بنيامين نتانياهو نخستوزير رژيم صهيونيستي كه براي شركت در نشست سالانه كميته عمومي امريكا و اسرائيل موسوم به آيپك (به عنوان بزرگترين گروه لابي رژيم صهيونيستي در امريكا)به امريكا سفر كرده براي دهمين بار با باراك اوباما دركاخ سفيد ديدار كرد. اخبار و گزارشهاي دريافتي حاكي از تمركز مذاكرات دو طرف بر موضوع هستهاي ايران و بحران فلسطين بوده است. اگر دستور كار مذاكرات واقعاً همين دو موضوع بوده باشد كه در خبرگزاريها انعكاس پيدا كرده است، در اين صورت دو نكته در آن قابل تامل است.
نخست اينكه در مقايسه با ديدار قبلي اوباما و نتانياهو مسئله سوريه از دستور كار دو طرف خارج شده و اين شاخص ديگري است كه نشان ميدهد دو طرف از مسئله سوريه دست شسته و از پيگيري طرحهاي براندازانه نااميد شدهاند. البته بحران سوريه كه در كانون نشستهاي چند سال اخير آيپك در امريكا يا كنفرانس سالانه هرتزليا در بيتالمقدس قرار داشته است، ظاهراً در نشست سال جاري آيپك غايب است يا حداقل در مركز ثقل توجهات قرار ندارد. دوم اينكه چه در ديدار اخير اوباما و نتانياهو و چه در نشست جاري آيپك، لزوم حل بحران فلسطين نيز در كنار مسئله هستهاي ايران مطرح شده است و اين در حالي است كه در ديدارها و نشستهاي چند سال اخير بحث فلسطين در حاشيه قرار گرفته بود كه يكي از دلايل آن تشديد بحرانهاي منطقهاي از جمله بحران سوريه بوده است.
براين اساس ميتوان گفت كه با فروكش نسبي بحرانهاي منطقهاي از جمله بحران سوريه يا امضاي موافقتنامه مقدماتي ژنو براي حل مسالمتآميز مسئله هستهاي ايران، اين امكان فراهم شده كه بحران فلسطين از حاشيه به متن آيد و حساسيتها به ادامه اقدامات خزنده رژيم صهيونيستي در كرانه باختري افزايش يابد. با اين حال چند عامل مانع از اين شده است كه از فضاي پيش آمده به نفع فلسطينيها استفاده و بهرهبرداري شود. نخست همچنانكه هم در جريان ديدار اوباما با نتانياهو در كاخ سفيد و هم در سخنان جان كري در نشست آيپك مشاهده شد، نگاه و رويكرد امريكا به حل مسئله فلسطين كاملاً ابزاري است و از ثبات و انسجام لازم برخوردار نيست.
هرچند امسال اوباما برخلاف سالهاي پيشين در نشست سالانه آيپك شركت نكرد و در سخنان و مواضع خود در ديدار با نتانياهو به گونهاي موضع گرفت كه در حل بحران فلسطين جدي است، اما در همان حال جان كري كه به نيابت از اوباما در نشست آيپك شركت كرد به صراحت اعلام كرد كه از اعمال هرگونه تحريم عليه اسرائيل جلوگيري خواهد كرد.
در واقع جان كري با اين اظهارات هم با تهديد قبلي اوباما مخالفت كرد كه گفته بود نتانياهو در صورت خودداري از مذاكرات صلح منزوي خواهد شد و هم اينكه با تلاشهاي جاري در اتحاديه اروپا مخالفت كرد كه بعد از دههها وقفه اكنون به اعمال تحريم عليه كالاهاي ساخته شده در اراضي اشغالي سال 1967 روي آوردهاند.
در واقع جان كري با اين اظهارات تلاشهاي چند ماهه اخير خود را نيز زير سؤال برد كه طي چند سفر به سرزمينهاي اشغالي براي نزديك كردن دو طرف به توافق تلاش كرده بود. عامل تأثيرگذار ديگر در اين زمينه محتواي طرح پيشنهادي جان كري است كه با سقف تعيين شده در قطعنامههاي سازمان ملل و همچنين تفاهمات گذشته براي حل بحران فلسطين فاصله زيادي دارد. طبق اين قطعنامهها و تفاهمات بنا بود دولت فلسطيني در محدوده اراضي اشغال شده فلسطين در جنگ سال 1967 كه شامل كرانه باختري و نوار غزه و شرق بيتالمقدس بود تشكيل شود، اما اكنون بخشهاي عمدهاي از اين مناطق صهيونيستنشين شدهاند كه هيچ تضميني براي پايان اشغال اين مناطق ارائه نشده است.
بر اين اساس ميتوان گفت كه واشنگتن هنوز با بحران فلسطين بازي ميكند و در وراي جنگ زرگري اوباما و نتانياهو هيچ تلاش جدي براي حل بحران ديده نميشود.
