زينب شكوهي طرقي | مهرشهر كرج را رد ميكنم و با شنيدن جمله «چه جالب! اينها رو ببينيد» از زبان مامان ناخودآگاه چشمهايم به سمت چپ ماشين ميچرخد. واقعاً جالب است 24 ماشين دو ديفرانسيل جديد و قديم، گرانقيمت و ارزانقيمت در لاين وسط اتوبان و به شكل منظم در يك خط در حال حركت هستند. ماشينم را به خط سرعت هدايت ميكنم و از آخرين ماشين كه شماره 24 روي آن نصب شده سبقت ميگيرم شمارهاي كه روي ماشين جلويي نصب شده 23 است. يكي بعد از ديگري از ماشينهاي جالب اين مسير رد ميشوم تا اينكه با پشت سر گذاشتن همه خودروها به ماشيني ميرسم كه شماره «يك» و نشان گروه گردشگري جوانان «4 در 4 ايران» روي آن نصب شده شده است. آدرس اينترنتي را يادداشت ميكنم تا ببينم پشت اين گروه گردشگري ورزشي منسجم، منظم و جوان چه فكري وجود دارد. صفحه متعلق به آدرس اينترنتي را كه باز ميكنم انگار به يك بانك جامع اطلاعاتي در زمينه خريد، نگهداري، تجهيز ماشينهاي دو ديفرانسيل و مهارتهاي گردشگري دست پيدا كردهام. عكسهاي سايت نشان ميدهد كه اعضاي اين گروه چندكاره همه جوان و از هر طبقه اقتصادي و اجتماعي هستند كه هدفهاي مشتركي كه داشتهاند آنها را كنار هم جمع كرده است. بعد از مدتها تماس و پيگيري موفق شدم با حسين علي محمدي، 30 ساله، كارشناس ارشد IT به عنوان نمايندهاي از گروه گردشگري تاراز گفتوگو كنم. اول مصاحبه با اينكه ميدانست ايده تشكيل چنين گروهي را خودش مطرح كرده اما اصرار داشت كه در گزارشم بگويم «تاراز يك گروه متعلق به فرد خاصي نيست، ما همه جمع جوانهايي هستيم در كنار هم.»
سخت شروع كرديم اما موفق پيش رفتيم
تا سال 88 تقريباً اين نوع ورزش و شكل ويژه گردشگري در كشور ما وجود نداشت و اگر هم كسي در اين حوزه وجود داشت مطمئناً فعاليتهايش محدود به فرد خودش بود. همان سال بود كه من با تجربهاي كه از مسافرتهاي خارج از كشورم مثل آفريقاي جنوبي و استراليا و كمي فرانسه داشتم تصميم گرفتم اين نوع ورزش و اين شكل خاص گردشگري را در ايران پايهريزي كنم. روزها و ماههاي اول فعاليتمان تقريباً هر ماه يك تور برگزار ميكرديم كه اوايل حتي برگزاري اين تورها هم خيلي منظم نبود اما در انتهاي سال 88 و با ورود به سال 89 برنامهريزيها براي برگزاري تورها بسيار دقيقتر و جامعتر انجام ميشد و تصميم گرفتيم همتمان را جزم كنيم و به هرقيمتي كه شده با همكاري هم، به شكل منظم و در تاريخهاي مشخص شده تحت هرشرايطي تورهايمان را برگزار كنيم كه از عهده اين مسئوليت هم به خوبي برآمديم. همان روزهاي آغاز تشكيل گروه تصميم گرفتيم براي اطلاعرساني بهتر در مورد شرايط برگزاري تورها و تقسيم وظايف وب سايتي را راهاندازي كنيم. سال 89 تصميم گرفتيم با خريد يك نرم افزار حرفهاي با قيمت يكهزارو500دلار برنامه اين پايگاه اطلاع رساني را بهروز كنيم تا دسترسي جوانان و علاقهمندان راحتتر شود. برنامهريزيها براي به كارگيري وب سايت جديد تا آنجا خوب پيش رفت كه امروز با وجود آنكه امارات متحده عربي حرف اول را در مورد برگزاري ورزش با ماشينهاي دو ديفرانسيل ميزند، اما وب سايت ما با بيش از يك ميليون تصوير برترين پايگاه اطلاعرساني در زمينه اين ورزش است. خوشبختانه فعاليتهاي گروه تا به امروز آنچنان حرفهاي و منسجم از طرف ما جوانها برنامهريزي شده است كه با افتخار ميگويم بيش از 800 عضو دارد كه اين تعداد نماينده 800 خانواده ايراني به همراه خودروشان در گروه ما هستند. علاوه بر اين وب سايت ما بيش از هفت هزار عضو از تمام نقاط كشور دارد كه اين تعداد عضويت هم به نوبه خود موفقيت بزرگي در حوزه ورزش ما به شمار ميرود.
