كتاب «يهود و سينما در مصر و جهان عرب» كتابي است كه اخيراً وارد بازار كتاب كشورهاي عربي شده و در آن تاريخ و نقش يهوديان خاورميانه در سينماي مصر و برخي كشورهاي عربي از زمان ورود سينما به منطقه را بررسي كرده است.
به گزارش «جوان» به نقل از پايگاه خبري الجزيره، اين كتاب توسط «احمد رافت» كارگردان و منتقد سينمايي مصر، ضمن سلسله مطالعات «آفاق سينما» در «هيئت قصرهاي فرهنگي مصر» در قاهره منتشر شده و در قالب 15 فصل و 500 صفحه توانسته است نقش يهوديان در سينماي مصر را رصد كند. «احمد رافت» درباره اين كتاب ميگويد: يهوديان با وجود جمعيت كمي كه داشتند از سالهاي نخست ورود سينما، توانستند بر زيربناي سينماي مصر تسلط كامل پيدا كنند و در اين زمينه اكثر سالنهاي سينما را خريده يا اجاره كردند، انحصار واردات تجهيزات سينمايي را به دست آوردند و بر ورود و توزيع فيلمهاي خارجي سيطره يافته و تملك شركتهاي تبليغاتي در سينما را به دست آوردند. وي با بيان اينكه اين سيطره كامل تا نيمه قرن 20 ادامه داشته، ميافزايد: اين افراد در دهه 1950 املاك خود را فروخته و به خارج از مصر مهاجرت كردند كه از جمله اين افراد «توگو مزراحي» است. بنابر اين گزارش، اين فرد شركتي با عنوان «استوديو توگو» داشته است كه تنها 10 درصد از توليدات سينماي مصر را تا سال 1960 بر عهده داشته است.
در كنار اين امر گروهي از يهوديان بازيگران سينماي مصر بودند اما پس از جنگ اول اعراب و اسرائيل و با توجه به بيتوجهي مردم و بازار سينماي مصر به يهوديان و كوچ 34 هزار يهودي در سال 1956 از مصر افول قدرت يهوديان در سينماي اين كشور آغاز شد.
بعد از جنگ شش روزه سال 1967 و جنگ رمضان 1973 اما يهوديان تلاش كردند موج جديدي از سينما در اين كشور را راه بيندازند كه فيلمهاي جاسوسي و همچنين فيلمهايي در جهت عاديسازي روابط بين اعراب و اسرائيل بود.
بنابراين گزارش، نويسنده اين كتاب همچنين در سه فصل پاياني خود جايگاه يهوديان در مغرب عربي و الجزائر را بررسي كرده و نشان داده كه يهوديان در الجزائر مقابل انقلاب اين كشور براي استقلال از فرانسه ايستادند و پس از استقلال الجزائر به فرانسه مهاجرت كردند.
در اين سه فصل به شباهت نقش يهوديان در سينماي عراق و فلسطين و سينماي مصر پرداخته شده و همچنين تلاشهاي آنان براي تقويت سينماي موسوم به «تطبيع»(عاديسازي روابط با اسرائيل) پس از قرارداد كمپديويد بين مصر و اسرائيل را بررسي كرده است.
