
پابلو روئيز پيكاسو نقاش، شاعر، طراح صحنه، پيكرتراش، حكاك و سراميككار اسپانيايي و يكي از تأثيرگذارترين هنرمندان قرن بيستم بود كه بههمراه ژرژ براك، نقاش فرانسوي، سبك «كوبيسم» را پديد آورد. پيكاسو بيشتر عمر خود را در فرانسه بهسربرد و همان جا هم درگذشت و ثمرات فرهنگي و هنري بسياري درسطح جهاني براي فرانسه داشت. كلود پسر بزرگ پابلو سالهاست تلاش ميكند يك مركز تحقيقاتي و ساختماني ثابت تحت عنوان موزه پيكاسو در فرانسه ايجاد شود اما بعد از سالها دوندگي و صرف وقت زياد، در گيرو دار بوروكراسي اداري و دولتي فرانسه گرفتار شده و به نتيجه نرسيده است، بههمين خاطر از اهمالورزي مسئولان فرهنگي و دولتي فرانسه بهشدت گلايهمند است. لازم به ذكراست اين گفتوگوي گلايهمندانه پسرپيكاسو انعكاس منفي زيادي درمورد فعاليت فرهنگي فرانسه درخصوص اهمال به نقاش مشهوري همچون پيكاسو داشت بهصورتيكه بلافاصله يك روز بعد اصل مصاحبه در سايتها سانسور شد و وزارت فرهنگ فرانسه نسبت به مصاحبه پسر پيكاسو واكنش نشان داد. گفتوگوي پركنايه كلود پيكاسو را با فيگارو ميخوانيد.
شايعه شده قرار نيست در ماه ژوئن براي پيكاسو موزهاي ساخته شود، آيا اين قضيه صحت دارد؟
نه اين يك شايعه نيست. من ديگر تمايلي ندارم تا در ماه ژوئن در فرانسه موزهاي براي پدرم باز كنم. زيرا من به ديدن خانم «اورلي فيليپتي» وزيرفرهنگ رفته بودم تا او را متقاعد كنم و برنامهاي براي تأسيس موزه ترتيب دهند اما او به من گفت آنها نميتوانند كاري كنند، زيرا هيچ كس را براي امنيت از موزه يا حمايت از كار ندارند براي همين ساخت موزه به تأخير افتاده است. حالا يكمرتبه ميگويند روز سهشنبه در ماه ژوئن موزه آماده ميشود. من از آنها پرسيدم مگر تنظيم مكان براي بازديد عمومي حداقل يك سال و نيم وقت نميگيرد ولي بعد پيام دادند مانعي ندارد علاوه بر اين، آنها ميگويند براي حفاظت از موزه چيزي دراختيار ندارند و وزير هم تاكنون جوابي به من نداده است. حقيقت امر اين است كه هيچ حركت مثبتي براي بازكردن موزه وجود ندارد و آنها تنها نگاه حزبي به قضيه دارند. فقط خودم دوندگيهاي آن را ميكنم و دولت فرانسه هيچ ارزشي براي پدرم قائل نيست.
آيا شما راههاي ديگري را هم امتحان كردهايد؟
من براي فرانسوا اولاند رئيسجمهورنامه نوشتم. در پاسخ به نامه تنها تشكر كرد. آخرين اميد من نخستوزير است و منتظرجوابي از سوي او هستم. چند روز پيش شايعه راهاندازي موزه پيكاسو در شهر بورگ سر زبانها افتاد كه خوشبختانه نخست وزير آن را تكذيب كرد، زيرا هتلي كه قراربود موزه در آن باشد آماده فروش است در اين صورت بدون اينكه كمك مالي به ما شود مجموعه آثار پدرم در كنار سايرهنرمندان در اين منطقه موقتاً قرار ميگرفت و بعد هم تمام ميشد.
بين ميراث فرهنگي و دولت مشكلاتي وجود دارد براي همين هم است كه موزه پيكاسو باز نميشود.
راهاندازي موزه مورد موافقت رئيس ميراث فرهنگي نيست. من با خانم فيليپتي وزير فرهنگ هم صحبت كردم و تا به حال سه بار به ديدن او رفتم كه آخرين ملاقات، لغو شد و به وقت ديگري موكول كردند. درحال حاضرهم او مشغول جشنواره فيلم كن و برنامههاي آن است، گويا جشنواره كن بيشتر سرگرمكننده است! تعجب ميكنم وزير فرهنگ نسبت به وظايف خودش مطلع نيست. امروزه پروژههاي فرهنگي زيادي در فرانسه وجود دارد كه اهميت زيادي هم ندارند اما حاضر نيستند براي پيكاسو يك موزه راهاندازي كنند.
