روز 10 بهمن طبق اعلام قبلي سازمان سينمايي به عنوان روز«سلام سينما» اعلام شده بود. در اين روز تمامي سينماهاي كشور به صورت رايگان فيلم پخش ميكردند و هزينه اكرانها توسط سازمان سينمايي تقبل شده بود. روز سلام سينما قرار بود بهانهاي باشد براي آشتي دوباره مردم با سينما اما آنچه در عمل رخ داد، بسيار فراتر از يك آشتيكنان معمولي بود. به طوري كه
نتيجه كار بسيار متفاوتتر از آن چيزي بود كه در ذهن طراحان سلام سينما ميگذشت.
سينمايي كه تعطيل ميشود
همين چند ماه پيش بود كه براي گزارشي به سراغ چند سينمادار رفته بوديم. در ميان صحبتهاي سينمادارها يك نكته به صورت مشخص قابل مشاهده بود و آن هم عدم صرفه اقتصادي سينماداري بود. سينمادارها از اينكه هزينههاي نگهداري سينما بسيار بيشتر از درآمد گيشهها است، گلايه ميكردند. اين گلايهها گاه و بيگاه خود را در تعطيلي يكي از مهمترين سينماهاي تهران نشان داد. سينما قدس در روز 17 ديماه رسماً اعلام تعطيلي كرد و سينماي 46 ساله به بازنشستگي ناخواستهاي دچار شد. پيش از سينما قدس نيز چندين سالن قديمي سينما در تهران و ديگر شهرستانها تعطيل شده و بسياري از آنها تغيير كاربري داده بودند. مشكل اصلي سينماها در ايران عدم استقبال مردم از فيلمها عنوان ميشد. به طوري حتي فروش فيلمها به ميزان سرمايهگذاري انجام شده براي توليد آنها نميرسد و عملاً سينما از نظر اقتصادي ورشكسته به شمار ميآيد.
يكي از دلايلي كه براي عدم حضور مردم در سينماها عنوان ميشد، ضعيف بودن فيلمها و عدم جذابيت آنها براي مردم بود. سال گذشته از ميان همه اكرانها تنها چند فيلم انگشت شمار توانستند از متوسط فروش بالاتر بروند. امسال نيز همان روند ادامه داشت به طوري كه براي نمونه «استرداد» بهترين فيلم جشنواره سي و يكم فجر كه هنوز هم روي پرده سينماها است نيز نتوانسته تا به امروز فروش قابل قبولي را به دست آورد.
سينما سلام
شايد اگر در دهه 50-40 يا دهه 60 به مردم ميگفتند زماني خواهد رسيد كه براي تشويق مردم به سينما رفتن طرح سينماي نيمبها و روز رايگان سينما اجرا ميشود به سختي كسي آن را باور ميكرد. سينما تا مدتها مهمترين تفريح و سرگرمي مردم به شمار ميرفت و هنوز هم قديميها خاطرات صفهاي طولاني و بليتهاي 25 ريالي و حتي ارزانتر را به ياد دارند. اما از دهه 70 آمار سينما رفتن مردم ايران در سراشيبي قرار گرفت كه تا همين امروز نيز ادامه داشته است. مسئولان وزارت ارشاد نيز در طرحهاي مختلفي از جمله اهداي بليتهاي رايگان به ارگانها و نهادهاي مختلف، تعيين يك روز در هفته براي سينماي نيمبها و در آخرين نمونه آن اجراي روز رايگان سينما را تجربه كردهاند كه به جز نمونه آخر، طرحهاي قبلي نتوانسته بود آمار سينماروها را چندان تغيير بدهد. زمزمههاي قرار دادن روز سينماي رايگان از اوايل بهمن ماه به گوش ميرسيد و حبيب ايل بيگي، مدير انجمن سينماي جوان كه مسئوليت اين طرح را بر عهده داشت در نشستي خبري ضمن اعلام جزئيات اين طرح گفت: «سينما سلام برنامهاي براي فرهنگسازي سينما رفتن مردم است. اين پيشنهاد از سوي حجتالله ايوبي، رئيس سازمان سينمايي طرح شد و جمعبندي اين بود كه با اجراي آن، زمينه رونق بيشتر سينما به وجود آيد. پيشبيني ما اين است كه در روز پنجشنبه دهم ديماه كه فرصت تعطيلي است، خانوادهها به سالن سينما بروند و از ديدن فيلمهاي روي پرده لذت ببرند.»
حمله به سينما در روز روشن
اما آنچه در روز پنجشنبه گذشته رخ داد، بيش از اينكه سلام بر سينما باشد نشاندهنده نوعي بياخلاقي دستهجمعي در استفاده از تسهيلات رايگان اعلام شده بود. با هجوم مردم به سالنهاي سينما در شهرهاي مختلف از مناطق شمالي شهر تهران كه محل اعياننشين شهر به حساب ميآيد تا محلات متوسط و مناطق فقيرنشين پايتخت، سينماها با هجوم گسترده مردم روبهرو شدند. اين اتفاق باعث تعجب صاحبان سينما و مجريان طرح سلام سينما شد. اما كار به همين جا ختم نشد. طبق گزارشهاي رسيده در چند شهرستان به دليل آنكه نيروي انتظامي بتواند اوضاع را به كنترل خود در بياورد، دستور تعطيلي سينماها صادر شد. در شهر مشهد درگيريهاي فيزيكي بين تماشاگران باعث جراحت چند نفر شد و در اصفهان شيشههاي سينما به دليل ازدحام بيش از حد مردم شكست.
