با اينكه چند هفتهاي از اكران فيلمهاي جديد بر پرده سينماهاي تهران و شهرستانها گذشته است، اما مهمانهاي جديد پرده هم نتوانستند نقطه پاياني بر روزهاي سرد پاييزي گيشه باشند.
به گزارش «جوان»، سناريوي ركود گيشه از روزهاي ابتداي فصل پاييز كليد خورد، زماني كه فيلمهاي اكران جديد نتوانستند خاطره فروش رويايي گزينههاي اكران تابستان را تكرار كنند و گيشه، روزهاي سرد كما را تجربه كرد. اين روزها هم با اينكه حدود دو ماه از ابتداي پاييز ميگذرد و فيلمهاي جديد چون «استرداد»، «آزاد راه»، «تنهاي تنهاي تنها»، « نازنين»، «آسمان زرد كمعمق»، «ترنج» و «عمليات مهدكودك» مهمان گيشه شدهاند، اما هنوز هم ماجراي ركود ادامه دارد. به همين بهانه پاي صحبت كارشناسان سينما و سينماداران كشور نشستهايم تا در خصوص دلايل ركود گيشه پاييزي بپرسيم.
جبار آذين، كارشناس و منتقد سينما در خصوص گيشه اين روزهاي سينما ميگويد: فروش فيلمها رابطه مستقيم با اوضاع اجتماعي و شرايط فرهنگي و تبليغات مناسب دارد و فصل پاييز به دليل همزماني با بازگشايي مدارس و دانشگاهها، قشري از مخاطبان سينما از سالنها دور ميمانند. از طرف ديگر در برخي مواقع جو عمومي جامعه به سمت مسائل سياسي و ورزشي يا مشكلات و دغدغههاي اقتصادي جلب ميشود و از توجه به سينما باز ميماند.
وي ادامه ميدهد: درگيري و اختلاف طيفهاي مختلف سينمايي كه در جايگاه خاصي مانند خانه سينما، بنياد فارابي، جشنواره فيلم فجر، ساير جشنوارهها و مراكز سينمايي حضور دارند، از ديگر دلايلي است كه باعث ميشود امكان عرضه مناسب در سينماهاي ويژه وجود نداشته باشد. در چنين شرايطي فيلمها به اجبار در سينماهاي محدود به اكران درميآيند و ممكن است به دليل دوري مسير سينماها، دور از نظر مخاطبان قرار گيرند. آذين با اشاره به خصوصيات يك فيلم پرفروش تأكيد ميكند: در هر حال فيلمي خوب با تبليغات مناسب كه مورد حمايت مسئولان فرهنگي قرار بگيرد، با استقبال هم روبهرو ميشود.
مخاطب ايراني با فيلم تاريخي و فانتزي ارتباط برقرار نميكند
آذين با اشاره به فيلمهاي فاخري كه با هزينههاي ميلياردي توليد ميشوند اما فروششان حتي به يك ميليارد هم نميرسد، اظهار ميكند: فاخر بودن تعاريفي دارد كه بايد در اين آثار وجود داشته باشند، اما متأسفانه در سالهاي گذشته رفاقتهاي گروهي و جناحي باعث شد كه برخي از فيلمها اين امكان را پيدا كنند كه با بودجه آثار فاخر ساخته شوند اما به دلايل متعدي چون سوژه تكراري، پرداخت ضعيف و فقر اطلاعاتي سازندگان در نهايت به رغم صرف هزينههاي كلان به ذائقه مخاطب خوش نميآيد. وي ميافزايد: به عنوان مثال «استرداد» فيلمي سياسي و تاريخي است كه نه معياريهاي آثار فاخر را دارد، نه به تاريخ وفادار است و نه توجه مخاطبان را جلب كرده است. گيشه فيلمهاي تاريخي به اصطلاح فاخر به نسبت فيلمهاي اجتماعي سالهاي اخير نشان داد كه مخاطب ايراني بيشتر ترجيح ميدهد گوشههايي از زدگي اجتماعي خودش را بر پرده سينما ببينند و فيلمهاي فانتزي و تاريخي و تخيلي، جايگاه خاصي در نظر مخاطبان ايراني ندارد. اين كارشناس سينمايي در خصوص فروش پايين فيلمهاي خوبي مانند «تنهاي تنهاي تنها» و «ترنج» كه اين روزها بر پرده قرار دارند، ميگويد: برخي دستها پشت پرده هستند كه نميخواهند فيلمهايي با موضوعات ارزشي و خاص جلوهگري كنند و اين اتفاق را ما در خصوص «تنهاي تنهاي تنها» و «ترنج» ديديم.