جوانيم و جوياي نام؛ پس ميتوانيمگروه گردشگري ما از جمع جوانهايي تشكيل شده است كه در كنار هم مجموعهاي مختص به خودشان دارند در حقيقت اين گروه به هيچ شخص حقيقي وابسته نيست. گروه ما از افرادي تشكيل شده كه هر كدام بسته به توانايي كه دارند عهدهدار مسئوليتهايي در حوزههاي طبيعتگردي، مديريت، مهارتهاي فني و راهنمايي گروه شدهاند. علاوه بر اين در جمع ما هركسي علاقه و توانايي هركاري را داشته باشد خودبهخود جذب حيطه تخصصي آن كار ميشود مثلاً ما اعضاي جوان زيادي داشتيم كه بعد از مدتي همكاري و اظهار تمايل توانستند عهدهدار مسئوليتهاي سايت اطلاعرساني گروه شوند. به دليل همين تقسيم وظايف يكسان بين تمام اعضاي گروه است كه تأكيد ميكنم ما يك گروه مردمي و جمعي تشكيل دادهايم. جالبترين نكته در گروه ما اينجاست ما از گروههايي با گرايشهاي تحصيلي مختلف هم عضو داريم. رشتههاي مرتبط با محيط زيست، هلال احمر، زيست شناسي و كامپيوتر گرايشهاي تخصصي اعضاي گروه ماست كه همين نكته نشانه به روزبودن گروه ماست.
«تاراز» ركورددار سفرهاي رسمي فدراسيونهمه اين تلاشها به نقطهاي رسيده است كه گروه ورزشي_گردشگري ما تا امروز بيش از 75 تور رسمي داخل كشور و بيش از 35 تور غيررسمي برگزار كردهايم كه تمام آمار و گزارشهاي تورهاي رسمي و سفرهايمان موجود است. براي نمونه ما سفرهاي داخلي به كويرهاي مركزي مانند توليت، مرنجان، مصر و جندق، جنگلهاي شمال و كردستان، فضاي طبيعي شرق كشور مانند تبريز و ساير فضاهاي طبيعي داشتيم كه تمام گزارشهاي سفر در فدراسيون موجود است. ناگفته نماند ما برنامه سفري را تدارك ميبينيم كه بدانيم با ورود ما به مقصد آسيبي به محيط طبيعي وارد نميشود. مثلاً ما با بررسيهايي كه انجام داديم متوجه شديم با ورود خودروهايمان به منطقه «ميان كاله» ممكن است آسيبهايي به محيط و طبيعت وارد شود در نتيجه با تمام علاقهاي كه داشتيم اين برنامه را از جمع سفرهايمان حذف كرديم. ما حتي سفرهايي به ارمنستان و تركيه هم داشتيم البته در آخرين برنامه سفرمان در توري پيوسته به بيش از 17 كشور اروپايي سفر كرديم.