آن طور كه از گزارشات تصويري منتشر شده از اجراي طرح سلام سينما مشخص است، بسياري از افرادي كه در صفهاي فشرده پشت در سينماها منتظر ورود به سالنها بودند، حداقل از نظر وضع ظاهري و وسايط نقليهاي كه داشتند، بسيار مرفهتر از آن بودند كه از پرداخت بليت 4يا 5 هزار توماني سينما كه حدوداً برابر با قيمت يك ساندويچ است، برنيايند. اين اتفاق نقطه مقابلي نيز داشت، كساني پنجشنبه به سينما سلام كردند كه پرداخت هزينه بليت سينما برايشان برابر با بخشي از هزينههاي يك ماه زندگي بود و عملاً اگر اين طرح اجرا نميشد، مدت مديدي از تماشاي فيلم در سالن سينما محروم ميمانند. شايد هم يكي از دلايل اصلي اعلام سلام سينما براي همين قشر آدمها بود.
چندين گزارش ميداني از حضور ازدحام مردم پشت درهاي سينماها منتشر شده و جالب است كه در بسياري از آنها مردم در پرسش گزارشگران تنها چيزي كه كمتر برايشان مهم بوده، فيلم در حال اكران و ارزش آن بوده است.
اتفاقات روز پنجشنبه با دو واكنش متفاوت روبهرو شد. ابتدا سينمادارها كه به صورت يكپارچه از اين طرح انتقاد كردند.
هادي منبتي رئيس موسسه تصوير شهر گفت: اين روز قرار بود روز «سلام مردم به سينما» باشد اما روز «حمله مردم به سينما» بود. مهدي تجويدي مدير سينما آفريقاي مشهد گفت: مردم 40ميليون تومان به سينما خسارت زدهاند.
مهدي كريمي، مدير پرديس هويزه مشهد نيز گفت: اگر قرار است اين طرح ادامه پيدا كند قطعاً سينماها نابود خواهد شد و اين طرح بيشتر براي نابودي كردن سالنها است. در نظر داشته باشيد كه ما قرار است يك كار فرهنگي انجام دهيم ولي جلوي در سالنها هيچ اتفاق فرهنگي رخ نميدهد به غير از اينكه مردم بيشتر اذيت شوند.
رضا سعيديپور، مدير پرديس سينمايي آزادي نيز گفت: بايد اتفاقاتي كه امروز (پنجشنبه گذشته) افتاد را در يك جلسهاي با مديران مطرح و آسيب شناسي كنيم كه اگر قصد افزايش آن را داشته باشند از الان تمهيدات خاص خودش را در نظر بگيرند ولي اگر اين طرح به همين شكل ادامه پيدا كند واقعاً مديران سينما به مشكل بر خواهند خورد.
اما از سوي ديگر ايل بيگي به عنوان مجري طرح، نظر ديگري را عنوان ميكند. وي ميگويد: به اعتقاد من مردم با حضور در سالنهاي سينما اين تئوري را كه مردم با سينماي ايران قهر هستند، رد كردند. اين طرح از سوي ديگر مبين اين مطلب بود كه اگر توجه كوچكي به مردم شود قطعاً آنها از سينماي ايران حمايت ميكنند. اجرايي شدن اين طرح و استقبال مردم آغازي است براي اينكه دستاندركاران سينما در تمامي سطوح دلايلي را كه پيش از اين مطرح ميشد كه مردم به سينما نميروند، مورد بررسي قرار دهند.
ايل بيگي ميافزايد: حضور گسترده مردم در سالنهاي سينما در هيچ مقطع تاريخي تا اين اندازه پر رنگ نبوده است. اين حضور در دورافتادهترين نقاط كشور هم به درستي اتفاق افتاد و مسئولان سينمايي خوشحال بودند كه روز گذشته نشاط به ميان مردم برگشته بود و نكته ديگر اينكه به رغم شلوغي سالنها، مردم عصباني نبودند و به هم لبخند ميزدند و اين شلوغي و ازدحام، شلوغي اذيتكنندهاي نبود.
با وجود تلاشي كه ايلبيگي براي مثبت نشان دادن نتايج اين طرح داشت آنچه مسلم است اين است كه نتيجه روز سلام سينما خارج از برنامهريزيهاي اوليه بوده است. صحنههاي تأسفآور هجوم مردم براي ورود به سينما، خسارتهاي وارده به سالنها و درگيريهاي فيزيكي بين مردم نشاندهنده يك معضل اجتماعي است. همانطور كه در مورد ورزش جمله كليشهاي ما بهترين تماشاگران دنيا را داريم و در اكثر بازيها به دليل رفتارهاي زشت همان تماشاگرها شرمنده ميشويم، بايد گفت ما بهترين مردم سينمادوست جهان را داريم اما از رفتارها و رخدادهاي روز سلام سينما شرمنده ميشويم.
امید که این اقدام قابل انتقاد هیچگاه تکرار نشود و تسهیلات دولت در سراسر سال به اقشار ضعیف و فیلم های ارزشمند اختصاص یابد 
