«ما مهرجويي را دوست داريم و حتي اگر به ما لقب خر را هم بدهد باز هم به او علاقهمنديم و اين بيپرده حرفزدن مهرجويي نشانه شفافيت و صراحت اوست».
اين جمله واكنش رضا درستكار، منتقد فيلم به اظهارات داريوش مهرجويي در «خر» دانستن منتقدان فيلم است.
قبلترها يعني آن زمان كه عشقها كمي واقعيتر از الان بود و سريالهاي آبكي ماهوارهاي به مردم عشقهاي چند ضلعي را ياد نداده بودند، ضربالمثلي بود كه ميگفت عشق آدم را كور ميكند. آدمي هم كه كور است ديگر هيچ چيزي را نميبيند.
بعدها يعني حدود چند دهه پيش كه كلاه مخمليها براي خودشان برو بيايي داشتند، يكي از الفاظي كه نشان دهنده محبت و دوست داشتن اين جماعت بود، جمله كوتاه و پر معني «خرتيم» بود. يعني «خر» بودن براي كسي كه دوستش داشتند بيش از هر چيز ديگري محبت را منتقل ميكرد.
آن طور كه از اين جمله پيدا است «خر» بودن در آن زمانها آنچنان چيز بيكلاس و توهين آميزي نبوده است.
آن زمانها داريوش خان تازه از فرنگ برگشته بود و برخلاف جو حاكم، آنچنان در قيد و بند «خر» نبود. به طوري كه وقت خود را بيشتر با «گاو» سپري ميكرد. آنقدر هم در اين كارش دقت داشت كه حسابي بين فيلمسازها گل كرد و اسمش به عنوان كارگردان«گاو» سر زبانها افتاد. اما چه كنيم كه اين روزگار نه به «خر» وفا كرد و نه به «گاو» آن طور كه داريوش مهرجويي ديگر هر چه كرد نتوانست خاطره گاو مش حسن را دوباره زنده كند و دوستدارانش در آرزوي تكرار «اجارهنشينها» و «هامون » سوختند.
ولي خب همچنان عشق آدمها را كور ميكرد و برخي ديگر را «خر». به طوري كه استاد هر چه فيلم آبكي در اين اواخر ساخت هيچكس از طيف دوستداران سينهچاك سعي نكردند كه استاد را نصيحت كنند كه اي داريوش اين كار را نكن. داريوش هم هيچ وقت گوشش به حرف آنهايي كه دوستش نداشتند، بدهكار نبود تا آنجا كه وقتي زياده از حد به او گير دادند، ناگهان حركتي انفجاري كرد و همه منتقدين را فيالجمله «خر» دانست. اما كاري كه عشق با آدم ميكند و تأثيري كه عشق بر روان آدم دارد گاهي فرد سالمي را به جنون ميكشاند به طوري كه مجنون ليلي ميشود.
آن وقت هزار بار هم به او بگوند ليلي (شما داريوش بخونيد) به تو ميگه «خر» ميگه قربون دهنش برم كه اين «مويد شفافيت» او است و ما خدا را شكر كرديم كه داريوش به همين مقدار از شفافيت قناعت كرد وگرنه معلوم نبود چه چيزهايي ميخواهد به منتقدان خود نسبت دهد.
ساحت قدسي داريوش مهرجويي در ذهن عدهاي آنچنان رفيع است كه حتي خر بودن در آستان داريوش افتخاري به شمار ميآيد.
