سال 1359 در ماههاي اوليه جنگ تحميلي كه اوضاع كشور به شدت بحراني است، اعضاي تحريريه مجله سروش براي ديدار با امام خميني(ره)، وقت ملاقات ميگيرند. امام در ديدار با آنها به نكات مهمي درباره وضعيت فرهنگي و مراقبت از نفوذ جريانهاي منحرف بيان ميكنند؛ سخناني كه امروز بعد از 34 سال هنوز هم كاربردي، مهم و به روز است. در بخشي از اين ديدار بنيانگذار انقلاب اسلامي به بحث مميزي ميپردازد. ايشان بدون اينكه از كلمه مميزي استفاده كنند، شالوده و كليات چيزي را كه امروزه از وزارت ارشاد در بحث مميزي انتظار ميرود، تبيين كردند. امام خميني(ره) ميفرمايند: «نوشتههایی که میخواهد طبع بشود، یک چند نفری که میدانید، یقین دارید که آنها آدمهایی هستند که مستقیم هستند و در راه مسیر ملت و کشور هستند و وابستگی به هیچ جا ندارند، آنها نوشتهها را مطالعه کنند، درست دقت کنند در آن و بعد از اینکه دقت کردند در روزنامه یا در مجله نوشته بشود. این طور نباشد که یک وقت بنویسند و منتشر بشود، بعد بفهمند که این نوشته برخلاف بوده است؛ این یک چیزی است که لازم است. این مثل مطلبی است که کتاب وقتی نوشته میشود، قبل از اینکه انتشار پیدا بکند باید اشخاص کارشناس به شیطنتهایی که شیاطین میخواهند بکنند باید توجه بکنند که یک وقت در کتاب ـ فرض کنید که ـ اولش خیلی خوب، وسطهایش هم خوب و یک وقت میبینید که یک جایی جوری از کار در میآید که مسئله این طور نبوده است که ما تصور میکردیم.»
دكتر روحاني در مراسم افتتاحيه نمايشگاه كتاب تهران، بهترین ممیزان کتاب را وجدان و افکار عمومی جامعه دانست و خواستار واگذاري مميزي به خود مردم شد!
اين سخنان انتقادات زيادي به همراه داشت. وجه مشترك اكثر اين انتقادات را ميتوان در استنادهايي ديد كه به سخنراني تاريخي امام خميني (ره) درباره مميزي شده است؛ سخناني كه بي شك دكتر روحاني يا از آنها با خبر بوده است يا بعد از انتشار وسيع آن در رسانهها، به حد كافي از مفاد آن مطلع گرديده است. آيا بعد از مشخص شدن نظر صريح امام خميني (ره)، باز هم جايي براي صحبتهايي چون واگذاري مسئوليت مميزي نشر وجود خواهد داشت.
سؤال ديگري كه در اينجا مطرح ميشود اين است كه چرا بايد از ميان همه مباحث پيرامون كتاب، سعي شود كه مميزي به عنوان مسئله روز حوزه نشر معرفي شود و به هر نحو ممكن خواستار تعديل يا حذف آن شوند؟!
يكي از نظرياتي كه درباره منشأ پيش كشيده شدن بحث مميزي از سوي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي و رئيسجمهور مطرح شود، امكان وجود مشاوراني است كه به آنها مشاورههاي غلط درباره اوضاع كتاب ميدهند. سخنگوی کمیسیون فرهنگی مجلس از طرفداران اين نظريه است. حجتالاسلام سید علی طاهری، نماینده مردم گرگان ميگويد: «به نظر میرسد برخی از افرادی که به آقای رئیس جمهور مشاوره میدهند، مشاوره آنها خیرخواهانه نیست و اگر این روال ادامه پیدا کند، ممکن است این افراد به شخصیت وی لطمه بزنند و محبوبیتی که سبب رأیآوری وی شده از بین برود و آقای روحانی باید دقت بیشتری را در مورد مشاوران خود داشته باشد.»
اين نظر از آن جهت داراي قوت است كه تيم فرهنگي كه با روي كار آمدن دولت جديد پستهاي مديريت فرهنگي را در اختيار گرفتهاند، عمدتاً داراي سابقه در دولتهاي سازندگي و اصلاحات هستند. حتي علي جنتي، وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي از اينكه خود را از علاقهمندان يا پيروان سيد محمد خاتمي بداند، هيچ ابايي ندارد.
