متأسفانه در گذر زمان و با توسعه شهري و افزايش تراكم بافت شهري و ساخت و سازهاي به اصطلاح مدرن امروزي، اين بناهاي باارزش تاريخي ازبين رفته يا در زير سايه سازههاي شهري و برجها پنهان ماندهاند كه هرازگاهي بهدليل بيتوجهي و ارزش افزوده فضاهاي شهري خبري از آوارشدن اين بناهاي تاريخي شنيده ميشود؛ آواري كه بخشي از تاريخ و هويت گذشتگان من و شما را در تاريخ محو ميكند.
بهدليل نبود وحدت رويه معين و مشخص براي بقا و حيات بافتهاي تاريخي در حوزه ميراث فرهنگي و مديريت شهري و شهرسازي در كشور همواره اين بنا و سازههاي تاريخي در آماج زخم بيل، كلنگ و لودرها قرار گرفته و فرياد اين بناهاي تاريخي در هيا هوي شهري گم ميشود و بايد اثر آنها را در كتابها، عكسها يا فيلمها جستوجو كرد. در سالهاي اخير اقدامات مؤثر و پيگيري از سوي دستگاههاي متولي و بهخصوص كارشناسان و اهل قلم صورت گرفته است كه حساسيتها را در اين زمينه برانگيخته است كه اين همت سبب پاي كار آمدن مسؤلان و مديران اين بخشها شده است. اين احساس نياز سبب شده است تا زندگي به بافتهاي تاريخي باقي مانده روح تازهاي بدمد. در اين زمينه وزير راه و شهرسازي در حاشيه بازديد از بافتهاي تاريخي و فرسوده استان بوشهر با بيان اينكه چنين بافتهايي از لحاظ مادي و فرهنگي داراي اهميت هستند، اظهار داشت: بافتهاي تاريخي از يك سو داراي خدمات زيربنايي لازم هستند و از سوي ديگر مردم نسبت به آنها حس تعلق تاريخي دارند و احياي بافتهاي تاريخي علاوه بر اينكه از نظر اقتصادي بسيار گسترده است، از نظر فرهنگي هم در راستاي سياستهاي ملي قرار ميگيرد.
شناسايي 24 هزار هكتار بافت تاريخي
در 400 شهر ايران
عباس آخوندي با تأكيد بر بازگرداندن زندگي به بافتهاي تاريخي كشور گفت: در حال هماهنگي با بانك مركزي براي اختصاص دادن مقدار زيادي از اعتبارات پيشبيني شده در بخش مسكن به نوسازي و بازسازي خانههاي درون بافتهاي تاريخي هستيم و تسهيلات نوسازي و بازسازي چنين بافتهايي افزايش خواهد يافت كه در اين زمينه 24هزار هكتار بافت تاريخي در 400 شهر ايران شناسايي شده است.
وي با اعلام اينكه تا حد ممكن توسعه بخش مسكن بايد درون بافتهاي تاريخي و قديمي اتفاق بيفتد، تصريح كرد: در حال هماهنگي با بانك مركزي براي اختصاص دادن مقدار زيادي از اعتبارات پيشبيني شده در بخش مسكن به نوسازي و بازسازي خانههاي درون بافتهاي تاريخي هستيم و از نظر من سهم نوسازي بافتهاي تاريخي بايد در برنامه جديد به طور حتم افزايش يابد.
وزير راه و شهرسازي با تأكيد بر لزوم بازگرداندن زندگي به بافتهاي تاريخي گفت: احياي چنين بافتهايي رويكرد اصلي وزارت راه و شهرسازي كه مفهوم آن تملك اراضي و از نوساختن واحدها توسط دولت نيست، بلكه بايد زندگي را با توجه به ملزومات زندگي مدرن به بافتهاي تاريخي بازگردانيد.
وي معتقد است: چنانچه زندگي به بافتهاي تاريخي بازگردد، بافت فرسوده به بخشي از زندگي شهري اقشار مختلف جامعه تبديل خواهد شد و بازگرداندن زندگي به بافتهاي تاريخي به مفهوم بازگشت به ارزشهاي معماري ايراني– اسلامي و تطبيق آن با زندگي جديد است.
