بالاخره جمهوريخواهان كار خود را كردند و با كشدادن تصويب لايحه بودجه دولت فدرال به دليل مخالفت با طرح بيمه درماني باراك اوباما كار دولت را به تعطيلي كشاندند تا «آلن اير»، سخنگوي فارسي زبان وزارت خارجه امريكا در واكنش به تعطيلي بخشي از دستگاههاي اداري اين كشور بنويسد: كوروش آسوده بخواب ما هم تعطيليم.
براي نخستين بار در 17 سال گذشته مخالفت مجلس نمايندگان امريكا با اكثريت جمهوريخواهان با بودجه پيشنهادي اوباما براي سال آينده مالي آنقدر طول كشيد كه روز سهشنبه سال مالي جديد در امريكا آغاز شد اما پولي براي ادامه كار كارمندان نبود تا باراك اوباما مجبور شود دستور تعطيلي دولت را بدهد.
بامداد روز سهشنبه باراك اوباما در سخناني كه از شبكههاي راديو و تلويزيون امريكا پخش شد، اعلام كرد كه به دليل تصويب نشدن لايحه بودجه دولت فدرال در كنگره اين كشور، نهادهاي دولتي امكان ادامه فعاليت و ارائه خدمات را ندارند و كنگره را به باد انتقاد گرفت كه به وظيفه خود در تصويب لايحه بودجه عمل نكرده است.
جمهوريخواهان امريكا كه در مجلس نمايندگان اين كشور اكثريت را در اختيار دارند، اعلام كرده بودند كه شرط تصويب بودجه در مجلس نمايندگان امريكا به تعويق افتادن برنامههاي اصلاحات بهداشتي اوباما است.
بدين ترتيب اكنون بيش از 700 هزار كارمند دولت امريكا در مرخصي اجباري بهسر ميبرند اما خوشحال نيستند چراكه هيچ تضميني براي پرداخت حقوقشان در روزهاي مرخصيهاي اجباري وجود ندارد. به اين ترتيب دولت فدرال ارائه تمام خدمات را به جز خدمات ضروري را متوقف ساخته است و به طور معمول سرويسهايي كه به كار خود ادامه ميدهند شامل نيروهاي پليس، آتشنشاني، خدمات ملي آب و هوا، خدمات درماني، شركت پست، نيروهاي مسلح، شركت آب و برق و مديريت ترافيك هوايي هستند. كارمندان اين خدمات ضروري كه بيش از 4/1 ميليون نفر هستندهم بايد بدون دريافت دستمزد به كار خود ادامه دهند.
برخي از سازمانهاي دولتي، مانند ارائه دهندگان خدمات غيرحياتي در فرودگاهها، به كاركنان خود پيشنهاد كردهاند حتيالامكان در محل كار خود حاضر شوند اما طبيعتاً قادر به اجبار آنان به ادامه كار بدون حقوق نيستند و در نتيجه، انتظار ميرود فعاليت اين سازمانها با اختلالاتي همراه باشد.
در پي اين اقدام همچنين فعاليت سازمان ملي هوانوردي و فضا (ناسا) به طور كلي متوقف شد و صدور گذرنامه به حالت تعليق درآمد.
بودجه پيشنهادي دولت در سنا با توجه به اينكه اكثريت سناتورها دموكرات هستند، تصويب شد اما مجلس نمايندگان اين كشور كه اكثريت آن در اختيار جمهوري خواهان قرار دارد از تصويب بودجه پيشنهادي دولت اوباما سر باز زد.
اوباما در عين حال گفت كه نهادهاي ارائه دهنده خدمات حياتي به كار خود ادامه خواهند داد و به خصوص از واحدهاي ارتش خواست كه همچنان آمادگي خود براي دفاع از كشور را حفظ كنند.
رئيسجمهوري امريكا افزود كه توقف فعاليت نهادهاي دولتي بر عمليات نظامي خارجي، مانند مشاركت در حفظ امنيت افغانستان، تأثيري ندارد و يادآور شد كه كنگره پيشتر بودجه عمليات ارتش در خارج را تصويب كرده و اين مصوبه به امضاي او رسيده است.
