كه زمزمههاي رفتن ضرغامي از سازمان صداوسيما به گوش ميرسد، رسانههاي بسياري تا به حال درباره اينكه چه زمان ضرغامي خواهد رفت و چه كسي جايگزين وي خواهد شد، گمانهزني و گزينههاي احتمالي را نيز معرفي كردهاند. اما چه زماني ضرغامي خواهد رفت؟
در اصل 175 قانون اساسي هيچ دوره زماني براي مديريت يك شخص بر صداوسيما عنوان نشده است. تنها نكته مهم انتصاب رئيس سازمان از سوي مقام معظم رهبري و تركيب شوراي نظارت بر عملكرد صدا وسيما است. اما آنچه در اين بين باعث شده تا پرسشها درباره زمان رفتن عزتالله ضرغامي بيشتر شود، اين نكته است كه رهبر انقلاب معمولاً در انتصاب مسئولان نهادها و ارگانهايي كه طبق قانون اساسي مسئوليت نصب و عزلشان با رهبري است، دوره زماني پنج ساله را مدنظر قرار ميدهند. اين روند در انتصاب مديران سازمان صداوسيما به خوبي قابل مشاهده است. رهبر انقلاب در 24 بهمن 72 طي حكمي، عليلاريجاني را به عنوان رئيس سازمان صداوسيما منصوب ميكنند. در اين حكم به دوره پنج ساله مديريت لاريجاني اشاره شده است. در تاريخ 5 خرداد 78 رهبري حكم رياست علي لاريجاني را تمديد ميكنند.
پس از پايان دوره پنج ساله مديريت علي لاريجاني بر صدا و سيما، رهبر معظم انقلاب عزتالله ضرغامي معاون علي لاريجاني را به عنوان رئيس جديد سازمان صداوسيما منصوب كردند. در اين حكم نيز به مدت زمان پنج ساله رياست ضرغامي اشاره شده است. در متن حكم انتصاب ضرغامي كه در تاريخ سوم خرداد 1383 صادر شد، آمده است: «اكنون كه مأموريت جناب آقاي دكتر علي لاريجاني در صداوسيما پايان پذيرفته است، جنابعالي را با توجه به صلاحيتها و تجربهها و آشناييهاي گستردهاي كه با اين مجموعه بزرگ و مؤثر داريد به رياست سازمان مذكور منصوب ميكنم. اين رسانه ملي در دوره ده ساله مسئوليت جناب آقاي لاريجاني به ارتقا و پيشرفت چشمگيري نايل گشت و نقشآفرين عرصههاي گوناگون فرهنگي، اجتماعي و سياسي شد. مديريت هوشمند و پرتلاش توانست در اين سازمان بزرگ تحول بيافريند و آن را براي رسيدن به نقطه مطلوب آماده سازد. وظيفه خود ميدانم از جناب آقاي لاريجاني و همكاراني كه ايشان را در اين كار بزرگ ياري دادهاند، صميمانه تشكر كنم. دوران مسئوليت جنابعالي پنج سال است. انتظار ميرود در همه اين مدت با تلاش مدبرانه و دلسوزانه و با بهرهگيري از آنچه تاكنون شده است، صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران را از همه جهت به آن نقطهاي برسانيد كه شايسته جمهوري اسلامي است.»
دوران پنج ساله اول رياست عزتالله ضرغامي با چالشهايي روبهرو بود، اين چالشها باعث شد تا شايعاتي در مورد تمديد نشدن دوران مديريت وي به وجود آيد. اما در تاريخ ششم آبان سال 88 كه حوادث بعد از انتخابات تا حدي جو رواني جامعه را تحت تأثير قرار داده بود، مقام معظم رهبري حكم ضرغامي را تمديد نمودند. بخشي از حكم تمديد رياست ضرغامي به اين شرح است: «با پايان گرفتن دوره رياست پنجساله جنابعالي بر سازمان صداوسيما، با قدرداني از تلاشهاي طاقتفرسايي كه در مديريت اين رسانه گسترده و فراگير به كار برده و خدماتي كه شما و همكارانتان در زمينههاي گوناگون به انجام رسانيدهايد، براي دورهاي ديگر شما را به ادامه اين كار سنگين و حساس ميگمارم.» در اين حكم رهبري تنها به ذكر «دورهاي ديگر» اكتفا و از تعيين مدت زمان براي رياست ضرغامي خودداري كردهاند.
در اخبار و تحليلهاي پيرامون تغيير مديريت سازمان صداوسيما دو نوع زمانبندي به چشم ميآيد، گروه اول زمان را بر اساس حكم پنجساله اول محاسبه كرده و ماه آينده را زمان تغيير مديريت صداوسيما عنوان ميكنند. اين گروه كه عجله فراوانتري براي رفتن ضرغامي از صداوسيما دارند، سعي دارند تا رفتن ضرغامي از صداوسيما را مربوط به عدم رضايت مقام معظم رهبري از عملكرد سازمان صداوسيما عنوان كنند. حتي يكي از سايتهاي سياسي منتسب به يكي از نمايندگان مجلس چندي پيش از احتمال كنارهگيري ضرغامي به دليل كسالت و نداشتن توانايي جسمي مديريت سازمان صداوسيما خبر داده بود كه با گذشت زمان و تغيير نكردن رئيس سازمان اشتباه بودن آن گزارش مشخص شد.
