عليرضا محمدي | با وجود چشمههاي آب گرم فراوان به خصوص در شهر سرعين، اين استان مقصد مسافران زيادي است كه از مناطق مختلف خود را به اين خطه از كشورمان ميرسانند. مقصد ما هم اردبيل و مشخصاً سرعين است، البته نه براي سياحت كه گروه ما متشكل از خبرنگاران رسانههاي مختلف بر آن است تا از وراي هياهوي توريستهاي داخلي و خارجي، ماحصل تلاش جهادگران در عرصه محروميتزدايي و همچنين فعاليتهاي بسيج سازندگي براي گسترش اقتصاد مقاومتي را پوشش دهد. تابستان گرم 92 روستاهاي استان اردبيل انتظارمان را ميكشند...
هير، اولين قدم
هير خيلي با سرعين فاصله ندارد. هير در واقع بخشي است كه روستاهاي متعددي دارد و ما هم به همراه بچههاي قرارگاه رسانهاي بسيج سازندگي بهاين روستا ميرويم. بچههاي رسانهاي جزو كارواني هستند كه سردار مجيد خراساني رئيس سازمان بسيج سازندگي و سردار جليل بابازادهقانع فرمانده سپاه حضرت عباس(ع) از جمله شاخصترين چهرههاي آن به شمار ميروند. گروه ما در يكي از خانههاي اين روستا با داستان خانوادهاي آشنا ميشود كه محروميت و مشكلاتشان حكايتي شنيدني دارد.
رقيه اسدي به همراه سهيلا پاسدار مادر و دختري هستند كه تنها ساكنان اين خانه قديمي هستند؛ كلبهاي كوچك و كاهگلي كه تمامي مشخصات خانههاي روستايي سنتي را دارد. با سقفي چوبي كه تصور ميكنم عنقريب است روي سرمان خراب شود. رقيه كه ميزبان اصلي ماست با مهماننوازي خاص آذريها از جمع دعوت ميكند تا داخل شويم. دو سردار به همراه ساير افراد گروه رفتاري متواضعانه با اهالي اين خانه دارند. هرچند صفاي چهره رقيه و سيماي مادرانه و دردكشي كه دارد، حسي جز تواضع را در مخاطبش ايجاد نميكند چه برسد به دو سردار همراهمان كه هركدام در جبهههاي جنگ درس گمنامي و تواضع را آموختهاند و دست راست از مچ قطع شده سردار بابازاده سندي است بر رزمندگي و جهادگرياش.
بچههاي بسيج سازندگي اردبيل ميگويند رقيه دو دختر معلول داشته كه يكي فوت شده است. شوهرش عزت نفس خاصي داشته كه اجازه نميداده هرگز تحت لواي كمكهاي ديگران قرار بگيرد و ورد كلامش بوده: نوكر امام(ره) است اما نميخواهد از كميته امداد درخواست كمك كند اما پدر كه مرحوم ميشود رقيه چارهاي ندارد جز اينكه از نهادهاي رسمي كمك بگيرد. آنها تنها ميشوند اما نه خيلي تنها كه جهادگران هيري ميزان مشكلات و محروميت اين خانواده را از كميته امداد جويا شده و يك خانه نوساز برايشان مهيا ميكنند؛ خانهاي كه به گفته رقيه به زودي تحويلشان ميشود.
هنگامي كه رقيه مشغول صحبت است، در اتاقي ديگر سهيلا روي بالشي تكيه داده و با خبرنگاران به زبان آذري حرف ميزند. نوع معلوليتش به گونهاي است كه توان نشستن ندارد و به ناچار در حالت چهار دست و پا و البته تكيه داده به يك بالش با ما سخن ميگويد. نميدانم همراهانم چيزي از حرفهايش متوجه ميشوند يا نه، ولي ديدن وضعيت او دنيايي حرف در خود دارد كه نياز به هيچ زباني ندارد. سرداران هم به عيادتش ميآيند و دقايقي همكلامش ميشوند. تا لحظه خداحافظي سهيلا از ما ميخواهد تنهايش نگذاريم و بسيجيهاي جهادگر اردبيلي هم قول ميدهند كه هرگز اين اتفاق نيفتد. رقيه با پاي برهنه تا مقابل در مشايعتمان ميكند.
بازديد از 9 واحد تازه تأسيس شده مسكن محرومين كه در گوشه ديگري از اين روستا به همت بسيج سازندگي سپاه حضرت عباس(ع) براي محروميني چون حكم الله پورعبدالهي 75 ساله ساخته شده، پاياني بر اين بخش از سفرمان است. جهادگران كه همان دانشجويان و محصلان بومي و اردبيلي هستند، با سر و وضع خاكيشان پذيرايي خوبي از ما به عمل ميآورند.