اين در حالي است كه حدود يك ساعت مانده به نيمه شب مجلس نمايندگان امريكا خواستار برگزاري جلسهاي با نمايندگان سنا براي دستيابي به توافق شده بود اما دموكراتها در واكنش اعلام كردند كه براي جلوگيري از تعطيلي دولت ديگر خيلي دير شده است.
آخرين باري كه دولت امريكا تعطيل شد به 17 سال پيش باز ميگردد. در اواخر سال 1995 و اوايل سال 1996 دولت امريكا به مدت 21 روز تعطيل شد در آن زمان جمهوري خواهان امريكا سعي داشتند بيل كلينتون، رئيسجمهوري وقت را مجبور به كاهش هزينههاي عمومي كنند. البته اين تاكتيك جمهوريخواهان در آن زمان نيز با شكست مواجه شد و كلينتون در انتخابات ديگري كه اواخر سال 1996 برگزار شد توانست بار ديگر بر مسند رياست جمهوري تكيه زند.
مقصر كيست؟جمهوريخواهان!
در حالي كه ظاهراً جمهوريخواهان توانستهاند در مسير چالش با دموكراتها با مجبور كردن اوباما به تعطيلي بزرگترين ضربه ممكن را به او و حزب رقيب بزنند، نظرسنجياي كه شبكه خبري سيانان آن را منتشر كرد نشان ميدهد حدود 46درصد از امريكاييها جمهوريخواهان كنگره را در تعطيلي دولت مقصر ميدانند و اين در حالي است كه 36 درصد از شركت كنندگان در اين نظرسنجي بر اين باورند كه اوباما در اين مورد مقصر است.
همچنين 69 درصد از مردم امريكا عملكرد جمهوريخواهان كنگره امريكا را شبيه «بچههاي لوس» دانستهاند و در مقابل، 47درصد امريكاييها رفتار اوباما را بچه لوس خواندهاند.
در اين بين، 13 درصد ديگر نيز معتقدند كه هم اوباما و هم جمهوريخواهان عامل تعطيلي دولت هستند.
اقدام جمهوريخواهان آنقدر جنجالبرانگيز بود كه حتي جان مككين، سناتور مشهور امريكايي كه در انتخابات رياست جمهوري 2008 امريكا نامزد حزب جمهوريخواه و رقيب اصلي اوباما بود و در انتقاد از سياستهاي اوباما معمولاً پيشتاز است به همحزبيهاي خود هشدار داد: ما نميتوانيم پيروز شويم و اقدام به تعطيلي دولت تأثيرات منفي بر حزب خواهد داشت.
در چنين شرايطي شبكه «بي بيسي» در تحليل تعطيلي دولت امريكا نوشت: افكار عمومي امريكا در نهايت حزب جمهوريخواه را مسئول بحران فعلي ميداند و سرانجام جمهوريخواهان مجبور ميشوند دست از لجبازيهاي خود در خصوص طرح خدمات درماني اوباما بكشند.
برخي ناظران احتمال دادهاند كه سرانجام نمايندگان حزب جمهوريخواه در كنگره از مخالفت با پيشنهاد رئيسجمهور امريكا درباره طرح خدمات درماني دست خواهند كشيد و شرايط تصويب لايحه درماني دولت را فراهم خواهند آورد.
جان بونر، رئيس مجلس نمايندگان از حزب جمهوريخواه در توضيح مخالفت اين حزب با برنامه جديد خدمات درماني گفت: مردم امريكا و من خواستار تعطيلي دولت نيستيم اما قانون جديد خدمات درماني هم تأثيري ويرانگر دارد و بايد در مورد آن كاري انجام داد.
