محسنات و مشكلات فجر سي و دوم
جشنواره فجر امسال صرفنظر از برخي احتمالات، با دو مشكل عمده مواجه است كه كار مسئولان و به خصوص دبير آن آقاي عليرضا رضاداد را تا حدودي سختتر ميكند. مسئله اول آن مربوط به فيلمهاي توقيفي است كه به تبع برخي اظهارات و تحركات قابل تأمل مسئولان سازمان سينمايي و وزارت ارشاد در حوزههاي مختلف، باعث بالا رفتن انتظارات ويژه و خاص تعدادي از صاحبان آثار توقيفي شده و حتي زنده شدن اميد اخذ مجوز نمايش و اكران توليداتشان در سينماهاي كشور را فراهم كرده است. اين موضوع هم به عنوان اولين مشكل اين دوره از جشنواره به حساب ميآيد كه دبير جشنواره بايد فكر و تدبيري خاص در رابطه با آنها به كار بگيرد. در جشنواره امسال حضور فيلمسازاني مثل ابراهيم حاتميكيا با فيلم «چ» و مجيد مجيدي با فيلم«محمد» (ص) قطعاً باعث رونق بيشتري در جشنواره فجر ميشود، اما از طرفي احتمال اينكه جشنواره امسال با مشكلاتي هم مواجه شود، تا حدودي قابل پيشبيني است.
اولين مشكل
به نظر ميرسد يكي از چالشهايي كه دبير جشنواره با آن روبهرو خواهد شد، مربوط به برخي از فيلمهاي توقيفي و فيلمهايي است كه بدون اخذ و گذراندن پروسه مجوز و «پروانه ساخت» ساخته شدهاند. با توجه به جابهجايي مديران در بخشهاي مختلف بدنه دولت، بالأخص وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، معاونت سينمايي و بخشهاي زيرمجموعه آن كه متولي و برگزاركننده اصلي سي و دومين جشنواره بينالمللي فيلم فجر هستند، به تبع تغيير فضايي كه به وجود آمده است شايد برخي از افراد گمان ميكنند يا انتظار دارند كه براي چنين فيلمهايي (فيلمهاي توقيفي و بدون پروانه ساخت) امكان نمايش به وجود بيايد.
در اين زمينه ميتوان به فيلمهايي مثل «گس» به كارگرداني كيارش اسدزاده، «مهموني كامي» به كارگرداني علي احمدزاده، «لرزاننده چربي» به كارگرداني محمد شيرواني و «قصهها» به كارگرداني رخشان بنياعتماد اشاره كرد كه جملگي پس از تكميل فرم ثبت نام و شركت در جشنواره براي هيئت انتخاب سيودومين جشنواره بينالمللي فيلم فجر ارسال شدهاند. توجه به اين مسئله از آن جهت حائز اهميت است كه اين فيلمها مجوز قانوني و پروانه ساخت ندارند، به همين علت ايجاد يا داشتن توقع حضور در جشنواره از جانب مسئولان، صاحبان اثر و توليدكنندگان آنها مغاير با قوانين و مقررات وزارت ارشاد است. اين چالش را مسئولان سازمان سينمايي و متوليان اجرايي جشنواره امسال بايد بتوانند مديريت و حل كنند. چه اينكه محتواي برخي از اين فيلمها به گونهاي نيست كه منتقدان متدين و دغدغهمند نسبت به آنها سكوت كنند، در نتيجه يكي از سختترين مراحل جشنواره فجر كنترل اين مبحث است.
به هر حال در فضايي كه ايجاد شده قطعاً افراد فرصتطلب چندگامي را بر خواهند داشت، فلذا دبير جشنواره و ديگر دوستان بايد تلاش كنند تا اين موارد را پيشبيني و مديريت كنند. لازمه اين پيشگيري و مديريت هم اين است كه دوستان از همين حالا به فكر چارهانديشي باشند. در واقع آقاي رضاداد بايد براي هر فيلم يك برنامهريزي و سناريوي خاص خودش را طرحريزي كند تا انشاءالله بتوانيم جشنوارهاي داشته باشيم كه بتوانيم نام «جشنواره بينالمللي فيلم فجر» را بر آن بگذاريم!
دومين مشكل
مشكل دوم و البته حاشيهسازترين مسئله در رابطه با اين دوره از جشنواره فيلم فجر، حضور فيلمهاي ويدئويي است كه بدون داشتن پروانه ساخت فيلم سينمايي توليد شدهاند و داعيه و مدعاي شركت در اين دوره از جشنواره را دارند.
توثيقكننده اين مبحث پركردن فرم مخصوص فيلمهاي خواستار شركت در جشنواره فيلم فجر و نيز انتشار برخي مصاحبهها، گزارشات و اخباري است كه در بين رسانههاي اصطلاحاً زرد يا اجارهاي قابل تأييد و احصا است.
نمونه و شاهد مثال اين بخش فيلم «اين يك رؤيا نيست» به كارگرداني محمود غفاري كه با مجوز توليد و ساخت فيلم «ويدئويي» و نه «سينمايي» ساخته شده نيز يكي ديگر از اين چند فيلم مسئلهدار محسوب ميشود كه فرم شركت در جشنواره را پر و اثر خود را براي تأييد هيئت انتخاب به دبيرخانه جشنواره فجر ارسال كرده است.
پرهيز از سياسيكاري!
موضوعي كه خيلي حائز اهميت است، اينكه جشنواره فجر بايد تلاش كند تا به يك جشنواره سياسي تبديل نشود و از هر تصميم و اقدامي كه بتواند چنين شائبه و شبههاي را در اذهان ايجاد كند، دوري كنند. جشنواره فيلم فجر بايد جوري عمل كند كه «اعتدال» در همه زمينههايش معلوم و مشهود باشد و ما شاهد اين نباشيم كه افراطيگري يا تمايل به سمت يك گروه يا جناح خاص، جشنواره را به سمت حاشيه بكشاند.
با توجه به تمامي مباحث مطروحه و همچنين رصد اتفاقات عرصه سينمايي كشورمان به نظر ميرسد مسئولان سازمان سينمايي و وزارت ارشاد بتوانند به دور از هر گونه زنده باد و مرده باد جهتدار با به كارگيري درايت و تدبير جشنواره فيلم فجر امسال را به شكلي خوب برگزار كنند. هر چند در اين بين شايد لازم باشد كه مسئولان ارشد فرهنگي كشور برخي افراد حاشيهساز، انتقامجو و تماميتخواه را از اطرافشان دور كنند.
چه اينكه بسياري از افراد كجانديش و دگم در عرصه حضور دارند كه استمرار دوران مسئوليت و مديريتشان را در حذف تفكرات پويا و فعال ميدانند. نكته آخر اينكه نبايد به خاطر حب و بغضهايي كه منشأ نفساني دارند، فرصت خدمت كردن به ارزشها، اصول و آرمانهاي اسلام مظلوم و عزيز را فراموش كنيم.
