
بحثها درباره فعاليت افـراطي شمـاري از شبكههاي شيعي و سني در داخل و خارج از كشور بالا گرفته است؛ شبكههايي كه امكان ارسال ماهوارهاي مستقيم را ندارند اما برنامههاي خود را از طريق يك ماهواره واسطه روي ماهواره اصلي ميفرستند و برنامههايشان را جهاني پخش ميكنند.
در حالي كه پيشتر مقام معظم رهبري نيز از اقدام عليه اهل سنت ابراز ناخرسندي كرده بودند، معاون امور ايران مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي از تلاش براي تعطيلي شبكههاي تندروي شيعي – سني خبر داده است؛ همان طور كه پيش از اين نيز سيد حسن نصرالله ضمن گلايه و ابراز نگراني از فعاليت اين شبكهها خواستار كنترل آنها شده بود.
چند سالي است كه فعاليت شبكههاي افراطي شيعي و سني با دامنهاي وسيع در كشورهايي چون لبنان، عراق، هند و افغانستان دنبال ميشود؛ كشورهايي كه بارها قرباني اهداف تروريستي تندروان مذهبي شدهاند. حالا بنا بر اطلاعات موجود روي ماهوارهها نيز 11 شبكه شيعي مختلف به زبان فارسي در حال فعاليت هستند كه با توهين مستقيم به اهل سنت به جاي تلاش براي تقريب مذهبي تنها خط اختلافات ميان شيعه و سني را پررنگتر ميكنند. اين شبكههاي فارسيزبان افراطي به دو گروه مختلف تقسيم ميشوند؛ شبكههايي كه از داخل كشور و قم تغذيه و حمايت مالي ميشوند و نيز شبكههايي كه دفاترشان در خارج از كشور است و از دايره قدرت جمهوري اسلامي خارج هستند و گفته ميشود با پشتوانه مالي سازمان سيا فعاليت ميكنند. در اين ميان شايد آنچه بحث تندرويهاي برخي شبكههاي شيعي را بار ديگر به مركز بحث كشانده، گلايه سيد حسن نصرالله از فعاليتهاي افراطي آنها باشد!
گلايه سيدحسن نصرالله
از شبكههاي تندرو
از قضا چندي پيش هيئتي از سوي سيد حسن نصرالله با استاندار قم ديدار داشتند و پيام سيدحسن نصرالله را به وي ابلاغ كردند. حجتالاسلام صالحي منش، استاندار قم درباره پيام سيدحسن نصرالله ميگويد: از من خواستند که برخی از شبکههای ماهوارهای که از قم تغذیه میشوند، کنترل شود و گلهمند بودند که چرا چنین زمینهای در قم فراهم شده است تا برای ایشان مشکل ایجاد شود.
نگراني سيدحسن نصرالله و هيئت اعزامي او به قم در حالي است كه به ادعاي خبرگزاري فارس برخي از اين شبكهها از سوي يكي از به اصطلاح مراجع ساكن در قم حمايت مالي ميشوند!
خبرگزاري فارس كه طي گزارشي شماري از اين شبكهها را معرفي كرده، نوشته است: برخي از اين شبكهها از قم تغذيه ميشوند و توليد برنامه دارند... بر اساس اطلاعات به دست آمده، از جمله آنها شبكه «امام حسين(ع)» به سه زبان فارسي، عربي و انگليسي است كه مركزيت آن در كربلاست اما برنامهسازيهايي نيز در واشنگتن و قم دارد، چه اينكه پيشتر رئيس دفتر اين شبكه در قم به دليل ترويج قمهزني براي مدتي بازداشت شد. اين شبكه يكي از مهمترين شبكههايي است كه توسط «مؤسسه فرهنگي رسول اكرم(ص)» وابسته به يكي از مراجع تقليد ساكن قم روي آنتن ميرود.
شبكه امام حسين(ع) در يكي از مهمترين اقدامات خود سال گذشته «هفته برائت» را به مناسبت عيد خرافي موسوم به عيدالزهرا از نهم ربيع الاول لغايت 19ربيعالاول تبليغ كرد؛
دههاي كه تماماً همزمان با «هفته وحدت» تأسيس شد تا لعن بزرگان و نمادهاي اهلسنت را جايگزين تلاش براي وحدت زير سايه نام مبارك حضرت محمد(ص) بكند.»