يك ورزش لوكس را مردمي كرديمهزينههاي اين ورزش در مقابل بسياري از ورزشهاي شيك و گرانقيمت دنيا غيرقابل مقايسه است. تصور كنيد يك اسكي باز يا يك اسنوبردباز در بدترين حالت تنها هزار دلار بابت خريد تجهيزات و وسايل مورد نيازش هزينه ميكند و تا سالهاي متمادي از همين تجهيزات استفاده ميكند. در صورتي كه براي ما هزينه انجام و تداوم برگزاري چنين ورزشي حدوداً 200 هزار دلار است و اين هزينه بسيار زيادي است. اين نوع ورزش به شكل حرفهاي يكي از گرانترين ورزشهاي جهان به شمار ميرود چون هزينه نگهداري و اصطلاك ماشينهاي شاسي بلند بسيار زياد است. براي مثال شما در هر كشور جهان ميتوانيد با 100 هزار دلار يك ماشين دو ديفرانسيل مناسب اين ورزش بخريد كه از اين مبلغ 50 هزار دلار مبلغ تيونينگ و نصب تجهيزات ويژه سفر است. ما چون از همان اوايل متوجه شديم كه اين ورزش بسيار لوكس را نميتوانيم به همين شكل وارد ايران كنيم و در نهايت هم نبايد انتظار استقبال مردم را داشته باشيم تصميم گرفتيم براي آغاز فعاليتمان ماشينهاي دوديفرانسيل ارزانقيمتتر را انتخاب كنيم. يعني در واقع يك دو دوتا چهارتاي منطقي كرديم.
از طرفي خانوادههاي ايراني را داشتيم كه عاشق سفر و طبيعتگردي بودند از طرف ديگر همين خانوادهها نميتوانستند هزينه زيادي بابت خريد، اصطلاك و تجهيز ماشينشان انجام دهند پس تصميم گرفتيم از همان ابتداي كار ماشينهاي كمي ارزانتر را به كار بگيريم. ما حتي فعاليتهاي گروهمان را به گردش در طبيعت و كويرنوردي محدود نكرديم. مثلاً سايت ما يك سايت راهنماي تخصصي در مورد تعمير و تجهيزسازي ماشينهاي دوديفرانسيل است. در سايت فضاي گفتوگو براي تبادل اطلاعات در زمينههاي گردشگري، ماشينهاي دوديفرانسيل، مديريت گروههاي گردشگري و ساير مهارتهاي اين چنيني مهيا كردهايم تا به اين وسيله به بالارفتن اطلاعات كاربران كمك كنيم. انجام كارهاي تخصصي در مورد نگهداري، تعمير و تيونينگ كردن ماشينهاي دو ديفرانسيل از كاربردهاي بعدي گروه جوان و گردشگر ماست. ما حتي براي زمينهسازي اشتغال از يك سو و كم كردن مشكلات دسترسي به قطعات مورد نياز از سوي ديگر حتي سفارش و خريد قطعات مورد نياز خودروها را هم انجام ميدهيم. چون معمولاً قطعات اين نوع خودروها در ايران به سختي پيدا ميشود و حتي در صورت پيدا شدن قيمتهاي بسيار بالايي دارد. هدف بعدي و مهمتر گروه گردشگري ما برگزاري تورهايي است كه فقط و فقط براي بقاي گروه گردشگري جوانمان ترتيب داده ميشود و هيچ جنبه تأمين درآمدي براي گروه ندارد.
مرفه نيستيم اما همدل هستيم. . .بسياري از مردم تصور ميكنند جوانها و خانوادههايي كه بتوانند ماشينهاي شاسي بلند چندصد ميليوني بخرند جزو قشرمرفه جامعه هستند پس مردم عادي در گروه ما جايي ندارند اگر بخواهم منطقي باشم اين ذهنيت درست است اما ما در گروهمان تلاش كردهايم هركسي را با هر سطح درآمدي كه بتواند فقط يك ماشين دوديفرانسيل بخرد را جذب خودمان كنيم. ما آنقدر سطح درآمدهاي گروه را پايين آوردهايم كه حتي براي برگزاري تورهاي طولانيمان تنها 120 هزار تومان هزينه ميكنيم. به همين دليل است كه ما در گروهمان در كنار ماشينهاي جديد و گرانقيمت ماشينهاي قديمي داريم كه خيلي دقيق و بدون مشكل كار ميكنند. كنار هم قرار گرفتن جمعي با درآمدهاي متفاوت مطمئناً يكي از بهترين كارهايي بود كه ميتوانستيم انجام دهيم چون همدلي كه در بين اعضاي گروه شكل گرفته در بسياري موارد حتي خود من را هم شگفتزده ميكند. بسيار پيش آمده كه اعضاي گروه با ماشينشان در شرايط سختي مانند شنزارهاي كويري گير افتادهاند و به چشم خودم ديدهام كه ساير اعضا بيل به دست براي كمك راهي شدهاند. اين همدلي و همراهي كه بين اعضاي گروه شكل گرفته تحسين برانگيز و فوق العاده است و همين بهترين كمك حال ما خواهد بودچون وقتي 200 ماشين يكدفعه در مسيري طولاني شروع به حركت ميكنند وقوع هر اتفاقي طبيعي است و فقط اين همدلي است كه ميتواند به حل مشكلات كمك كند. بارها پيش آمده كه در مناطق بلند ماشيني خاموش كرده و ما مجبور شدهايم به هر شكل ممكن ماشين خاموش را به مناطق پايين و تپهاي منتقل كنيم اما همه اين مشكلات اگرچه سخت است اما بعداً با مرور خاطرات از آن اتفاق لذت ميبريم.