ارزش دلار به پايينترين حد
ارزش دلار امريكا در برابر سبد ارزهاي خارجي روز سهشنبه بعد از اعلام خبر عدم توافق كنگره بر سر بودجه و آغاز رسمي تعطيلي دولت فدرال، به پايينترين ميزان در حدود هفت ماه و نيم گذشته رسيد. با تعطيلي دولت امريكا حدود 800 هزار كارمند «غيرضروري» نهادهاي دولتي موقتاً بيكار شده و هر هفته تعطيلي دولت فدرال، ميلياردها دلار به اقتصاد امريكا ضرر وارد ميكند. مؤسسه تحقيقاتي اي اچ اس زيان تعطيلي دولت امريكا را كاهش روزانه 300 ميليون دلار از توليد ناخالص ملي اين كشور اعلام كرده است.
تضعيف امريكا نزد همپيمانانش
وزير دفاع امريكا با اشاره به رخدادهاي مالي كشورش هشدار داد كه تعطيلي دولت امريكا اعتبار واشنگتن در كشورهاي ديگر و همپيمانانش را تضعيف ميكند.
«چاك هاگل» كه از كره جنوبي ديدار ميكرد تا ۶۰ سالگي پيمان دفاعي دو جانبه را جشن بگيرد، تأكيد كرد كه قانونگذاران پنتاگون در حال تحليل يك قانون جديدي هستند كه به تصويب كنگره درآمده است تا مسئله بيكار شدن كاركنان غيرنظامي پنتاگون را بررسي كنند.
در حالي كه تعطيلي دولت فدرال تأثيرات مستقيمي بر كاركناني دارد كه در سفر يك هفتهاي رئيس پنتاگون به كره جنوبي و ژاپن هاگل را همراهي كردهاند، وزير دفاع امريكا تصريح كرد: قانون جديد همچنين تضمين ميكند كه غيرنظامياني كه ادامه فعاليت آنها بهرغم تعطيلي دولت فدرال ضروري است نيز حقوق خود را دريافت ميكنند اما آنهايي كه مستقيماً در حفظ جان و اموال مردم امريكا دخيل نيستند مجبورند به مرخصي اجباري بروند.
هاگل تصريح كرد كه اولويت پنتاگون اين است كه بتواند كارمندان بيشتري از اين وزارتخانه از محدوديتهايي كه تعطيلي دولت فدرال به آنها تحميل ميكند، معاف شوند.
با اين حال وي گفت: ما مجبور ميشويم حدود ۴۰۰هزار نفر از كاركنان غيرنظامي وزارت دفاع را ظرف چند ساعت به مرخصي اجباري بفرستيم.
اقدام اوباما اعتبار نخواهد داشت
گرفتاريهاي مالي دولت امريكا محدود به مخالفت جمهوريخواهان با تصويب لايحه اصلاحات درماني باراك اوباما نيست بلكه دولت امريكا به عنوان بدهكارترين دولت جهان مجبور است با كنگره بر سر موضوعي بنياديتر هم در جدال باشد. به بيان ديگر ناتواني دموكراتها و جمهوريخواهان در تصويب بودجه موقت در حالي رخ داده كه مجلس نمايندگان و مجلس سنا تا دو هفته آينده نيز بايد لايحه افزايش سقف استقراض دولت را مورد بررسي قرار دهند. در چنين شرايطي سخنگوي مطبوعاتي كاخ سفيد تأكيد كرد كه افزايش سقف بدهي دولت جهت مهار ورشكستگي آن بر عهده قانونگذاران كنگره امريكا است و اقدام يكجانبه اوباما براي افزايش اين سقف، فاقد اعتبار خواهد بود.
اين در حالي است كه «بيل كلينتون» رئيسجمهور اسبق امريكا و از شخصيتهاي تأثيرگذار در ميان دموكراتها از جمله كساني است كه تأكيد دارد اوباما بايد شخصاً سقف بدهي دولت را به منظور مهار ورشكستگي آن افزايش دهد؛ كلينتون در اين راستا به متمم چهاردهم قانون اساسي امريكا اشاره ميكند. اين متمم ميگويد اعتبار بدهيهاي عمومي دولت نبايد زير سؤال برود.
