
امسال يكي از حساسبرانگيزترين فيلمهاي جشنواره فيلم طبقه حساس ساخته كمال تبريزي بود.
«طبقه حساس» به تهيهكنندگي جواد نوروزبيگي و فيلمنامهنويسي پيمان قاسمخاني، داستان مردي را روايت ميكند كه بعد از مرگ همسرش، يك قبر دو طبقه خريده و همسرش را در طبقه اول آن دفن ميكند. اما پس از مدتي فروشنده قبر كلاهبردار از آب درآمده و طبقه دوم را به مرد غريبه ديگري واگذار مينمايد و زماني كه كمالي (رضا عطاران) سر مزار زنش ميرود در جريان اين موضوع قرار گرفته و متوجه دفن مرد ناشناسي در طبقه دوم اين گور ميشود و واكنشهاي تندي نسبت به اين مسئله نشان داده كه در طول نمايش فيلم اتفاقات و حوادث مختلفي را رقم ميزند. چهاردهمين ساخته كمال تبريزي اينبار نيز با داستاني متفاوت همچون دو فيلم اكران نشده او يعني «پاداش» و «خيابانهاي آرام» با حساسيت شديد از سوي برخي مخاطبين و مسئولان مواجه شده است. اين فيلم كه به شكلي طنزآميز تعصب و غيرت مرد ايراني را موضوع خود قرار داده فقط به همين نكته اكتفا نكرده و دربعضي سكانسها حساسيت خانوادههاي مذهبي و سنتي را زير سؤال برده و از منظر طنز اين گروه از مردها و خانوادهها را به سخره گرفته است.
به بياني ديگر اينطور استنباط ميشود كه خالق فيلم منظورش از طبقه حساس اين بوده كه طبقه مذهبي و ديني جامعه را افرادي حساس و وسواسي نشان دهد. سازنده فيلم در يكي از مصاحبههايش اشاره كرده كه اين فيلم بيشتر جنبه شوخي داشته و به موضوع مرگ از نگاه كمدي و طنز ميپردازد. پيمان قاسمخاني نويسنده طبقه حساس تلاش كرده تا براي خنداندن مخاطب از ديالوگهايي بهره بگيرد كه مبتني بر هجويات و شوخيهاي جنسي و ركيك استوار باشد. اين در حالي است كه مسئولان و متوليان فرهنگي ما بسياري از سريالها و فيلمهاي ماهوارهاي را به علت داشتن سوژههاي جنسي و استفاده از كلمات و جملات قبيح و ركيك ممنوع و مخرب دانسته و از اين دسته فيلمها تحت عنوان فيلمهاي بسيار مبتذل و سخيف نام ميبرند. گويي نويسنده با عادي جلوه دادن اين گونه شوخيهاي جنسي و از بين بردن قباحت و زشتي اين نوع رفتار و كلمات و در كنار آن به نمايش گذاشتن تعصبات تند مذهبي و ايراني سعي در خنداندن و جذابنمايي قصه داشته و تا حد زيادي خطوط قرمز را در اين زمينه به عقبتر رانده است. سازندگان فيلم طبقه حساس به شكلي ديگر در اين فيلم هنجارشكني را در دستور كار خود قرار دادهاند و پلانهاي جديدي را چه در زمينه تصوير و چه در زمينه ديالوگ به معرض تماشاي عموم گذاشتهاند. نمايش صنحههايي برهنه از مردان در استخر از نماي نزديك، به كار بردن كلمات ركيك و جنسي در بسياري از صحنههاي فيلم و به سخره گرفتن ارزشها و هنجارهاي اخلاقي و... نمونههاي بارز ساختارشكني و هنجارشكني در اين فيلم هستند. البته اين فيلم نقاط قوت بسياري چه در كارگرداني و چه در بازيگري و بازيگرداني دارد. دكوپاژ نسبتاً خوب و بازي بسيار عالي رضا عطاران و گريمهاي بازيگران اصلي از نقاط قوت اين فيلم ميباشد. همچنين پايان منطقي و باورپذير فيلم نيز از نقاط مثبت اين فيلم به شمار رفته و تا حدودي توانسته پوششي بر سوءتفاهمات و ضد اخلاقياتي كه در طول تماشاي فيلم افتاق ميافتد، باشد. كمال تبريزي از فيلمسازان بسيار خوب اين كشور بوده و هيچگاه آثار تأثيرگذار او همچون «شيدا»، «ليلي با من است» و «مهرمادري» و «يك تكه نان» از ياد و خاطره علاقهمندان و كارشناسان اين حوزه بيرون نميرود.