ورزش اروپايي كه ايراني شدبراساس فرهنگ و آدابي كه در كشورهاي خارجي به ويژه اروپايي وجود دارد اين ورزش در آن كشورها توسط افراد مجرد و با اختلاط دو جنسيت برگزار ميشود. ولي از آنجايي كه ما در كشوري زندگي ميكنيم كه سبك زندگي خانوادگي بسيار محترم شمرده ميشود و خانوادهها هم دغدغههاي مهمي در مورد مسافرتهاي جوانها و افراد مجرد دارند، تلاش كرديم تا اين ورزش را از شكل اروپايي و تجردياش به شكل ايراني و خانوادگي تبديل كنيم. يعني در واقع به جاي اينكه عضويت اعضاي مجرد را بپذيريم اولويت ثبتنام و تأييد را براي كساني گذاشتيم كه نمايندهاي از يك جمع خانوادگي هستند. ما فضاي اين تورها را طوري برنامهريزي كرديم كه اگر كسي براي اولين بار تنها در جمع ما حضور پيدا كند متوجه فضاي سالم جمع ميشود و همين تجربه به او اجازه ميدهد كه در سفرهاي بعدي همسر و فرزندش را نيز با خود همراه كند. اين احساس امنيت تا آنجا پيش ميرود كه ما در گروهمان گاهي اوقات شاهد حضور كودكان دو يا پنج ساله هم هستيم در حالي كه ما برنامههاي گروهمان بسيا سخت برگزار ميشود تا آنجاكه ما هيچ رزرو هتل، مسافرخانه يا كاروانسرايي در طول سفر نداريم و تنها محل اسكان ما كمپهاي طبيعت است خب طبيعي است با چنين شرايط سخت سفري كمتر بچهاي حاضر به همراهي ما شود اما خوشبختانه ما تعداد زيادي خانواده در جمعمان داريم كه ترجيح ميدهند كودكشان را نيز باخود همراه كنند. ما در كشوري زندگي ميكنيم كه اسلامي است و به همين سبب وظيفه داريم به تمام قوانين آن احترام بگذاريم از طرف ديگر گروه ما عضو رسمي فدراسيون است و بايد گزارش سفرهايش را به فدراسيون اعلام كند. همه اين موارد دست به دست هم ميدهد تا ما در رعايت خط قرمزهاي اجتماعي حساستر عمل كنيم. متأسفانه با شرايطي كه در بعضي از تورهاي كشور وجود دارد جوانها تصور ميكنند به محض ورود به يك منطقه آزاد و طبيعي اجازه انجام هر كاري را دارند. تجربه حداقل به من ثابت كرده كه وقتي جمع خانوادگي است كنترل اعضاي جمع راحتتر انجام ميشود.
با مهارتهايي كه داشتيم خودكفا شديمنكته خيلي مهم در گروه ما اين است كه شما اگر در كشورهاي اروپايي بخواهي با چنين گروهي همراه شوي بايد تجهيزات ماشينت را در حد عالي آماده كرده باشي و مشكلي از بابت قطعات و لوازم نداشته باشي اما ما در گروهمان تصميم گرفتيم ماشين ليدرهاي تور را به تجهيزات مورد نياز مجهز كنيم تا خودروهاي همراه با مشكلي مواجه نشوند. اين هماهنگي و همراه داشتن تجهيزات باعث ميشود كه هيچ همراهي از بابت خرابي خودرويش نگراني نداشته باشد چون اگر برفرض هم براي خودرويي نقص فني ايجاد شود ما براساس همان گزينه مهارتيابي كه در گروه به آن اشاره كردم مكانيكي همراه گروه داريم كه بلافاصله كارهاي تعميراتي خودرو را انجام ميدهد. همه اين تدارك فني باعث شده كه ما تا امروز بيش از 99 درصد موارد خرابي خودروهايمان را رايگان رفع كردهايم.