رئيسجمهور به عنوان رئيس قوه مجريه كشور مسئوليت سنگيني را بر عهده دارد و به همين جهت از وي انتظار نميرود كه بر همه حوزهها به صورت كامل اشراف داشته باشد، مخصوصاً حوزه نشر كه در عين سادگي ظاهري، بسيار پيچيده است. مميزي كتاب تنها يكي از مواردي است كه حوزه نشر كشور با آن درگير است. مميزي اگرچه امري مهم به شمار ميرود اما روند اجرايي آن در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، مسيري كاملاً اداري و توسط مميزاني آشنا و از جنس خود نويسندگان انجام ميشود. در وزارت ارشاد مميزي را به چشم يك معضل نگاه نميكنند بلكه روالي جاري و البته وقتگير است. در اين ماههاي اخير بيش از آنكه مميزي ظرفيت و اهميت داشته باشد به آن پرداخته شده و خواه ناخواه شايد اين مسئله از سوي رئيس جمهوري نيز به عنوان موردي حاد ديده شده است. در صورتي كه هم اكنون اگر از فعالان حوزه نشر و علاقهمندان به كتاب كه در نمايشگاه كتاب تهران حضور دارند، درباره مهمترين مشكلات كتاب و كتابخواني نظرسنجي صورت بگيرد، قطعاً به نكاتي اشاره خواهد شد كه مميزي در مقايسه با آنها اصلاً مشكل به شمار نميآيد. براي نمونه سال گذشته در نمايشگاه بيست و ششم كتاب تهران، مقام معظم رهبري در بازديدي كه از نمايشگاه داشتند، به گراني كاغذ اشاره كردند و خواستار رفع آن شدند، اما اكنون بعد از گذشت يك سال از آن ديدار و در نمايشگاه جديد هنوز هم شاهد آن هستيم كه كتاب ها گران و گرانتر ميشوند و دليل آن هم در يك كلام خلاصه شده است، «گراني كاغذ.» چرا با وجود تأكيد رهبري بر رفع مشكل كاغذ، دولت يازدهم هنوز راهكار عملي براي آن ارائه نكرده است؟ قيمت بالاي كتاب بر ميزان قدرت خريد كتاب دوستان تأثير منفي ميگذارد و بالطبع باعث كاهش ميزان سرانه مطالعه ميشود. چه كسي به رئيسجمهور يا وزير ارشاد درباره افزايش سرانه مطالعه مشاوره ميدهد؟! زماني كه آمار مطالعه كتاب در كشورمان و مقايسه آن با كشورهاي توسعه يافته باعث سرافكندگي و خجالت است، چرا مشاورين فرهنگي رئيسجمهور وي را مطلع نميكنند تا حداقل در سخنراني افتتاحيه نمايشگاه بيشتر به راههاي افزايش مطالعه پرداخته شود؟ در سخنراني رئيسجمهور مهمترين نكته مميزي كتاب بود كه مسئلهاي بين نويسنده، ناشر و ارشاد است، اما سرانه مطالعه و قدرت خريد كتاب مسئلهاي است كه به مردم باز ميگردد و تأثير آن بر جامعه مشهود است. چرا بايد كاري كرد كه كشوري با افتخار برگزاري 27 دوره نمايشگاه بينالمللي كتاب، ديگر از پايين بودن آمار كتابخوانهايش شرمنده نباشد!
چندي پيش يكي از خبرگزاريهاي كشور، گزارش مفصل و مستندي درباره تخلفات يكي از ناشران كشور منتشر كرد. در اين گزارش به موارد متعددي از نقض حريم اخلاقي توسط مؤسسه انتشاراتي اشاره شده بود. آيا رئيسجمهور با علم به اينكه ممكن است چنين تخلفاتي باز هم صورت بگيرد، حاضر است كتابهاي حاوي مطالب غيراخلاقي به ميان خانوادههاي ايراني برود؟
رئيسجمهور به عنوان رئيس قوه مجريه و رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي، بايد مطلع باشند كه طبق مصوبه شوراي عالي انقلاب فرهنگي كه حكم قانون را دارد، وزارت ارشاد موظف به مميزي كتاب است. پيشنهاد رئيسجمهور براي واگذاري مميزي از ارشاد به مردم بيشتر از آنكه راهكاري عملي باشد تلاش براي شانه خالي كردن بخشي از كابينه از وظايف خود است، اقدامي كه با نفس خدمتگزار بودن دولت منافات دارد و در كليت نيز ميتواند معناي وجودي دولت را زير سؤال ببرد. پيشنهاد واگذاري مميزي به افكار عمومي را با آنكه تعريف دقيقي از افكار عمومي در آن وجود ندارد را ميتوان يك نگاه پوپوليستي دانست كه سياستمداران فقط در مواقعي كه لازم ميدانند به آن ارجاع ميدهند و حاضر نيستند در همه زمينهها اينگونه بيمحابا به نظر مردم ارجاع دهند.
اين واقعيتهايي است كه مشاوران رئيسجمهور به سادگي از آن گذشتهاند، شايد براي آنها نبود مميزي حتي مهمتر از نبود دولت باشد!
جناب اقای روحانی معنا و تفسیر ایه شریفه که تاکید بر حل اختلاف به پیش خدا و رسول بردن نه پیش مردم یعنی چه ؟ ایا اگر عوام الناس میتوانستند تشخیص حق از باطل دهند خدا به ان اشاره نمی کرد ؟اگر شما مردم را دارای حق برای تشخیص میدهید چرا توافق نامه ژنو را بصورت شفاف بیان نمی کنید 
