سخنان مقام معظم رهبري در جمع دانشآموزان و دانشجويان، مسير راه آينده در بسياري از خطوط را روشن كرد. پيش از اين، رهبر انقلاب در خصوص مبحثي پيرامون «نرمش قهرمانانه» و فوايد آن در تحركات ديپلماسي به مقتضاي زمان و شرايط صحبت فرموده بودند كه هر كسي از ظن خود در اين زمينه تحليلي آورد و حاشيهاي بر تاكتيك تازه نظام نگاشت.
عدهاي در اين ميان نگاه خود را روي بخش نخست آن يعني «نرمش» متمركز كردند و عدهاي ديگر تمركز خود را روي بخش دوم يعني «قهرمانانه» بودن نرمش قرار دادند. دولت نيز در تحركات ديپلماسي خود اين تاكتيك را در نظر گرفت و طي سفر به نيويورك در حاشيه اجلاس سازمان ملل، در عرصه روابط بينالملل دست به اقداماتي زد كه از ديدگاه دولتيها تعبير و معناي نرمش قهرمانانه بود. در روزهاي اخير اما از سوي دستهها و گروههايي مباحثي براي تبيين رويكرد داخل كه مرتبط با دنياي خارج و عرصه ديپلماسي و روابط بينالمللي است، مطرح شد كه در ميان افكار عمومي و خواص و عوام چندان قرابتي با معناي نرمش قهرمانانه نداشت، همچون حذف شعار «مرگ بر امريكا» يا اتخاذ نوعي از سياست «تساهل و تسامح با رژيم صهيونيستي» كه اين «تفسير به رأي»ها از تاكتيك نرمش قهرمانانه، سؤالاتي را براي مردم ايجاد كرد تا آنكه سخنان اخير رهبرمعظم انقلاب پاسخ روشني بود به آن سؤالات كه به حقيقت ميتوان فرمايشات روشنگرانه ايشان را در جمع دانشآموزان و دانشجويان «منشور نرمش قهرمانانه» خواند.
مبارزه با استكبار
تأكيد بر مبارزه با استكبار به عنوان مفهومي قرآني و اشاره به تسخير لانه جاسوسي توسط جوانان ايراني كه 30 سال از تقويم تاريخ دنيا جلو بودند و يادآوري خباثتهاي دولت امريكا در طول تاريخ انقلاب اسلامي كه در ابتداي صحبتهاي اخير مقام معظم رهبري قرار گرفت، همگي حاكي از آن است كه در مسير نرمش قهرمانانه اين موارد نبايد فراموش شود كه بايد آنها را در ابتداي امر قرار داد.
«نقطه مقابل اين جبهه ظالم و ستمگر، گروهي هستند كه با استكبار مبارزه ميكنند؛ استكبارستيزي يعني يك ملتي زير بار مداخلهجويي و تحميل قدرت استكبارگر يا انسان مستكبر يا دولت مستكبر نرود.»
اين جملات رهبري مشخصاً به اين معناست كه در سياست خارجي هرگز نبايد به بهانه و با توجيه نرمش قهرمانانه، زير بار مداخلهجويي و تحميل قدرت استكبارگر رفت بلكه بايد با روحيه استكبارستيزي وارد ميدان شد. يقيناً اگر بخواهيم در روابط بينالمللي كمترين خطا را داشته باشيم، اين اصل را بايد مدنظر قرار دهيم كه برخي از دولتهاي مقابل بايد دست از روحيه استكباري بردارند نه آنكه ما با «تبليغ و تلاش براي حذف شعار مرگ بر امريكا» دست از مبارزه با استكبار بكشيم زيرا همانگونه كه رهبر معظم انقلاب فرمودند: «دولت امريكا يك دولت استكباري است»، مرگ بر امريكا نيز به معناي مرگ بر خلق و خوي استكباري دولت امريكاست و بنابراين طبيعي است كه اگر امريكا تغيير كند و به فرموده امام راحل، آدم بشود، شعار مرگ بر امريكا نيز خواه ناخواه حذف خواهد شد و در غير اين صورت تاكتيك نرمش قهرمانانه همراه با مبارزه با استكبار و شعار مرگ بر امريكا بايد به طور موازي ادامه يابد.