«فارس» همچنين از شبكههاي «بقيع» و «مرجعيت» به زبان فارسي و همچنين شبكههاي الانوار 1 و 2 به زبان عربي به عنوان ديگر شبكههايي ياد كرده كه داراي دفاتري در قم هستند و همه اين شبكهها كه نام آنها برده شد توسط «مؤسسه فرهنگي رسول اكرم(ص)» وابسته به يكي از مراجع ساكن قم هدايت ميشود. «شبكه مدرسه جهاني امام صادق(ع)» و نيز شبكه «سلام» از ديگر شبكههاي تندرو است؛ «سلام» اگرچه در كاليفرنيا به ثبت رسيده است اما در مشهد و اصفهان نيز داراي دفاتر رسمي است. همچنين شبكه «اباالفضل العباس» هم نمونه ديگري از اين دست شبكههاي ماهوارهاي است كه بهرغم اينكه مركزيت آن معلوم نيست اما در سايت اين شبكه به صراحت به داشتن دفاتري در مشهد، قم، اصفهان و تهران اشاره شده است و اكثر راههاي ارتباطي اين شبكه در فضاهاي مجازي موبايلي اعم از واتسآپ، وايبر و. . . با كد 0098 متعلق به ايران معرفي شده است.
هشدار مقام معظم رهبري
درباره تفرقهافكني مذهبي
اين شبكههاي تندرو كه بيش از هر چيز بر اختلافات فرقهاي و طايفهاي بين مذاهب اسلامي دامن ميزنند، كماكان فعاليتشان را ادامه ميدهند، آن هم با وجود آنكه مقام معظم رهبري نيز پيشتر از اقدامات موهن عليه اهلسنت ابراز ناخرسندي كردند و فرمودند: «نبايد كينهورزيهاي مذهبي را زياد كرد. اين را چقدر بايد تكرار كرد؟ بارها تكرار كردهايم، بعضي حاضر نيستند [گوش كنند]. شما اگر بخواهيد آن كسي را كه موافق مذهب شما نيست و عقيده حق شما را قبول ندارد هدايت كنيد، چكار ميكنيد؟ اول شروع ميكنيد به مقدسات او بدگويي كردن و دشنام دادن؟ اينكه به كلي او را از شما دور خواهد كرد و اميد هدايت او را به صفر خواهد رساند.» (31/1/93)
ايشان پيش از اين درباره افراطيون شيعه نيز فرموده بودند: «از آن طرف هم يك عده مزدور را به راه بيندازند كه براي اين آتش هيمه فراهم كنند، بنزين روي آتش بريزند كه ميبينيد، ميشنويد، يا خبر داريد. وسايل ارتباط جمعي و رسانه در اختيار اينها ميگذارند؛ در كجا؟ در امريكا! در كجا؟ در لندن! آن تشيعي كه از لندن و از امريكا بخواهد براي دنيا پخش بشود، آن تشيع به درد شيعه نميخورد.» (20/6/92)
به رغم اين هشدارها مشخص نيست كه چگونه ناگهان شماري از شبكههاي افراطي مذهبي بستر رسانه را فرصتي مناسب براي فعاليتهايي مييابند كه گاه حتي سمت و سوي خلاف شرع به خود ميگيرد؛ شبكههايي كه به بهانه رسيدن به يك وحدت نظر درباره موارد اختلافي ميان شيعه و سني به بحثهاي افراطي نشسته و اين بحث علمي را از حوزهها، كرسيهاي علمي و دانشگاهها به رسانه ميكشند و دو عالم سني و شيعي را مقابل هم قرار ميدهند.
پيشتر در مقابله با فعاليت اين قبيل شبكهها، مسئولان كشورمان فعاليت شبكههاي مشابه همچون «اهل بيت» را كه پاتوق توهينهاي شديد به اهل سنت شده بود، تعطيل كرده و مؤسس آن را از كشور اخراج كردهاند اما از قضا دنباله روان شبكههايي چون «اهل بيت» كماكان در اشكال و فركانسهاي مختلف روي خط پخش جهاني به تفرقهافكنيهاي مذهبي خود ادامه ميدهند. اكنون اما بالا گرفتن مجدد بحث فعاليت اين شبكهها كه به نظر ميرسد، متعاقب گلايه سيد حسن نصرالله و هيئت اعزامي او به قم باشد، خبرهايي مبني بر تلاش مسئولان كشورمان براي تعطيلي اين رسانههاي تندرو به گوش ميرسد. حجتالاسلام سيدحامد علمالهدي، معاون امور ايران مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي نخستين شخصيت در روزهاي گذشته است كه با انتقاد از مناظرههاي شيعي – سني در شبكههاي تندرو از تلاش براي تعطيلي اين شبكهها خبر داده و يكي از گرفتاريهاي اساسي كشور را همين شبكههاي ماهوارهاي خوانده است. او به «فارس» گفته: «چه آنانكه تحت عنوان دفاع از صحابه و با عناوين اهلسنت در حال فعاليت هستند يا با آن شبكههايي كه به نام شيعه و اهلبيت كار ميكنند قطعاً به ضرر اهل بيت و شيعه فعاليت ميكنند. ما اقدام اين شبكهها را از خطرناكترين كارها ميدانيم و آن مقداري كه شعاع كار معاونت امور ايران مجمع تقريب بوده است در مناطق مختلط حضور پيدا كرديم و توجيه كرديم.»