از سوي ديگر گروه دومي نيز وجود دارند كه زمان رفتن ضرغامي را در آبان ماه عنوان ميكند، استناد آنها به حكم تمديد دوران مديريت ضرغامي است. مهندس ضرغامي نيز در حاشيه دهمين همايش جهاني حكمت مطهر در پاسخ به سؤالي در مورد زمان رفتش از جام جم گفت: «بر خلاف نظر برخي از خبرنگاران كه مدت زمان خدمت بنده را خردادماه ميدانند بنده تا پايان آبانماه در خدمت سازمان صداوسيما هستم.»
ضرغامي كه در دو دوره مديريت خود بيشتر زير تيغ انتقادها بوده است، مدتي است از سوي دولت تحت فشار قرار گرفته است. حسامالدين آشنا، مشاور فرهنگي رئيسجمهور و يكي از دو نماينده رئيسجمهور در شوراي نظارت بر عملكرد سازمان صداوسيما تا به حال چند بار به خاطر برنامههاي انتقادي تلويزيون عليه دولت از سازمان گلايه كرده و در انتقادهاي تند خود خواستار تعطيلي چند برنامه پر مخاطب صداوسيما شده است. از سوي ديگر ساختار بودجه صداوسيما نيز يكي از دلايلي است كه ضرغامي را تحت فشار قرار داده است. بنا به تصويب مجلس شوراي اسلامي دولت بايد 50 درصد بودجه سازمان صدا وسيما را تأمين كند و الباقي از طريق جذب آگهي و اسپانسر به دست آيد. مشكلي كه ضرغامي با دولت قبلي نيز داشت عدم واريز 50 درصد دولت بود. به طوري كه حتي گفته ميشد دولت دهم هيچ بودجهاي به سازمان اختصاص نداده است! بحث جذب آگهي در برنامهها و خارج شدن آگهيها از حد متعارف خود، اعتراضات زيادي را تا به حال به همراه داشته است.
به دليل اهميت سازمان صدا و سيما، جناحهاي مختلف سياسي در تلاش هستند تا گزينههاي نزديك به خود را به عنوان گزينه مدنظر رهبري معرفي كنند. نامهايي كه براي تصدي پست رياست سازمان صداوسيما مطرح ميشود، نشانهاي از علايق سياسي يا جناحبنديهايي است كه در پي سهمخواهي از رئيس بعدي سازمان هستند.
در اين بين نام عبدالرضا رحماني فضلي، وزير فعلي كشور از سوي حاميان و رسانههاي نزديك به دولت بيشتر به گوش ميرسد. رحماني فضلي سابقه معاونت لاريجاني را در سازمان بر عهده داشته و از چهرههاي سياسي نزديك به رئيس مجلس به شمار ميرود. اينكه وزير كشور به عنوان گزينه رياست مطرح ميشود ميتواند براي دولت دو حسن داشته باشد؛ ابتدا اينكه با رفتن رحماني فضلي از وزارت كشور فرصت براي ورود يك چهره اصلاحطلب و مورد علاقه دولت به وزارتخانه حساس كشور افزايش مييابد و از سوي ديگر وي ميتواند رضايت نسبي دولت را در صداوسيما فراهم كند و ديگر به جاي سياستهاي انتقادي بيشتر شاهد تبليغ و پر رنگ شدن دولت در رسانه ملي باشيم. دو وزير ارشاد دولت احمدي نژاد نيز به عنوان گزينههاي ديگر رياست سازمان صدا وسيما مطرح شدهاند.
محمد حسين صفار هرندي و سيد محمد حسيني كه هر دو از چهرههاي اصولگرا هستند. صفار هرندي بارها خود را از بازي گزينه تراشي خارج كرده و رسماً اعلام كرده است كه مطرح شدن نام او شايعه خبرسازان است. حسيني هم بيشتر در اين باره سكوت كرده، هرچند به نظر نميرسد بحث درباره او جدي باشد. گزينهتراشها نيز بيكار نبودهاند و تا به امروز شخصيتهايي چون غلامعلي حدادعادل، نماينده مجلس و رئيس فرهنگستان زبان فارسي، محمد باقر قاليباف شهردار فعلي تهران، علي دارابي معاون سيما، محمد سر افراز معاون برونمرزي سازمان و محمدرضا مخبر دزفولي دبير شوراي عالي انقلاب فرهنگي را به عنوان گزينههاي روي ميز مطرح ميكنند. چه نام گزينه مدنظر رهبر انقلاب در بين اين اسامي باشد يا نباشد، همين كه طيفهاي سياسي به تكاپو افتادهاند تا در جريان انتخاب رئيس سازمان سهيم باشند، نشاندهنده آماده شدن آنها براي سهمخواهي از رئيس آتي سازمان صداوسيما است.