معاون وزير امور خارجه و عضو ارشد تيم مذاكرهكننده ايران با 1+5 با تأكيد بر اينكه بدبيني به امريكاييها در طرف ايراني ادامه دارد، اعلام كرد كه توافق هستهاي صورت گرفته در ژنو تنها يك بيانيه سياسي است كه از نظر حقوقي الزامآور نيست.
به گزارش ايسنا، سيدعباس عراقچي گفت: متن تفاهم شده بين ايران و 1+5 را نميشود توافق حقوقي داراي تعهدات الزامآور دانست، بلكه بيشتر شبيه يك بيانيه سياسي است كه در آن دو طرف مذاكره اقداماتي را كه هر كدام به صورت داوطلبانه براي يك دوره زماني مشخص انجام ميدهند فهرست كردهاند كه گام اول براي رسيدن به توافق جامع به شمار ميرود.
عراقچي گفت: روندي كه طراحي شده مكانيزم ضمانت دروني در داخل خود دارد. گامها بايد به صورت مساوي باشد. هر لحظه احساس كنيم طرف مقابل به تعهدات خود عمل نميكند و در اقداماتي كه بايد انجام دهد كوتاهي ميكند و نميخواهد آن را انجام دهد، بلافاصله روند را متوقف ميكنيم. در گام اول تمامي اقدامات به صورتي است كه ساختار برنامه هستهاي ايران را به صورت كامل حفظ ميكند. هيچ عقبگردي در آن نيست.
اين مذاكرهكننده ارشد هستهاي توضيح داد: ما قبول كرديم كه برنامه خود را از نظر كمي گسترش ندهيم، اما از نظر كيفي برنامه ما گسترش خود را دارد و ساختار به طور كامل حفظ ميشود. در تمام شش ماه اگر احساس كنيم طرف مقابل به تعهدات خود به طور كامل عمل نكرده، به جايگاه اول باز ميگرديم.
معاون وزير امور خارجه درباره اعلاميه منتشر شده از سوي كاخ سفيد با عنوان «فكت شيت»(ورقه واقعيت) و اينكه آيا اين اطلاعيه با ماهيت توافق بين ايران و 1+5 تفاوت دارد، اظهار كرد: اتفاقاً اين اطلاعيه مورد انتقاد برخي رسانههاي امريكايي نيز واقع شد، همانطور كه واشنگتنپست به كاخ سفيد انتقاد كرده بود كه شما برخي از موارد را به درستي اشاره نكرديد و در واقع به ايران حق غنيسازي را دادهايد اما به ما نميگوييد. عراقچي تأكيد كرد: از نظر ما مهم نيست كه امريكاييها غنيسازي را به عنوان يك حق بشناسند يا نه، اين حق از نظر ما وجود دارد و غيرقابل تفكيك است.
وي افزود: ما پذيرفتهايم كه در دوره اعتمادسازي با تعريف مشترك كه مورد توافق دو طرف باشد، برنامه غنيسازي ايران تعريف و اجرا شود. وقتي اين دوره زماني اعتمادسازي بگذرد، هيچ محدوديتي براي برنامه هستهاي ايران نخواهد بود. در گام نهايي به تعريف مشترك از شكل و ابعاد غنيسازي ايران ميرسيم. با پايان دوره اعتمادساز همه چيز به حالت عادي باز ميگردد.
ماندن اراك
معاون وزير امور خارجه درباره مذاكرات انجام شده در خصوص آب سنگين اراك نيز اظهار كرد: قبول كرديم براي دوره شش ماهه تاسيس راكتور آب سنگين اراك گسترش كمي نيابد. ساخت و ساز و ساختمانسازي ادامه مييابد. بخشي از قسمتها مانند تست سوخت كه در حال انجام است، ادامه پيدا ميكند، اما در اين شش ماه پذيرفتهايم كه تجهيزات جديدتر نصب نشود و سوخت بيشتري توليد نكنيم. پس از اين دوره به ادامه ساخت آن بر خواهيم گشت. اراك بايد به عنوان يك نيروگاه آب سنگين باقي بماند، اما يكي از موضوعات مذاكرات گام پاياني موضوع اراك است.
تا 10 سال 20 درصد داريم
عراقچي گفت: برنامه ما به حد كامل خود رسيده است و هيچ عقبگردي ندارد. تنها مورد توقف غنيسازي 20 درصد است كه در اين باره نيز تا 10 سال آينده به آن نياز نداريم. ما امروز از نظر فناوري و تأسيسات و مواد اشباع شدهايم و به آنچه كه ميخواستيم رسيديم. زمان، زمان مذاكره كردن بود. در خيلي از موارد اصلاً نياز به پيشروي از نظر كمي نداشتيم، اما از نظر كيفي فعاليتهاي خود را ادامه ميدهيم، 19 هزار سانتريفيوژ نسل يك داريم و در حال حاضر بر روي سانتريفيوژهاي نسلهاي بالاتر كار ميكنيم.