علمالهدي با انتقاد از برگزاري مناظرهها در شبكههاي تلويزيوني همچنين گفته است: «به همه آنها گوشزد كرديم كه اين مناظرهها به نفع ما و جهان اسلام نيست، ما بايد بياييم و روي مسائل مشترك پافشاري كنيم چراكه نيازي به رسانهاي شدن مورد اختلافي نيست.»
مقابله با شبكههاي غيرقانوني
در حالي كه اختلافات شيعه و سني همواره باب ميل غرب و مانع اوج گرفتن قدرت جهان اسلام بوده است، معاون امور ايران مجمع تقريب مذاهب اسلامي نيز از برخي از اين شبكهها به عنوان رسانههايي ياد كرده كه از خارج از كشور پخش و هزينه و پشتيباني شده و خارج از قدرت جمهوري اسلامي هستند. به گفته وي پشتيباني آنها توسط سيا و قدرتهاي جهاني است.
علم الهدي گفته است: «اينگونه نيست كه به واقع با استمدادهايي كه از مردم ميطلبند كار كنند بلكه واقعيت اين است كه پخش و هزينههاي گزاف اينها بدون پشتيباني يك قدرت جهاني غيرممكن است.»
وي همچنين درباره مقابله با شبكههاي تندروي فعال در داخل ايران نيز گفته است: «تذكر بپذيرند تذكر ميدهيم و دوستانه صحبت و بحث ميكنيم تا قانعشان كنيم اما اگر قانع نشوند و باز در حوزه جمهوري اسلامي باشند از نيروهاي امنيتي و سازمانهاي مربوطه كمك ميگيريم چون اين شبكهها را واقعاً مضر ميدانيم و براي تعطيل كردنش تلاش ميكنيم و ابايي نداريم كه آن را اعلام كنيم.»
بر اساس اين گزارش، گفته ميشود شبكههاي تندروي فعال در داخل ايران اجازه ارسال ماهوارهاي مستقيم را ندارند. موج اين شبكهها از يك ماهواره در ايران به ماهواره دومي در خارج از كشور ارسال شده و از آنجا روي ماهواره اصلي قرار ميگيرد و پخش جهاني ميشود. از سوي ديگر بسياري از رسانهها و شبكههاي خارجي فعال در داخل ايران تحت نظارت اداره كل رسانههاي خارجي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي فعاليت ميكنند. در اين بين مشخص نيست كه شبكههاي تندرو با دفاتر فعال در داخل ايران مجوز فعاليت خود را از چه مرجع نظارتي دريافت كردهاند.
هم اكنون اگرچه به غير از ايران، دامنه فعاليت اين شبكههاي تندرو تا افغانستان، عراق و هند نيز گسترده است اما از قضا در كشورهاي مختلف اين قبيل شبكهها به راحتي اجازه جولان دادن پيدا نميكنند. كويت از جمله كشورهايي است كه پيشتر مؤسس يكي از اين شبكهها را زنداني كرده است. همچنين يك پايگاه خبري لبناني نيز به تازگي با ارائه توضيحي درباره فعاليت شبه سازماني شبكههاي تندروي شيعي فعال در اين كشور از تلاش جدي مسئولان لبناني براي بستن دفاتر برخي شبكههاي تندروي شيعي خبر داده است.
با توجه به هشدار مقام معظم رهبري و نگراني سيدحسن نصرالله به نظر ميرسد كه اين بار تلاش همزمان دو كشور ايران و لبنان براي مقابله با شبكههاي تندروي شيعي رنگ جديتر به خود بگيرد. به خصوص كه جمهوري اسلامي ايران بر اساس نظريه امالقري، خود را ام القراي جهان اسلام ميداند و از اين بابت كاشته شدن تخم تفرقهافكني ميان مذاهب و فعاليتهاي ضد وحدوي آن هم در داخل مرزهاي كشورمان و مخابره محصول مخرب اين فعاليتها به جهان چندان مناسب وجهه اسلامي كشور نيست.
بدون ترديد محصول امروزي اين شبكهها در سبد غرب به ويژه امريكاست. مشغول كردن خرده گفتمانهاي ديني به همديگر راهبرد 200ساله غرب است. غرب هم تقويت ميكند و شكل ميدهد و هم در به تصوير كشيدن خشونت حاصل از اين رفتار، اسلام را دين خشونت، درگيري و تروريسم معرفي ميكند بنابراين كساني كه خوراك اين شبكهها را تهيه ميكنند يا زمان و محيط امروز جهان را نميشناسند يا خود عامل استكبارند.