مردم اوكراين ديروز براي تعيين سرنوشت الحاق يا جدايي در يك همه پرسي سرنوشت ساز شركت كردند، همه پرسياي كه با توجه به جمعيت 60 درصدي روس تبارها، نتايج آن پيش از شروع تا حد زيادي روشن بود و به همين خاطر نخست وزير منطقه كريمه، هنگام انداختن برگه همه پرسي، در لفافه گفت كه مردم امشب نتيجه همه پرسي را جشن خواهند گرفت.
به گزارش «جوان»، واجدين شرايط جمعيت 2 ميليون و 450 هزار نفري منطقه كريمه ديروز در همه پرسي تعيين سرنوشت اين منطقه شركت كردند. اوكراينيها در اين همه پرسي بين الحاق به روسيه يا استقلال بيشتر، مطابق با قانون اساسي سال 1992 دست به انتخاب زدند. بر اساس قانون اساسي سال 1992، اهالي كريمه از يك استقلال نسبي برخوردار بودند كه با كنترل اين شبهجزيره بهدست روسها، فاصله بسيار اندكي دارد. نتيجه همهپرسي ديروز به معني حفظ وضع موجود و باقي ماندن كريمه به عنوان بخشي از اوكراين نخواهد بود. ساعت 8 صبح ديروز با گشوده شدن شعب رأي گيري، در همان 4 ساعت اول، 5/44 درصد اهالي كريمه در رأيگيري شركت كردند. هنگام ظهر كميسيون انتخابات شبهجزيره «كريمه» اعلام كرد كه 54درصد از واجدين شرايط در همهپرسي اين منطقه شركت كردهاند و حوالي ساعت 15 به وقت اوكراين(16:30 به وقت تهران) كميسيون انتخابات اوكراين ميزان مشاركت را حدود 64 درصد اعلام كرد و غروب ديروز ميزان مشاركت از ركورد 70درصد گذشت. موضوعي كه سبب شد صداي روسيه ميزان مشاركت در اين همه پرسي را بيسابقه توصيف كند. پيش بينيهاي قبل از اتمام همه پرسي حاكي از اين بود كه 80 درصد اهالي كريمه كه 60 درصدشان روس تبار هستند، به الحاق اين منطقه به فدراسيون روسيه رأي ميدهند. سرگئي آكسيونف، نخست وزير كريمه حين برگزاري همه پرسي، آن را يك لحظه تاريخي خواند و پيشاپيش جشن شبانه رأي به الحاق كريمه به روسيه را به اهالي اين منطقه مورد مناقشه تبريك گفت. او گفت: « همه شادمان خواهيم زيست و از اين طلوع جديد استقبال ميكنيم. روحيه عالي است و همه چيز بايد به خوبي به سرانجام برسد؛ شكي در اين مورد ندارم. همچنان بايد به پيش برويم.»
پيشبيني تصاعد بحران
همه پرسي كريمه در شرايطي برگزار شد كه غربيها شامگاه شنبه، فقط 12 ساعت قبل از شروع آن، قطعنامهاي به شوراي امنيت بردند كه اين همه پرسي را بياعتبار اعلام ميكرد. روسها بدون معطلي اين قطعنامه را وتو كردند و چين نيز به آن رأي ممتنع داد. در حالي كه امريكا و اروپا اين همه پرسي را غير قانوني و نامعتبر اعلام كردهاند، سرگئي لاوروف وزير امور خارجه روسيه روز يكشنبه با «جان كري» همتاي امريكايي خود تماس تلفني گرفت و تصريح كرد «مسكو همهپرسي شبه جزيره خودمختار كريمه را مطابق قوانين بينالمللي ميداند.» لاوروف گفت كه اين همهپرسي كاملاً از قوانين بينالمللي و منشور سازمان ملل متحد تبعيت ميكند و نتيجه آن نقطه آغاز تعيين سرنوشت شبه جزيره كريمه است.