خانههايي كه براي آرامش ساخته ميشدند
احمد مسجدجامعي رئيس شوراي شهر تهران در مراسم رونمايي از كتاب «روايت تهران» تأكيد كرد: امروز به خانه ديگر از جنبه آرامشي آن نگاه نميكنند، خانه را تنها سرمايه ميدانند و براي همين شهر ما هر روز دارد زشتتر ميشود، چون خانههايي كه روزگاري براي آرامش بودند، تخريب ميشوند تا با ساخت و ساز بيرويه تبديل به چندين واحد آپارتماني شوند.
بافتهاي تاريخي زير سايه شهرها گم شده است
رئيس شوراي شهر تهران ادامه داد: تخريبها تنها معطوف به خانهها نميشود بلكه بسياري از مكانها همچون كارخانهها نيز چنين سرنوشتي پيدا كردهاند، مثلاً در شهرري كارخانه پارچهبافياي بود كه سقفش شبيه موج بود كه هر بار آن را ميديدي از چشمنوازياش جانت تازه ميشد، اين بنا نيز قرار بود تخريب شود و فكر ميكنم چنين شده است. در گذشته بناها نه تنها جنبه كاربردي داشتند بلكه از جنبه زيباييشناسي هم قابل تأمل بودند.
در ادامه مسجدجامعي با اشاره به علاقهاش به تهران گفت: من سالهاست كه تهرانگردم اما اين روزها به خاطر سمتي كه دارم اين موضوع بيشتر به چشم ميآيد، مثلاً من قدم به قدم عودلاجان را ميشناسم و براي اين منطقه برنامه دارم؛ برنامههايي كه اين مناطق را از سايه دربياوريم و در مقابل چشم همگان بگذاريم.
راهاندازي موزه شهر در عودلاجان
رئيس شوراي شهر تهران همچنين از پيشبيني براي راهاندازي موزه شهر در منطقه عودلاجان خبر داد و گفت: اميدواريم با همكاري مسئولاني كه نسبت به تهران و سرنوشت آن علاقهمند هستند، بتوانيم ميراث شهري، فرهنگي و معنوي تهران را حفظ كنيم.
او افزود: همچنين شوراي شهر تهران براي اين امر بودجهاي را در نظر گرفته، اينكه نسبت به برخي از بناها حساسيت ايجاد كنيم و آنها را از تخريب نجات بدهيم.
سكونت قاليباف و معاونان شهرداري
در بافت تاريخي عودلاجان
در زمينه حفظ بافتهاي تاريخي محمدباقر قاليباف شهردار تهران اعلام كرده است كه يكصد خانه تاريخي توسط شهرداري منطقه ۱۲ در محدوده محله عودلاجان و بافت تاريخي تهران شناسايي و خريداري شود تا معاونان و مديران ارشد شهرداري تهران در آنها ساكن شوند. شهردار تهران از محله تاريخي عودلاجان و روند مرمت بازارچه عودلاجان بازديد كرد. اين بازديد كه حدود ساعت ۲۰ و زماني صورت گرفت كه همه مغازهها به دليل تاريك شدن هوا و ناامن بودن بازارچه عودلاجان تعطيل شده بودند و بنا به گفته مردم محلي، تنها سه نفر از مديران شهرداري او را همراهي ميكردند، انجام شد.
تأكيد برحفظ هويت محلات قديمي
بر اساس گفتههاي مردم محلي، قاليباف در اين بازديد گفته است كه به عنوان نخستين نفر از مجموعه شهرداري تهران در بافت تاريخي عودلاجان ساكن ميشود.
وي در اين بازديد تأكيد كرده كه هويت بافت تاريخي تهران بايد حفظ شود و بايد سعي كنيم هويت به محلات قديمي بازگردد.
همچنين محمدحسن طالبيان معاون ميراث فرهنگي كشور درباره ورود دوباره زندگي به بافتهاي تاريخي گفته است: امروز شاهد هستيم با سرمايهگذاري روي بافت تاريخي كاشان، اصفهان و يزد و آمدن هتلها و مراكز تجاري به بافتهاي تاريخي با حفظ اصالت تاريخي بناها، زندگي به اين محلات بازگشته و قيمت مسكن در اين مناطق، از مناطق شمالي شهرها بيشتر شده است.