فقط 5 درصد؟
عراقچي در ادامه در پاسخ به اينكه امريكاييها گفتهاند تنها پنج درصد از تحريمها را لغو كردهاند، گفت: به آنها كه از پنج درصد سخن ميگويند توصيه ميكنم يك بار ديگر حساب و كتاب كنند، چون ارقام هيچگونه با پنج درصد تطابق ندارد. ساختار برنامه هستهاي ايران حفظ شده، اما از آن سو ساختار تحريمها، شكافها و تركهايي برداشته است كه ميتواند آن را دچار مشكل كند. 50 درصد تحريمها ناشي از فشار و بار رواني تحريمها بود. در مواردي هيچ قانوني براي تحريمها وجود ندارد، اما در عمل بسياري از شركتها از ترس ايجاد مشكل برايشان وارد برخي معاملات نميشوند. عراقچي در ادامه گفت: مبالغي كه از محل درآمدهاي نفتي در اختيار ايران قرار ميگيرد، رقم كمي نيست و اصلا با آنچه كه ايران درباره تعليق 20 درصد و تبديل مواد انجام ميدهد قابل مقايسه نيست.
سخنگوي اشتون: آمادهايم تحريمها را متوقف كنيم
سخنگوي كاترين اشتون كه رياست شش قدرت جهاني مذاكره كننده با ايران را بر عهده دارد، گفت: به منظور دستيابي به توافق نهايي با ايران طي يك سال، در راستاي برگزاري ديدارهايي با ايران گام برميداريم. مايكلمان در گفتوگو با روزنامه الراي العام گفت:در حال حاضر ما بايد پيگير(مذاكرات) باشيم و گامهاي اوليه توافق را از ناحيه اتحاديه اروپا كه تحريمهاي سختي را تحميل كرده، پيگيري كنيم. ما آمادهايم تحريمها عليه مسائل مختلف از جمله پتروشيمي، معادن سنگهاي گران قيمت و ديگر چيزها را در توافقنامه اول امضا شده، متوقف كنيم. همچنين آمادهايم قانون مناسبي را در ضمن مجموعه اتحاديه اروپا براي تضمين اجرايي شدن اين توافقنامه وضع كنيم، اما ما منتظر اجراي اين مسئله تا زمان وفاي به عهد طرف ايراني و تثبيت تعهداتش از سوي آژانس بينالمللي انرژي اتمي خواهيم بود، چراكه قرار است بازرسان آژانس هشتم و نهم دسامبر (17 و 18 آذر) از رآكتور آب سنگين اراك بازديد كنند.
مان افزود: بعد از اطمينان از تعهد طرف ايراني و ارائه گزارش به ما از سوي آژانس و تأكيد بر اجراي تعهدات بر اساس توافقات ميان ما، همه چيز با سرعت زيادي رو به جلو حركت خواهد كرد و هيئت وزيران اتحاديه اروپا به منظور موافقت با قانون مناسبي براي لغو تحريمها نشستي را برگزار خواهند كرد.
وي افزود: نميتوانم بگويم كه همه اينها چه زماني محقق خواهد شد، ولي با طرف ايراني براي تعيين زمانهاي بعدي ديدارها طي هفتههاي آينده در تماسيم. مان درباره جديت ايران و غرب در توجه به اجراي توافقنامه ژنو بيان كرد: امروز طرفها به يكديگر اعتماد دارند و در آينده هم بر آن تكيه دارند، امري كه ما را به سوي يك توافق نهايي از امروز تا يك سال سوق ميدهد.
در همين حال يك مقام مسئول ايراني در گفتوگو با ايسنا، از احتمال برگزاري نشست مشترك كارشناسي ايران، آژانس و 1+5 در سطح مديران كل وزارت خارجه ايران و 1+5 و نيز معاون مديركل آژانس در امور پادمانها براي روزهاي دوشنبه و سهشنبه (18 و 19 آذر) در وين خبر داد. اين مقام مسئول گفت: نشست كارشناسي و فني ايران و آژانس براي اجراي توافق تهران، 20 آذرماه (11 دسامبر) در وين برگزار ميشود. او ادامه داد: اين نشست در رابطه با تعيين زمان بازرسي بازرسان از معدن گچين بندر عباس و نيز اجراي چهار بند ديگر توافق ايران و آژانس است.
پول هند از تركيه ميرسد
ظفر گاگلايان وزير اقتصاد تركيه گفت: به خاطر فشار امريكا، بانكهاي خصوصي قادر به انجام مبادلات ايران نبودند. اكنون كه موانع بر طرف شده. نه تنها هالكبانك بلكه ساير بانكها نيز قادر خواهند بود به فرآيند انجام مبادلات ايران ادامه دهند. به نوشته رويترز در ميان معاملاتي كه هالكبانك انجام داد، پرداخت پول پالايشگاههاي هند به ايران بود. بر اساس اين گزارش هند ميتواند از ماه آينده نفت خام از ايران وارد كند و ميلياردها دلاري را كه به ايران بدهكار است از هفته آينده به ايران پرداخت كند.
موساد مأمور يافتن موارد نقض توافق
هفتهنامه «سانديتايمز» خود به نقل از منابع امنيتي و اطلاعاتي اسرائيلي نوشت «بنيامين نتانياهو» نخستوزير رژيمصهيونيستي از موساد خواسته است عملكرد ايران در زمينه تحريمها و برنامه هستهاي را تحت نظر گرفته و هرگونه انحراف و نقض توافقنامه ژنو از جانب تهران را گزارش كند. مقامات اطلاعاتي صهيونيست به سانديتايمز گفتهاند فعاليت اصلي آنها بر برنامههاي موشكي ايران، تلاش براي ساخت بمب و نهايتا وجود سايتهاي هستهاي مخفي در اين كشور، متمركز خواهد بود.