در حالي كه نتيجه همه پرسي، امروز در كريمه اعلام شده، ديروز وزراي دفاع روسيه و اوكراين درمورد آتش بس در اين شبهجزيره تا 21 مارس 2014 ( اول فروردين 93)به توافق رسيدند. اين توافق در همان حالي كه نشان ميدهد طرفين تلاش ميكنند از تصاعد بحران جلوگيري كنند، تحولات بعد از اول فروردين را غير قابل پيش بيني ميكند. يكم فروردين، روزي است كه مجلس سفلاي روسيه در باره الحاق كريمه تصميمگيري ميكند و پيشبينيها حاكي از اين است كه تصميم الحاق كريمه به روسيه، تنشها بين غرب و مسكو را تشديد كند. وزير دفاع موقت اوكراين گفته كه تعداد نظاميان روس مستقر در كريمه به بيش از ۲۲ هزار نفر رسيده است، اقدامي كه نشان ميدهد روسيه خود را براي سناريوهاي بعدي هم آماده كرده است. با اين حال، كفيل وزارت دفاع اوكراين ديروز گفت كه به رغم افزايش سريع تعداد نظاميان روس در شبهجزيره كريمه به حدود 22 هزار نفر، اوكراين قصد ندارد نظاميان خود را از اين منطقه خارج كند.
شرق اوكراين بعد از كريمه؟
از طرف ديگر، وزارت خارجه روسيه هم اعلام كرده كه مسكو از مناطق مختلف اوكراين از جمله «خاركف»، «دونتسك» و «لوهانسك» درخواست كمك دريافت كرده است، موضوعي كه ميتواند حاكي از آن باشد كه گامهاي كرملين در بحران اوكراين، به الحاق كريمه محدود نخواهد ماند. در بيانيهاي كه در سايت وزارت خارجه روسيه منتشر شده، آمده است: «روسيه درخواستهاي متعددي دريافت كرده تا از غيرنظاميان محافظت كند. اين درخواستها را بررسي ميكنيم.» جمعي از مردم شهر خاركف اوكراين نيز در تظاهراتي بر فدرالي كردن كشورشان تأكيد كردند. تظاهركنندگان با سر دادن شعارهاي« رفراندوم، رفراندوم» و «كريمه روسيه، كريمه روسيه، ما با توايم» خواستار برگزاري يك همه پرسي محلي به نفع فدرالي شدن كشورشان شدند.
همزمان با اين تحولات، وزارت دفاع بلاروس خبر داد كه روسيه به عنوان بخشي از يك رزمايش دفاع هوايي ميان مسكو و مينسك، يك فروند هواپيماي هشدار اوليه «بري يف A- 50» در بلاروس مستقر كرده است. ولاديمير پوتين، رئيسجمهور روسيه نيز در تماس با آنجلا مركل، صدراعظم آلمان،درباره بروز تنش در شرق و جنوب شرق اوكراين ابراز نگراني كرد و گفت كه مسكو به آراي ساكنان كريمه احترام ميگذارد. هنوز مشخص نيست كه امريكا و اروپا چه واكنشي به الحاق كريمه به روسيه نشان خواهند داد ولي تيم مشاوران امنيت ملي كاخ سفيد شنبه شب درباره بحران اوكراين با وزراي خارجه و دفاع امريكا جلسه فوقالعاده برگزار كردند. روزنامه روزنامه واشنگتن پست در يادداشتي به قلم ويل انگلاند پيش بيني كرده كه پيوستن شبه جزيره كريمه به روسيه براي اين كشور پر هزينه خواهد بود. به نوشته واشنگتن پست، الحاق كريمه به روسيه براي اين كشور كم هزينه نخواهد بود زيرا از سال 1991 كه اوكراين استقلال يافت و كريمه نيز به آن پيوست، اين شبه جزيره بيش از مالياتي كه پرداخت ميكند، از دولت مركزي يارانه دريافت كرده است و با پيوستن آن به روسيه، اين مسئوليت بر دوش مسكو خواهد افتاد. هزينههاي اجتماعي روسيه بسيار بيشتر از اوكراين است و اقتصاددانان پيش بيني ميكنند كه مسكو ممكن است مجبور شود 3 ميليارد دلار در سال براي حمايت از اين منطقه بپردازد.
