اين روزها صحبت از ورود و اكران فيلمي سوري به ايران است كه به واسطه افشاي حقايق تاريخي درباره ريشههاي آلسعود توانست در يك سال و نيم گذشته خواب را از چشمان اين خاندان با نفوذ بربايد و به كابوس شبانهروز آنها تبديل شود.
به گزارش«جوان»، «پادشاه شنها» عنوان فيلم اسماعيل نجدت انزور است كه وقتي خبر اكرانش در لندن به گوش سعوديها رسيد، زمين و زمان را پيش روي چشمشان سياه و فكر آنها را تنها به يك گزينه ختم كرد: «صدور فتواي قتل انزور». اين فيلم به غير از سوريه تنها به شكلي محدود در لندن اكران شده و حالا شنيدهها حاكي از آمدن «پادشاه شنها» به ايران و حتي همكاري كارگردان اين فيلم جنجالي با سينماي كشورمان است.
جنگ سوريه و عربستان بر سر يك فيلم جنجالي
درگيري ميان سوريه و عربستان سعودي تنها به جنگ گرم محدود نميشود. سوريه ميدانهاي جنگ بسياري دارد. از خطوط مقدم در شهرهاي چند هزار ساله باستاني گرفته تا جنگ تير و تفنگ در خيابانها و گوشههاي شهر كه ميان ارتش سوريه و تروريستها و شورشيان تحت حمايت عربستان سعودي برپا ميشود، اما درگيريها و مناقشات به همين جا ختم نميشود. سوريه در يك سال گذشته به واسطه ساخت فيلمي كه چندان به مذاق آلسعود و همراهان غربي آنها خوش نيامده، درگير جنگ پنهاني نرم با عربستان سعودي شده است. پادشاه شنها زندگي «عبدالعزيز بن عبدالرحمان بن آلسعود» مؤسس خاندان آلسعود و كشت و كشتارش براي پايان بخشيدن به سلسله آل رشيد را به تصوير ميكشد. عربستان براي جلوگيري از اكران اين فيلم تلاش زيادي كرد با اين حال پادشاه شنها با گذر از تمام فيلترينگها و تهديدات مكرر آلسعود راه اكران محدودش را به انگليس و امريكا باز كرد. اين فيلم هيچگاه در كشورهاي عربي اكران نشده؛ دليلش نيز گستردگي سايه تاريك نفوذ آلسعود بر سر اين كشورها است. در اين شرايط اين سؤال مطرح ميشود كه چرا اين فيلم بينالمللي ضد وهابي حائز امتياز خوب 8/6 از سايت IMDB، راه اكران خود را به ايران باز نكرد؟
پادشاه شنها در راه ايران؟!
بسياري از هنرمندان ايراني پس از آشنايي با اسماعيل نجدت انزور و آگاهي از جايگاه هنري وي در سوريه به اين كارگردان مشهور لقب سيروس مقدم سوريه را دادهاند و از منظر حرفهاي او را با مقدم مقايسه ميكنند. انزور به خاطر پرداخت استادانهاش به مسائل دنياي معاصر در فيلمها و سريالهايش و نيز مبازره هنرياش با افراطگري از محبوبيت و شهرت خاصي در دنياي عرب برخوردار است. او اين بار در پادشاه شنها از طريق زبان تصويري خود همان كلامي را مطرح ميكند كه سالها كارشناسان بينالمللي كشورمان آن را درباره مبارزه با تروريسم و ريشههاي وهابي آن مطرح ميكنند. اكنون برخي شنيدهها بر امكان ورود اين فيلم به كشورمان دلالت دارد.
از قضا زمينهچينيها براي ورود «پادشاه شنها» به ايران در قالب سفر كاروان صلح به سوريه و مذاكره و ملاقات برخي هنرمندان كشورمان با انزور اتفاق افتاده است. از سوي ديگر برخي از دست اندركاران جشنواره فيلم عمار نيز تلاش كردند كه زمينههاي حضور اين فيلم در اين جشنواره را فراهم كنند هر چند رايزنيها در اين حوزه به نتيجه نرسيد و جشنواره فيلم عمار بدون حضور پادشاه شنها به كار خود پايان داد. با اين حال هنوز احتمال اكران فيلم جنجالي سوري در كشورمان وجود دارد. انزور كه جهتگيريهاي هنري و سينمايي خود را وامدار پدرش اسماعيل انزور، كارگردان اولين فيلم سوري است، اگرچه حساسيت خاصي بر اكران فيلمش دارد، اما به نظر ميرسد كه براي شكلگيري رابطه هنري او با سينماي ايران بستر مناسبي فراهم است. بخش قابل توجهي از كاروان صلح سوريه را هنرمندان و مقامات نهادهاي هنري كشورمان تشكيل دادند و حتي بهروز افخمي به عنوان يكي از اعضاي اين كاروان نسبت به ساخت فيلمي در سوريه ابراز علاقه كرد. اين دوستي به كارگردان نامي جهان عرب اجازه ميدهد كه فيلمش را بدون مانع در ايران اكران كرده و در عين حال از امكانات فني سينماي ايران نيز بهرهمند شود. حالا به نظر ميرسد كه عزم ايران براي اكران اين فيلم جنجالي به همت نهادهاي فرهنگي همچون حوزه هنري بسته باشد؛ نهادهايي كه احتمالاً براي رايزني با انزور و بر عهده گرفتن مسئوليت اكران فيلمش در سينماهاي تحت مسئوليت خود به اندازه كافي راغب باشند.
پيروزي سينمايي به سبك سوري
پادشاه شنها، فيلمي انگليسي زبان و پر هزينه با استانداردهاي بينالمللي و بازيگراني از كشورهاي انگليس، ايتاليا و تركيه است كه حتي رشوه يكي از مقامات بلند پايه خاندان آلسعود نيز نتوانست نظر كارگردانش درباره اكران آن را تغيير دهد؛ «تلال بن عبدالعزيز آلسعود» پسر پادشاه عبدالعزيز و عضو ارشد خاندان سلطنتي آلسعود پيشتر گفته بود كه از طريق يكي از دوستان مشتركش با بشاراسد مذاكره كرده و از او خواسته بود كه اجازه ندهد پادشاه شنها در سوريه اكران شود اما دست آخر اين فيلم در سوريه اكران شد. انزور در فيلم خود بر ارتباط ميان تروريسم مدرن امروزي با وهابيت تأكيد كرده و موفق به ايجاد فضايي شده كه بيننده را سخت در تفكراتش فرو ميبرد. به گفته او هدف از ساخت اين فيلم به تصوير كشيدن تعصبات مذهبي است كه به وسيله ابنسعود رواج پيدا كرد؛ تعصباتي كه پشت پرده تروريسم مدرن امروزي است. از نظر انزور دنياي اسلام درگير مشكلات ريز و درشت مختلفي است و در اين شرايط تروريستها قاتلان خونسردي هستند كه در درجه اول مسلمانان را از زندگي ساقط ميكنند و او تلاش كرده در پادشاه شنها راوي اين حقيقت باشد. كارشناسان بينالمللي سينما عقيده دارند كه پادشاه شنها براي مخالفان آلسعود يك پيروزي سينمايي و براي طرفداران آن يك اثر ننگين و شرمآور و نيز براي ناظران بيطرف يك فيلم ملودرام و تكاندهنده محسوب ميشود. آيا پاي اين پيروزي سينمايي پس از يك سال و اندي به ايران باز ميشود؟ زمان آن را مشخص خواهد كرد.
امیدوارم این فیلم در سینماهای ایران هم اکران بشه تا مردم ایران بیشتر با جنایات آل سعود آشنا شوند