كوثريها در قره حسنلو
مقصد بعدي روستاي قره حسنلو است. در اينجا تعدادي از گروههاي جهادي جمع شدهاند تا در مسجد اصلي روستا نمونههايي از فعاليتهاي جهادي خود را به نمايش بگذارند. مراسم خوشامدگويي توسط يكي از دختربچههاي كم سن و سال قره حسنلويي كه به تازگي توسط خانمهاي جهادگر گروه كوثر آموزشهايي را پشت سر گذاشته، اجرا ميشود. از داخل مسجد سر و صداهايي شنيده ميشود كه حاكي از جنب و جوشي ناديده اما فعال و پوياست.
آرش وخشور دانشجويي 22 ساله از اردبيل از جهادگران بسيجي است كه خود را مسئول گروه جهادي رهروان پويش معرفي ميكند. آرش كه در مناطق محرومي چون قلعهگنج استان كرمان حضور يافته، معتقد است شايد شرايط استان اردبيل بسيار بهتر از قلعهگنج باشد ولي به نظر او محروميتهاي اين استان بيشتر از مسائل فرهنگي ناشي ميشود و گروه جهادي رهروان پويش هم بر رفع همين محروميتها تمركز كردهاند.
وخشور ميگويد: طبيعتاً اغلب روستاها نسبت به شهرها از محروميت برخوردار هستند. يكي از تلاشهاي جهادگران هم رسيدن به عدالت اجتماعي است و از اين رو ما در عرصهيابيمان سعي ميكنيم با نگاهي ريزبين محروميتها را حتي در دل سبزي و خرمي برخي از روستاها شناسايي كنيم و در جهت رفع آنها بكوشيم. مثلاً در همين استان خودمان عمده كاري كه از دستمان برميآيد، تلاش در مقابله با محروميتهاي فرهنگي است. بر اين اساس تلاشهايي را در جهت مهيا كردن روحاني و خانه عالم براي روستاهاي دورافتاده انجام ميدهيم.
هايهاي آب
داخل مسجد كه ميشويم بچههاي روستا سرودي را همنوايي ميكنند. شبستان اين مسجد به مثابه ميداني است كه هر گوشهاش بخشي از فعاليتهاي بسيج سازندگي را به نمايش ميگذارد. اين طرف گروه سرود، در طرف ديگر بچههايي كه آموزش تكواندو ديدهاند و در نمازخانه قسمت زنان هم تيم بسيج جامعه پزشكي كه به ويزيت رايگان اهالي روستا ميپردازند.
گفتوگو با دكتر افشار تموك سرپرست اين گروه پزشكي واقعيتي تلخ را به رويمان ميگشايد كه از نبود آب مردم اين روستا خبرميدهد. گرماي شديد هوا در تابستان امسال و بارندگي كم باعث شده تا خانههاي قره حسنلو با وجود لولهكشي، حتي يك قطره آب نداشته باشند. مردم آب خود را از چشمهها يا چاههاي اطراف فراهم ميآورند و حتي در مسجد براي وضو گرفتن از بطريهايي استفاده ميشود كه آب درون آنها از جاي ديگري تأمين شده است.
آن طور كه تموك ميگويد اغلب مردم اين روستا از بيماريهاي عفوني رنج ميبرند كه ناشي از عدم وجود آب آشاميدني مناسب است. اين پزشك جهادگر در خصوص فعاليتهايشان ميگويد: تيمهاي پزشكي اعزام شده به مناطق محروم در اردوهاي هفتگي يا ماهانه شركت ميكنند و به صورت رايگان اقدام به ويزيت محرومين ميكنند. البته شايد امكانات اوليه ما براي درمان برخي از بيماريهاي سطحي اين عزيزان مفيد باشد، اما نفس حضور يك پزشك در دورافتادهترين روستاها و مناطق به محرومين اين پيام را ميدهد كه بسيجيان پيرو كلام رهبرشان آنها را تنها نميگذارند و همواره ياريشان ميكنند.
محروميت زدايي يا خودسازي
بيتا ملحي دانشجوي مقطع كارشناسي سخت افزار از اردبيل، مسئول گروه جهادي كوثر است كه دقايقي با او به گفتوگو ميپردازيم. ملحي در خصوص انگيزههاي تشكيل گروه كوثر ميگويد: قبل از هرچيز جنبه خودسازي حركتهاي جهادي مدنظر ما بود و با چنين ديدگاهي از اول شهريور سال جاري گروه جهادي كوثر را تشكيل داديم. به گفته اين فعال جهادي، اولين كار گروه جهادي كوثر عرصهيابي براي آغاز فعاليتهايشان بوده و به اين ترتيب با تيمي 17 نفره از دانشجويان خانم كه هركدام در يك رشته تحصيلي يا ورزشي داراي مهارتهايي هستند به اين روستا آمدهاند. ملحي در ادامه ميگويد: وقتي به اين روستا آمديم اول سعي كرديم در رشته روباتيك بچههاي روستا را آموزش دهيم، اما ديديم به خاطر آموزش ضعيف بچهها استقبال كمي از اين كلاسها شد. لذا تصميم گرفتيم ابتدا آنها را با آموزشهاي هنري و فرهنگي آشنا كنيم تا در ادامه و با تقويت اين عزيزان آموزشهايمان را تخصصيتر كنيم.
