به گزارش «جوان» در اين همايش كه با حضور حجتالاسلام حميد پارسانيا، مهدي فضائلي، حسامالدين آشنا، علي مطهري، سيدعباس صالحي، وحيد جليلي، سيدنظام الدين موسوي، مجتبي رحماندوست، رضا اميرخاني و ساير شخصيتها و فعالان و علاقهمندان عرصه فرهنگ برگزار شد، در پاسخ به اين سؤال كليدي كه نگراني و دغدغه اصلي مقام معظم رهبري دقيقاً معطوف به چه موضوعي است، سخنراني و ابراز نظر كردند.
در ابتدا سيدعباس صالحي، معاون وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي، ضمن تأكيد بر اينكه دغدغههاي مقام معظم رهبري دغدغههايي ديرين و قديمي است، ميگويد: ايشان از اوايل پيروزي انقلاب تاكنون در خصوص مقوله فرهنگ دغدغهها و نگراني بسياري داشتهاند كه گاهي درك شده، گاهي درك نشده و گاهي هم به آنها پاسخ داده نشده است. اين سخنان به اين معنا است كه توجه به جايگاه فرهنگ در نگاه مقام معظم رهبري و امام راحل به عنوان جايگاه اصلي جريان انقلاب مورد توجه جدي بوده و هست.
معاون وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي با بيان اينكه نگراني رهبر معظم انقلاب در چهار مقوله حفظ و ارتقا و تعميق باورهاي ديني، استقلال فرهنگي، حفظ و نوسازي نهادهاي سنتي عامل فرهنگ، حفظ و نوسازي توسعه فرهنگ اسلام و انقلاب است، اظهار ميدارد: نخستين دغدغه، دغدغه حفظ و ارتقاي ايمان و تدين مذهبي است؛ مذهب و باورهاي ديني در معرض برخي از تهاجمات قرار دارند از اين رو حفظ، ارتقا و تأمين اين ايمان تديني و مذهبي، بخشي از دغدغههاي رهبري در فضايي از جامعه ايراني در دهههاي معاصر است و اين كانون، نخستين دغدغه فرهنگي به شمار ميرود. استقلال فرهنگي در مقابل تهاجم فرهنگي و شبيخون فرهنگي نيز بخش ديگري از دغدغههاي مقام معظم رهبري است.
علي مطهري، نماينده مجلس شوراي اسلامي در ادامه اين همانديشي اظهار ميدارد: فكر ميكنم اگر بخواهيم به طور خلاصه نگراني فرهنگي مقام معظم رهبري را بيان كنيم همين كلمه استقلال فرهنگي را بايد به كار ببريم كه يكي از شعارهاي انقلاب اسلامي بوده است. منظور ما از استقلال اعم از سياسي، اقتصادي و فرهنگي است كه مهمترين آن استقلال فرهنگي است و اگر استقلال فرهنگي وجود داشته باشد، استقلال اقتصادي هم به دنبال آن فراهم خواهد شد. در بخش ديگري از اين همايش فرهنگي مهدي فضائلي مدير انتشارات سروش با اشاره به دغدغه مقام معظم رهبري درباره فرهنگ ميگويد: اصل اين دغدغه، شدت و ضعف موضوع به نوع نگاهي كه ما به اصل انقلاب داريم برميگردد و اينكه توجه بر مهمترين وظيفه انقلاب و اساسي كه انقلاب اسلامي بر پايه آن بنيان نهاده شده، چه بوده و چه هست و چه بايد باشد. وحيد جليلي نيز به عنوان يكي از حاضران در اين همايش، با اشاره به تفاوتي كه سخنان مقام معظم رهبري با ديگر فعالان حوزه فرهنگ داشتهاند، ميگويد: وقتي دغدغهاي از سوي رهبري مطرح ميشود بايد توجه كنيم كه ايشان در عرصه فرهنگ به معناي واقعي مشرف، فرهيخته، متخصص و بهروز هستند بنابراين حساسيت ما نسبت به دغدغههاي ايشان بايد بيشتر باشد.
جليلي در ادامه اظهار ميدارد: نكته ديگر در رابطه با رهبري بحث خوشبيني ايشان است، بنابراين وقتي ايشان در رابطه با فرهنگ دغدغه دارند قاعدتاً بايد حساسيتمان بيشتر شود. آنوريها ميگويند در ايران ميخواهند فيلتر كنند، فضاي خفقان ايجاد كنند و اين دقيقا 180 درجه برعكس حرف رهبري است. حرف آقا اين است كه خفقان فيلتر و سانسور در كشور حاكم نباشد. يك بخش مهم جريان فرهنگي كشور ميخواهند انقلاب و دفاع مقدس را فيلتر كنند، آنها ميخواهند 13هزار شهيد ترور و 200 هزار شهيد را فيلتر كنند. اين افراد كساني هستند كه نه خودشان انگيزه كار و توليد دارند و نه ميگذارند ديگران اين كار را بكنند و اين ميشود كه خروجي ما بعد از 35 سال اين است كه ميبينيم، در صورتي كه انقلاب ما صد در صد فرهنگي بوده است.
