اين روزها وقتي زنگ پيامك تلفن همراهت به صدا در ميآيد، بايد منتظر هر چيزي باشي. از يك لطيفه گرفته تا تبليغات كالاها و حراجهاي برخي فروشگاههاي بزرگ. گاهي هم اين صدا، كابوس مرگي ترسناك را پيش چشمانت به تصوير ميكشد. نمونهاش همين پيامكهاي هشداري است كه طي روزهاي اخير در بين تلفنهاي همراه مردم دست به دست ميچرخد، پيامكي درباره قرص باكلوفن يا استامينوفني كه زيرش نوشته شده «دگلوفين».
بي حالي و رخوت، كسلي، اسهال و استفراغ مسموميت شديد و... عوارضي است كه در اين پيامكها براي اين قرص ذكر شده و طبيعي است هر كسي اين پيامك به دستش برسد با انتخاب گزينه forward to all ميكوشد تا دوستان و آشنايانش را از مرگ نجات دهد. تكذيب وزارت بهداشت و دستگيري عامل ارسال اين پيامك اما آب سردي بود كه آتش اين شايعه ترسناك را در ميان مردم جامعه خاموش كرد.
هر چند شايعاتي از اين قبيل هر از چند گاه در ميان مردم جان ميگيرد و سبب ايجاد التهاب در جامعه ميشود، اما عامل توليد و انتشار چنين پيامكهايي چه كساني هستند و چه افكاري در سر دارند كه اينگونه دست به تشويش اذهان عمومي ميزنند؟
تكذيب دانشگاه علوم پزشكي كشور
بيمارستان الزهراي كرمان، اصفهان و مشهد منابعي است كه مطابق پيامكهاي شايعهساز درباره خوردن قرص باكلوفن هشدار دادهاند.
از همين رو دكتر خزائلي، معاون غذا و داروي دانشگاه علوم پزشكي كرمان يكي از نخستين افرادي بود كه شايعه به كما رفتن تعدادي از هموطنان بر اثر مصرف قرص استامينوفني به نام باكلوفن و دگلوفين را رد كرد. بنا به تأكيد وي هيچ فرآورده سرماخوردگي حاوي باكلوفن وجود ندارد و اصولاً داروي باكلوفن به عنوان شلكننده عضله به كار ميرود و عوارض ذكر شده در اين پيامكها كه به شبكههاي اجتماعي نيز راه پيدا كرده و به طور گسترده در ميان مردم رعب و وحشت ايجاد ميكند، از عوارض اين دارو نيست. بنا به گفته وي قرص سرماخوردگي بزرگسالان تركيبي از استامينوفن و دو داروي ديگر است و هيچ داروي سرماخوردگي رسمي نداريم كه روي آن نوشته شده باشد، «باكلوفن» و وجود دارويي كه روي آن اسم استامينوفن و باكلوفن نوشته شده باشد از اساس زير سؤال است.
معاون غذا و داروي دانشگاه علوم پزشكي ياسوج نيز به چنين شايعهاي واكنش نشان داد. همچنين دانشگاه علوم پزشكي اصفهان مرگ دو نفر بر اثر مصرف اين قرص را تكذيب كرد. اين شايعه آنقدر فراگير شده است كه تقريباً بيشتر دانشگاههاي علوم پزشكي كشور ناگزير از تكذيب و انتشار توضيحاتي در ارتباط با آن شدند و در نهايت وزارت بهداشت طي اطلاعيهاي سراسري شايعه استامينوفن مرگآور را تكذيب كرد. با وجود اين اما رد و بدل شدن اين پيامك ميان مردم تا حدودي ادامه دارد.
كاهش التهاب با دستگيري عامل شايعهساز
سرانجام اما روز گذشته خبر دستگيري يكي از عوامل ارسال اين پيامك كذب توانست تا حد زيادي از التهاب و نگراني منتشر شده در جامعه بكاهد. به گفته عباس زارعنژاد، رئيس مركز روابط عمومي و اطلاعرساني وزارت بهداشت يكي از عوامل ارسال پيامك كذب داروي مرگآور مشابه استامينوفن در يكي از استانهاي كشور دستگير شده و جزئيات اين شناسايي و دستگيري به زودي توسط مراجع ذيربط اطلاعرساني ميشود.
داروهاي مرگباري كه وجود خارجي ندارند!
رئيس سازمان غذا و دارو نيز انتشار پيامك دروغ مرگآور بودن داروي مشابه استامينوفن را مصداق عمل مجرمانه دانست و تأكيد كرد: وزارت بهداشت با همكاري وزارت ارتباطات براي كشف منشأ اين پيامك و برخورد با اين مجرمان كه موجب تشويش اذهان عمومي شدهاند، اقدام ميكند. به گفته رسول ديناروند، در اين پيامكها نامهاي مختلفي به عنوان داروهاي مشابه استامينوفن مطرح شده است در حالي كه دارويي به نام «دگلوفين» اصلاً در كشور وجود ندارد.
رئيس سازمان غذا و دارو به مردم اطمينان خاطر داد: داروي استامينوفن با نامهاي تجاري مختلفي در داروخانههاي كشور وجود دارد كه هيچ كدام از آنها مشكلي ندارند و همگي مورد تأييد وزارت بهداشت و سالم و ايمن هستند و جاي هيچ نگرانياي نيست.
ماحصل اين شايعات
التهاب و تشويش اذهان عمومي و بياعتمادي مردم نسبت به نظام سلامت ماحصل چنين شايعاتي است. احمد آريايينژاد، عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس شوراي اسلامي هم با تأكيد بر ايجاد التهاب و نگراني در جامعه بر اثر چنين شايعاتي، نكات جالبي را مطرح ميكند. به باور اين نماينده مجلس چنين حركتهايي صرفنظر از آثار سوئي كه دارد، ميتواند تا حدودي هم هوشياركننده باشد. وي در گفتوگو با «جوان» ميافزايد: در حال حاضر داروهاي زيادي به خصوص در بخش مكملها، داروهاي نيروزا و افزايش دهنده ميل جنسي به صورت قاچاق وارد كشور ميشوند. همچنين معضل داروهاي تاريخگذشته را داريم. آريايينژاد تصريح ميكند: چنين اتفاقاتي به ما يادآوري ميكند بايد به طور جديتري وارد عرصه نظارت بر داروخانهها شويم. وي با انتقاد از عملكرد برخي داروخانهها در ارائه داروي بدون نسخه پزشك به بيمار خاطرنشان ميكند: گاهي وقتها مسائل اقتصادي اصليترين دغدغه افراد ميشود، بنابر اين بايد كار فرهنگي كرد و پزشكان و داروسازان را به رعايت اخلاق و تعهد حرفهاي ملزم نمود. بنا به تأكيد اين عضو كميسيون بهداشت، نظارت هم در زماني پاسخگوست كه ميزان تخلفات پايين باشد، اما وقتي شاهد گسترش تخلفات هستيم، حتي نظارت هم چندان كمكي نميكند و بايد روي مسائل فرهنگي و اخلاقي كار كرد. آريايينژاد رقابتهاي ناسالم ميان برخي شركتهاي داروسازي را هم امري دانست كه در ايجاد چنين شايعههايي بعيد نيست.