بي اعتمادي به دولت امريكا
تأكيد موكد رهبر انقلاب بر اين واقعيت كه هرگز نبايد به دولت امريكا اعتماد كرد و اشاره به تجربيات تلخ برخي افراد و دولتها كه ناشي از اعتماد به امريكا بوده است، اين پيام را ميرساند كه حتي پاي ميز مذاكره با امريكا نيز بايد به امريكا بياعتماد بود و البته با قوت كار را پيش برد.
«ملتها و حتي دولتها به امريكا بياعتمادند به خاطر همين رفتار و رويكردي كه در سياست امريكاييها هست. هركسي اعتماد كرد به امريكا، ضربهاش را خورد؛ لذا امروز در ميان ملتها شايد بشود گفت منفورترين قدرتهاي دنيا امريكا است.» «بنده هم اول امسال در مشهد مقدس در سخنراني گفتم كه مذاكره در موضوعات خاص اشكالي ندارد؛ منتها گفتم من اعتماد ندارم، خوشبين نيستم به مذاكره، لكن ميخواهند مذاكره كنند، بكنند؛ ما هم به اذنالله ضرري نميكنيم. يك تجربهاي در اختيار ملت ايران است، اين تجربه ظرفيت فكري ملت ما را بالا خواهد برد.»
اين عبارات به روشني ميرساند كه پايان اين مذاكرات بعيد است آن مقصدي باشد كه دولت و ملت ايران انتظار ميكشد، آنچنان كه امريكاييها تا همين امروز در ادعاها و وعدههاي پاي ميز مذاكرات، صادق نبودند و كامل آن رفتاري را در تجربه سياسي خود دارند كه مطابق با ميل رژيم صهيونيستي باشد و همين چند روز پيش بود كه يكي از مقامات سابق دولت امريكا همان حرفي را زد كه رژيم صهيونيستي بر آن اصرار ميورزد: «ممكن است امريكا مجبور به حمله نظامي به ايران شود» و اين تهديد در حالي است كه دولت امريكا پاي ميز مذاكره با ايران لبخند بر لب دارد. بنابراين دولت جمهوري اسلامي نبايد به اين مذاكرات خوشبين باشد و به امريكا اعتماد كند، بلكه با توجه به فرمايشات مقام معظم رهبري هدف از اين مذاكرات، روشنگري افكار عمومي نسبت به خباثتها و بيصداقتيهاي دولت امريكاست و نرمش قهرمانانه نيز بر همين اساس قابل تبيين است كه اگر ما در برابر امريكا نرمش به خرج داديم و پس از 35 سال حاضر به مذاكره شديم، به خاطر آن بود كه قدم بعدي را با تنوير افكار عمومي و تقويت حس وحدت براي مبارزه با استكبار، قهرمانانه دنبال كنيم.
نرمشي بدون عقبنشيني
تكرار چندين باره اين نكته توسط رهبر معظم انقلاب كه كليد حل مشكلات اقتصادي و معيشتي تسليم در برابر مسئله هستهاي نيست، تدبيري است در برابر ترفند و خلافگويي عدهاي كه سعي دارند نرمش قهرمانانه را با تسليم در برابر امريكا مساوي بدانند.
«يكي از ترفندها و خلافگوييها اين است كه اينجور القا كنند به افكار عمومي مردم كه اگر ما در قضيه هستهاي، تسليم طرف مقابل شديم، همه مشكلات اقتصادي و معيشتي و غيره حل خواهد شد؛ اين را دارند تبليغ ميكنند.»
بارها رهبر معظم انقلاب تأكيد فرمودهاند كه دشمني امريكا با ايران بر سر انقلاب اسلامي و نظام جمهوري اسلامي است. اين واقعيتي است كه مردم نيز در گذر زمان به آن دست يافتهاند و ميبينند كه امريكا به بسياري از هم پيمانان خود از جمله رژيم صهيونيستي به رغم آنكه بمب اتمي دارد كمترين اخطاري نميدهد و حال به ايران به خاطر استفاده صلح آميز از انرژي هستهاي هزار ايراد و خطا ميگيرد و معلوم است كه آنها همانگونه كه رهبر انقلاب معتقدند با موجوديت جمهوري اسلامي و با نفوذ و اقتدار جمهوري اسلامي مخالفند؛ نفوذي كه از جنس سياستهاي امريكايي نيست و انقلاب اسلامي را در سراسر جهان گسترش ميدهد.
تحرك در عرصه خارجي با تكيه
بر توان داخلي
پيش از اين نيز رهبر معظم انقلاب به مبحث «توسعه و اقتدار درونزا» تأكيد كرده بودند و اين بار هم در جمع دانشآموزان و دانشجويان آن را به طور كاملتري بيان داشتند.