در ادامه برنامه، حسامالدين آشنا، مشاور فرهنگي رئيسجمهور با اشاره به اينكه بخش فرهنگ در كشور ما مظلوم واقع شده است، ميگويد: ما با ضعف بنيه جدي بخش فرهنگ مواجهيم. مجموعه بودجه بخش فرهنگ نسبت به كل بودجه كشور بسيار اندك است. بخش فرهنگ هيچگاه در مواجهه با ديگر بحثها دست بالا را در گرفتن امكانات نداشته است. آشنا با بيان اينكه براي حل مشكلات، ما احتياج به اصلاح ساختاري و كنشگرايي داريم، ميگويد: اصلاح ساختاري به نظر دشوار اما به شدت ضروري است. از زماني كه مقام معظم رهبري بحث مهندسي فرهنگي را در سال 81 مطرح كردند، 11 سال گذشته است. امسال شوراي عالي انقلاب فرهنگي سند مهندسي فرهنگي را با 10 فصل در اختيار قرار داده است كه سه فصل آن موجود نيست. آن سه فصل به وضعيت فرهنگي ايران، شاخصهاي اصلي فرهنگي و كميتهاي مطلوب فرهنگي ميپردازد.
سيد نظامالدين موسوي، مديرعامل خبرگزاري فارس، با ابراز خرسندي از برگزاري همايش فعالان فرهنگي به همت مجموعه شهداي انقلاب ضمن درخواست براي تداوم چنين جلساتي اظهار ميدارد: آنچه از اصل برگزاري چنين همايشي مهمتر است، اجرايي كردن دغدغههاي فرهنگي رهبر انقلاب است. وقتي كه انسان به حوزه فرهنگ ورود پيدا ميكند، متوجه ميشود كه رهبر انقلاب چقدر به موضوع با نگاهي دقيق و كارشناسانه ورود ميكند كه نشان ميدهد دغدغه ايشان از جنس يك رهبر سياسي و عقيدتي نيست، بلكه از جنس يك رهبر فرهنگي است.
وي با اشاره به اينكه در حوزه اجرا نياز به سرباز و سردار در اين صحنه احساس ميشود، ميگويد: مشكل جبهه گفتمان فرهنگي انقلاب اسلامي بودجه و امكانات نيست، بلكه مشكل انگيزه است. در اوايل انقلاب ميزان توليدات امور فرهنگي با كمترين امكانات قابل مقايسه با اكنون با امكانات وسيع نيست، در حالي كه اين همه دستگاههاي عريض و طويل در حوزه فرهنگ وجود دارد. اما مسئله اصلي انگيزه است. مشكل اصلي كساني كه در عرصه فرهنگ بايد قلم بزنند يا توليدات فرهنگي در عرصه سينما، تئاتر و كتاب داشته باشند، اين است كه انقلاب را باور ندارند و هر موقع كه اسم و عنواني پيدا ميكنند، دشمن نظام ميشوند.
در اين نشست مجتبي رحماندوست با تأكيد بر اينكه دغدغه فرهنگي رهبر انقلاب تشكيل يك جبهه فرهنگي است، ميگويد: اگر ما مجموعه دستگاهها، سازمانها و افراد در حوزه فرهنگ را يك پيكر در نظر بگيريم، از جمله موسيقي، شعر، داستان، سينما، حوزه هنري و وزارت ارشاد را به طور جمعي يك پيكر در نظر بگيريم، با يك پيكر 35 ساله روبهرو ميشويم. وي افزود: هنگامي كه فرهنگ را يك انسان 35 ساله در نظر بگيريم، آنگاه نوع نگاه ما به مقوله فرهنگ متفاوت خواهد بود، زيرا در اين حالت هر عضوي به كمك عضو معيوب و مريض ميشتابد، اعضا يكديگر را تحمل ميكنند و درصدد ترميم و كمك به عضو ديگر در ميآيند.
در ادامه رضا اميرخاني، نويسنده و منتقد ادبي با تأكيد بر اينكه وي مخاطب دغدغه رهبري نيست، تصريح ميكند: در اين همايش فعالان فرهنگي ديديم كه افراد با سلايق متفاوت در كنار يكديگر قرار گرفتند و اين به نوعي تأييد نگاههاي متفاوت بود، چراكه با نگاههاي مخالف همان كساني كه دغدغه انقلاب اسلامي را در حوزه فرهنگ دارند، ميتوان كارها را پيش برد. با توجه به مباحث مطروحه از جانب اين چهرههاي مختلف فعال در حوزه فرهنگ و همچنين با وجود تكثر انگارههاي فرهنگيشان؛ جملگي بر يك مسئله وحدت نظر داشته و متفقالقول هستند كه مهمترين مسئله در حوزه فرهنگ انقلابي، نبود «انگيزه» به رغم وجود «انگيزش»هاي متنوع و متعدد (به صورت بالقوه) است.