به نظر شما حالا چكار بايد كرد؟
خانم وزير فرهنگ مانند هركس ديگري داراي نقاط قوت و ضعف است. او نياز به دقت و سرعت عمل در كار دارد زيرا كارهايش عميق نيست. من كمي او را قبول دارم اما آنها به اندازه كافي خوب كار نميكنند. سيستم اداري ما مشكلات زيادي دارد، روابط بين افراد و كارمندان خوب نيست البته هيچ كس كامل نيست و كارش را درست انجام نميدهد. به مدت 10 سال است كه با وزيران فرهنگ براي موزه پيكاسو صحبت كردم تا موزهاي براي بازديدكنندگان سرتاسرجهان ايجاد شود. قبل از اين از وزيران سابق خواسته بودم، كار تاحدودي خوب پيش ميرفت و آنها جدي بودند. حتي خود ما در جريان بوديم كه ميخواستند موزه را در بهترين مكان ايجاد كنند ولي مسئله اصلي تأمين مالي است. بنياد بارنز در فيلادلفيا قبل از اين قبول كرده بود و قرار شد طبق دستورخانم وزير در سال 2015 موزه راهاندازي شود، اما با وجود اين آشفته بازار فضاي فرهنگي، خانم وزير وقت خود را صرف پيكاسو نميكند. به شما بگويم كه اين كار خيلي هم سخت نيست.
كار قبل از اين شروع شده بود؟
بين ماههاي اكتبر و فوريه هيئت دولت دوبار ازموزه ديدن كرده است كه حضوراعضاي وزارت فرهنگ و بودجه جاي تعجب داشت! زيرا موزه نياز به بودجه مالي دولت دارد و بدون آن نميتواند بودجهاي را براي خود تصويب كند يا جايي براي ايجاد موزه پيكاسو داشته باشد. بايد اضافه كنم طبق نظرسنجي كه از پرسنل موزه شده است بيشتر تمايل دارند خصوصي باشند و به دور از توافق و نظارت دولت عمل كنند تا از اين بيثباتي بيرون بيايند و كارشان آسانتر شود زيرا وزير فرهنگ به دنبال راهحلي براي رفع مشكلات نيست.
براي خانواده شما كه موزه پاريس اهميت دارد؟
زماني باعث خوشحالي بود و من تصميم جدي گرفته بودم تا در موزه پاريس كار انجام شود. انتخابي كه بهطور گستردهتر و عاقلانه توسط افراد واجد شرايط از سوي دولت فرانسه مطرح شده بود و اميدوار بوديم؛ چراكه در فرانسه موزه پاريس بزرگترين، بهترين و عاليترين موزه است كه ما به آن وصل ميشويم، اما پس ازگذشت مدت زماني توفيقي به دست نياورديم و فقط از ما بهخاطر طرح موزه پيكاسو، تقدير كردند درحاليكه من ميخواستم يكسري اسناد و مدارك در مورد خلق اثر «گرنيكا»، قطعات كوتاه ادبي بسيار مهم پيكاسو، آثاري كه براي كودكان داشته و بعضي از آثار برادرزادهام كه او هم آثار قابل توجهي داشت به موزه بدهم. آن زمان والري ژيسكار دستن رئيسجمهور وقت فرانسه به من گفت پدرم پيكاسو اسپانيايي و فرانسوي بود و فرانسه تنها جايي است كه او در سن19سالگي در آن ساكن شد. ولي حتي درعمل حاضر نيستند تا تلاشي براي راهاندازي موزه آن داشته باشند.
اگر رئيس ميراث فرهنگي از مديريت موزه بيرون بيايد چه واكنشي نشان ميدهيد؟
ما زماني براي تحقق برنامه موزه پيكاسو اميد داشتيم ولي حالا نميخواهم او درهيئت مديره و در اين منصب باقي بماند. او اصلا كاري به اين مسائل ندارد. در هرصورت هر كسي هم كه بيايد يكي دو سال طول ميكشد تا با كار آشنا شود.
مسأله ديگري هم وجود دارد؟
در فرانسه، هيچ جايي براي مطالعه و تحقيق در مورد آثار پيكاسو وجود ندارد. ما ميخواستيم اين موزه به بزرگترين مركز تحقيقاتي درباره پدرم تبديل شود. براي اينكه آرشيو بزرگي از آثار او وجود دارد كه خيلي ميتوانست كمك باشد. البته با اين همه اين آشفته بازاري كه در عرصه فرهنگ وجود دارد، با همكاري يكي از اعضاي هيئت مديره موزه پاريس من آمادگي مشاركت مالي براي موزه و فعاليتهاي آموزشي داشتم و حتي ميتوانستم از طريق دوستانم نيروي انساني مناسب براي موزه را تامين كنم بدون اينكه به پشتيباني دولتي نياز باشد.
شما از گذشته صحبت ميكنيد يعني ديگر اميدي به همكاري دولتي نداريد؟
نه، اما من شوكه هستم و درمورد آينده موزه خيلي نگرانم. انتظار دارم وزيرفرهنگ به تعهداتش در اينباره پايبند باشد. خود او اين اطمينان را داده بود كه موزه پيكاسو در ماه ژوئن راهاندازي ميشود؛ هرچند ازحمايت دولت براي تأسيس موزه پيكاسو بسيار نااميد شدهام.