حاشيه، گيشه فيلم را تضمين ميكند
منوچهر اكبرلو ديگر كارشناس سينما هم در گفتوگو با «جوان» در خصوص گيشه سرد اين روزهاي سينما ميگويد: يكي از دلايلي كه باعث فروش خوب يك فيلم ميشود، جايزه گرفتن يا ايجاد حاشيه براي آن است و طبيعتاً باعث افزايش فروش آن ميشود كه الزاماً به معني كيفيت بالاي فيلم نيست. كارگردان مطرح، هنرپيشههاي محبوب، تنوع فيلمهاي همزمان، شرايط عمومي جامعه هم از ديگر عواملي است كه گيشهاي داغ را براي يك فيلم سينمايي رقم ميزند.
وي ادامه ميدهد: البته به نظر من نوع اطلاعرساني و تبليغات و زمينهچيني براي ايجاد عطش ديدن فيلم يكي از مهمترين عوامل است. همين الان فيلمهايي روي پرده هستند كه با وجود گذشت چند هفته از آغاز اكران، كسي از حضورشان بر پرده خبر ندارد مگر اينكه كسي از جلوي سالن سينماي نمايشدهندهشان رد شود. دليلش هم اين است كه يا تهيهكننده كار دولتي است و ميزان فروش اهميتي برايش ندارد يا فيلم تهيهكننده خصوصي دارد كه شيوه تبليغات سينمايي را نميداند و هنوز مانند روشهاي قديمي تبليغ ميكنند و در تصور خود با حضور هنرپيشهاي مشهور ميتوانند تماشاگر را به سينما بكشانند اما بيتوجهي به عوامل ديگر باعث عدم استقبال ميشود. اكبرلو ميافزايد: در حال حاضر تنوع كم فيلمهاي روي پرده يكي از عواملي است كه به خوبي تأثير منفي خود را نشان ميدهد. يكي ديگر از عوامل فروش پايين، همزماني اكران چند فيلم با حضور يكسري از بازيگران است. به عنوان مثال حضور بازيگراني مانند هانيه توسلي يا فرهاد اصلاني در چند فيلم همزمان باعث ميشود كه نياز مخاطب به تنوع برآورده نشده و به عبارت ديگر چنين تصور ميكند كه با ديدن يكي از اين فيلمها، همه آنها را ديده است. به گفته اين كارشناس سينمايي، در نهايت اگر فضاي عمومي جامعه مساعد باشد، حرف نهايي را فيلم خوب خواهد زد. تجربه نشان داده است كه حتي در بسياري از زمانهاي دوره كم رونقي سينما، فيلمي كه با سليقه تماشاگر همسو باشد، مخاطب خود را به سينما خواهد كشاند و عوامل ديگر تأثير كمتري دارند.
وضعيت گيشه از انتظار ما بهتر است
سعيديپور، مدير سينما آزادي هم در گفتوگو با «جوان» در خصوص گيشه پاييز سينما ميگويد: فيلمهاي اكران شش ماهه دوم همه ساله فيلمهايي هستند كه از نظر گيشه رتبه پايينتري به نسبت فيلمهاي نيمه اول سال دارند و به همين دليل هم فروش فيلمها در پاييز و زمستان به نسبت بهار و تابستان كاهش پيدا ميكند، اما خوشبختانه فروش فيلمهاي پاييز سينما آزادي از انتظار ما بيشتر بوده است و ما از فروش فيلمها راضي هستيم. وي ادامه ميدهد: به طور كلي فروش فيلمها در پاييز به نسبت نيمه اول سال كاهش پيدا كرده است اما ما انتظار كاهش بيش از اين را داشتيم. وي در خصوص راهكاري براي داشتن گيشهاي پربار در تمام فصول سال ميافزايد: اميدوارم كه پس از جشنواره فجر امسال، دوستان شوراي صنفي نمايش برنامه مناسبي را براي زمانبندي اكران فيلمها در نظر بگيرند تا انشاءلله در سال آينده در تمام فصول گيشه گرمي داشته باشيم. از اظهارات كارشناسان و سينماداران ميتواند اينگونه نتيجه گرفت كه زمانبندي مناسب ميتواند نقطه پاياني باشد بر سناريوي سردي گيشه سينماها در فصول سرد سال و در اين ميان شوراي صنفي نمايش ميتواند با برنامهريزي مدون، گزينههاي جنجالي و گيشه پسندي را براي اكران روزهاي سرد سال نگه دارد تا به واسطه چنين فيلمهايي، گردونه سينما در نيمه دوم سال هم به سرعت نيمه اول بچرخد.