«ما براي مسائل اقتصادي كشور همه تلاشمان بايستي متمركز باشد بر روي مسائل داخلي. آن پيشرفتي، آن گشايشي ارزش دارد كه متكي باشد به قدرت دروني يك ملت... وقتي ميگوييم از درون بايستي كارها اصلاح بشود، معنايش اين نيست كه چشممان را ببنديم، تحرك ديپلماسي نداشته باشيم، با دنيا كار نكنيم؛ چرا، تحرك ديپلماسي، حضور ديپلماسي كار بسيار لازمي است، لكن تكيه بايست بر روي مسائل داخلي باشد.»
تجربه تاريخي دنيا نيز حاكي از اين واقعيت است كه اگر تكيه بر داخل نباشد و توسعه و اقتدار كشوري لرزان باشد، در عرصه بينالمللي هم نميتواند مستحكم وارد شود.
كشور ما نيز از اين قاعده مستثنا نيست و اگر از درون قوي نباشيم، هر تحرك ديپلماسي و نرمش قهرمانانه ممكن است در مقصدي خاتمه يابد كه مورد خواست و اراده كشورهايي باشد كه از درون خود را قوي ساختهاند.
ديپلماسي بدون ملاحظه رژيم صهيونيستي
«امريكاييها امروز بيشترين رودربايستي را از رژيم منحط صهيونيستي دارند؛ بيشترين ملاحظه را از محافل صهيونيست دارند؛ ملاحظه آنها را ميكنند؛ ما كه مجبور نيستيم ملاحظه آنها را بكنيم. ما از روز اول گفتيم، امروز هم ميگوييم، بعد از اين هم خواهيم گفت: ما رژيم صهيونيستي را يك رژيم نامشروع و حرامزاده ميدانيم.»
اين عبارات و ادبيات رهبري درخصوص رژيم صهيونيستي بايد الگويي براي تحرك ديپلماسي مسئولان سياست خارجي كشور باشد كه در مذاكرات پيش رو به بهانه و با توجيه نرمش قهرمانانه ذرهاي ملاحظه رژيم صهيونيستي را نداشته باشند و به همان اندازه و حتي بيشتر از آنكه امريكا ملاحظه رژيم صهيونيستي را دارد، مقامات ما بايد از ملت مظلوم فلسطين حمايت و اعتراض خود را به جنايات صهيونيستها صريحا اعلام كنند. حال اگرچه امريكاييها بسيار ملاحظه اين رژيم كودككش را دارند و حتي اين احتمال ميرود كه همين اختلافات موجود ميان ايران و امريكا بر سر رژيم صهيونيستي تمام مذاكرات را به بنبست بكشاند، اما يقيناً توقف در اين بنبست بهتر از آن است كه بخواهيم با ملاحظه رژيم صهيونيستي، پيشرفت ديپلماسي را رقم بزنيم.
زيرا چنين پيشرفتي ما را در پله مورد خواست امريكا ثابت نگاه ميدارد و اجازه يك قدم آن طرف رفتن را به ما نميدهد، اما توقف موقت در آن بن بست كه گفته شد، اين امكان را براي ما فراهم ميآورد آنچنانكه سالها از ديوار بن بست امريكاييها عبور كردهايم باز هم توانايي عبور و پيشرفت با عزت را داشته باشيم.
منشور نرمش قهرمانانه
اين نكات و واقعيات اگرچه در جمع دانشآموزان و دانشجويان از سوي رهبر معظم انقلاب مطرح شده است، اما براي دولتمردان عزيز ما نيز ميتواند گوهر گرانبهايي باشد. يقيناً در اين شرايط كه رهبر معظم انقلاب با تذكر به برخي تأكيد كردند كه «هيچكس نبايد اين مجموعه مذاكرهكنندگان ما را سازشكار بداند» و فرمودند: «هر كاري كه به مصلحت كشور باشد و مسئولان كشور انجام بدهند، ما از آن كار حمايت ميكنيم، كمكشان ميكنيم، دعايشان هم ميكنيم» مسئولان كشور به ويژه دستگاه ديپلماسي نيز بايد فرمايشات اخير رهبر فرزانه انقلاب را همچون دستوراتي راهبردي به عنوان «منشور نرمش قهرمانانه» مورد توجه قرار دهد.