مشكل كم آبي روستا در كنار نداشتن مكان آموزشي مناسب از جمله مواردي هستند كه توسط ملحي در شرح محروميتهاي قره حسنلو بيان ميشوند و او همچنين از آموزش رشتههاي واليبال و بدمينتون به بچههاي روستاي قره حسنلو توسط جهادگراني خبر ميدهد كه هر كدام از آنها در رشتههاي ذكر شده صاحب عناوين كشوري هستند.
اقتصاد مقاومتي
بخش دوم برنامه ما بازديد از فعاليتهاي بسيج در عرصه اقتصاد مقاومتي است. از ابتداي سال 92 عرصه ديگري كه به روي بسيج سازندگي گشوده شد، تلاش در جهت تبديل كشور به يك كارگاه سازندگي بزرگ بود كه در راستاي اقتصاد مقاومتي صورت ميگيرد. هنگام بازديد ما از يك واحد پرورش ماهي قزل آلا كه با مشاركت بسيج سازندگي هر دو ماه 10 تن ماهي پرورش ميدهد، سردار خراساني با اشاره به بخشي از فعاليتهاي بسيج سازندگي ميگويد: با توجه به آغاز فعاليتهاي بسيج در عرصه اقتصاد مقاومتي از ابتداي سال 92، در شش ماهه نخست امسال حدود 10 هزار واحد توليد ورمي كمپوست، 10 هزار حوضچه توليد ماهي، 2 هزار كارگاه توليد قارچ و... راهاندازي شدهاند كه در فازهاي بعدي بنا برگسترش اين فعاليتها داريم. چنانچه با افزايش واحدهاي توليد ورمي كمپوست به 40 هزار واحد قرار است توليد اين نوع طبيعي از كودها جايگزين واردات 600 هزار تن كود شيميايي به كشور شود.
به گفته سردار خراساني هم اكنون بيش از 3 هزار گروه جهادي در مقاطع مختلف زماني و در سراسر كشور مشغول فعاليتهاي محروميت زدايي هستند و تابستان امسال نيز 10 هزار مدرسه با همكاري آموزش و پرورش در اختيار دانشجويان و دانشآموزان قرار گرفته تا در ذيل طرح هجرت اقدام به زيباسازي و حتي مرمت اين مدارس كنند؛ مسئلهاي كه مصداق عيني آن را در تنها مدرسه همان روستاي قره حسنلو ديدم كه چگونه دانشآموزان بومي اقدام به زيباسازي اين مدرسه كوچه ميكردند.
بازديد از واحد تكثير جوجههاي 45 روزه محلي در روستاي سلطانآباد نقطه پاياني سفر ما بود. اين جوجههاي رسمي ـ محلي كه سازگاري خوبي با آب و هواي اغلب مناطق كشورمان دارند، توسط كارشناسان بسيج نيز اصلاح نژادي شده و به اشكال مختلف سعي در گسترش آنها به سراسر كشور ميشود. در سفري كه چند ماه قبل به استان گلستان داشتيم از نزديك واحدهاي عمده توليد اين جوجههاي رسمي را مشاهده كرديم و حالا در استان اردبيل نيز بسيج با حمايت خود از واحدهاي عمده توليد اينگونه از مرغها، جوجههاي 45 روزهشان را به سراسر روستاها و شهرهاي استان عرضه ميكند. اكبر اميري مدير پروژه مرغ بومي بسيج سازندگي استان اردبيل با اشاره به واحد مورد بازديدمان در روستاي سلطانآباد ميگويد: اين واحد سال قبل تنها 100 هزار قطعه جوجه توليد ميكرد اما با حمايت بسيج سازندگي و مشاوره كارشناسان ما اكنون توليد خود را سه برابر كرده است. دقايقي بعد سلطان آباد را به مقصد تهران ترك ميكنيم. تابستان گرم 92 در شهريور ماه نيز با قدرت تمام تن و جسم مسافران و اهالي استان اردبيل را آزار ميدهد. اما بهاري در راه است كه رهبري نامش را اقتصاد مقاومتي گذاشتهاست؛ بهاري كه در آن خزان و زمستان هيچ تحريمي مؤثر نخواهد بود.