براي سفر طبيعتگردي آمادهايد؟در برنامهريزي تورهاي داخلي براي تمام خودروها در يك مسير واحد و زيرنظر يك مدير برنامهريزيهاي مورد نياز صورت ميگيرد. در هر تور ما دو ليدر يا راهنما داريم كه ليدر ابتدايي مسئول مشخص كردن ابتداي گروه و ليدر انتهايي مسئول بستن اعضا و انتهاي گروه است. هر ليدر مسئول برنامهريزيهاي كلي و جزئي مسير است. اينكه ما چقدر از مسير را طي كنيم، كجا چادر بزنيم، چه زماني استراحت كوتاه داشته باشيم و كجا توقف طولاني كنيم و همه مسائل اين چنين توسط ليدر برنامهريزي و مشخص ميشود. يكي از هدفهاي اصلي ما از برگزاري هر تور فرهنگسازي در مورد استفاده صحيح از فضاي طبيعي و محيطهاي بكر است. به جرئت ميتوانم بگويم گروه گردشگري ما با آن تعداد بسيار زياد خودرو و گردشگر و حجم بالاي وسايلي كه همراه دارد بعد از اتراق هيچ زبالهاي هرچند كوچك از خودش برجا نميگذارد و اين مهمترين هدف اعضاي گروه ماست. تمام اعضاي گروه ما در مدت اتراق و حركت تلاش ميكنند هيچ آسيبي هر چند كوچك به محيط زيست وارد نكنند.
طبيعي است كه پذيرفتن و اجراي چنين قوانيني براي اعضاي تازه وارد گروه سخت باشد اگرچه ممكن است در سفرهاي اوليه اين اعضا خطاهايي در اين زمينه داشته باشند اما مطمئناً با گذشت زمان و برگزار شدن تعداد تورها، بيشتر با اين هدف ما و نوع رفتار ما در زمينه حفاظت از محيط زيست آشنا ميشوند. ما حتي چند قدم هم در اين زمينه پيشي ميگيريم، نه تنها زبالهاي نميريزيم بلكه به خاطر داشتن ماشينها بزرگ و جادار در مدت اقامتمان تلاش ميكنيم تا جايي كه ميتوانيم زباله را از محيط اطرافمان جمع كنيم و در مسير برگشت اين زبالهها را با خودمان به محل انباشت بياوريم.
براي موفقيت آينده برنامه داريمدر برنامه پيش رويمان تصميم گرفتهايم كه برگزاري تورهايمان را منظمتر از گذشته برگزار كنيم، كلاسهاي آموزشي تخصصي در زمينه اين رشته ورزشي مانند كويرنوردي و جنگل نوردي زيرنظر فدراسيون برگزار كنيم و به دانشآموختههايمان مدرك رسمي اعطا كنيم. البته ما تجربه برگزاري چنين كلاسهاي موفقي را در گذشته داشتهايم. در برنامه مهم و حساسي كه داريم تصميم گرفتهايم تدارك سفر و راهي شدن حداقل 10 خودرو را براي مسافرت به كشورهاي خارجي مهياكنيم و حتي اگر به هيچ كشور دنيا هم اين امكان وجود نداشته باشد ما به راحتي تا ايتاليا ميتوانيم طي مسير كنيم چون با رفتن به يونان به راحتي ميتوان به يكي از زيباترين و بكرترين مناطق كويري دنيا دسترسي پيدا كرد.
اگر ميخواهيد عضو گروه ما شويد همين حالا. . .اولين قدم براي عضويت در گروه گردشگري و ورزشي جوان ما ثبتنام در سايت ماست و در قدم دوم براي شركت در تورها و مراسمهاي گردشگري بايد در خواست دريافت تأييديه از طرف هيئت مديره گروه را ارسال كنيد چون هيچكس بدون اين هيئت نميتواند در برنامههاي گروه ما شركت كند.