
تهران در طول هشت سال گذشته شاهد توسعه فضاهاي فرهنگي مختلفي بوده تا فرصتي را به وجود بياورد كه شهروندانش بتوانند اوقات فراغت خود را در محيطهايي امن كه زمينهساز پيشرفت فرهنگي به حساب ميآيد، فراهم آورند. با نگاهي به افزايش مراكز فرهنگي، هنري و تفريحي در سطح پايتخت متوجه تغييرات بزرگي در اين حوزهها ميشويم؛ مراكزي كه برخي از آنها همچون پرديسهاي سينمايي تا پيش از سال ۸۶ همانندي در سطح شهر نداشته يا باغ موزه قصر، باغ موزه دفاع مقدس، برج پرچم، مركز تئاتر حرفهاي خاوران، مركز نمايشهاي آييني صبا، باغ كتاب تهران، خانه شعر، رصد خانه شهر و... كه همگي تجربههاي جديدي در حوزه توسعه فضاهاي فرهنگي هستند، نشاني از اين ماجراست.
پرديسهاي سينمايي مخاطبان را با سينما آشتي دادهاندافتتاح پرديسهاي سينمايي در مناطق مختلف از سالهاي گذشته آغاز شده است؛ پرديسهايي كه توانسته مخاطبان را با سينما آشتي دهد. سينما آزادي، ملت، زندگي، راگا، تماشا، رازي و ايوان شمس يا سينما توپوگراف از جمله پرديسهاي سينمايي هستند كه در هشت سال گذشته توسط شهرداري تهران به بهرهبرداري رسيده است؛ سينماهاي با كيفيتي كه به زعم مسئولان سينمايي كشور باعث افزايش تعداد مخاطبان هنر هفتم شدند و هر كدام باري از دوش سينما برداشتند.
تجربه تئاتر در فضاهايي با امكانات ويژه
هر وقت در تهران حرفي از تئاتر است، همه ذهنها ناخودآگاه به سمت چهارراه وليعصر و تئاتر شهر كشيده ميشود. سالهاست كه همه امكانات كلانشهر تهران در تئاتر، به چهارراه وليعصر و كافه شهرداري سابق كه سالهاي ابتدايي دهه ۵۰ به تئاترشهر تبديل شد، ختم شده است. حيات و ممات تئاتر كشور نيز وابسته به پنج سالن فعال اين ساختمان استوانهاي است اما مدتي است كه زمزمههايي به گوش اهالي تئاتر تهران ميرسد. حال ديگر تماشاي تئاتر را ميتوان در فضاهايي با امكانات ويژه تجربه كرد. تماشاخانه ايرانشهر، مركز نمايشهاي
آييني- ايراني و مركز تئاتر حرفهاي در خاوران از اين گروه هستند. سال ۸۱ بود كه طرح تماشاخانه ايرانشهر به تصويب رسيد ولي ساخت آن به طور جدي از سال ۸۵ آغاز و در تيرماه ۸۸ به طور رسمي افتتاح شد. اين مجموعه در زميني به مساحت ۲ هزار و ۵۰۰ مترمربع در فضايي معادل ۶۰۰ مترمربع محوطهسازي شده و پشت خانه هنرمندان ايران در پارك هنرمندان قرار دارد. اين تماشاخانه شامل دو سالن شماره يك و تماشاخانه استاد سمندريان است. يكي از امكاناتي كه مديران اين تماشاخانه براي مخاطبان فراهم كردهاند، امكان خريد بليت نمايشها به صورت آني از طريق وبگاه تماشاخانه است، همچنين براي گروههاي خارجي و ايراني اطلاعات تماشاخانه شامل پلان جايگاه تماشاگران، امكانات صدا و... روي سايت قرار ميگيرد تا بدانند در كجا و با چه امكاناتي نمايش خود را اجرا خواهند كرد. تماشاخانه استاد سمندريان نيز داراي امكانات ويژهاي است كه توسط ۵۷ دستگاه پروژكتور با قابليت جابهجايي در نقاط مختلف سالن ميتوان به صورت چهار سو در آن اجراي نمايش داشت. علاوه بر اين شش سكوي تماشاگران آن نيز به صورت برقي قابل جابهجا شدن هستند. دو دستگاه مه ساز و يك فلشر ميكسر صدا داراي شش باند، سيستم ضدحريق و سيستم حرارتي و برودتي، سيستم مداربسته تصويري، چندين اتاق گريم مطابق با استاندارد روز اروپا، سرويس حمام و وسايل فني و پزشكي از ديگر امكانات اين تالار به شمار ميروند.
فضايي به منظور پاسداشت دلاورمردان جنگ تحميليدر چند سال گذشته شهردار تهران براي حفاظت از يادمان انقلاب اسلامي، گذشته سياسي ايران و هشت سال جنگ تحميلي ساخت باغ موزه زندان قصر و باغ موزه دفاع مقدس را در دستور كار قرار داد. باغ موزه دفاع مقدس به منظور پاسداشت دلاورمردان جنگ تحميلي ايران و عراق ساخته شد. اين مجموعه بزرگ فرهنگي، گردشگري در اراضي عباسآباد و در زميني به مساحت ۲۰۵ هزارمترمربع و زيربناي ساختماني ۴۲ هزار مترمربع قرار دارد. اين باغ موزه از هفت تالار آستانه، حيرت و حقانيت، دفاع، شهادت، پيروزي، سرانجام و پروانهها تشكيل شده است. اين موزه روايتمحور كه با توجه به موقعيت و قرارگيري در مناسبتهاي ويژه محتواي آن تغيير خواهد كرد، فضايي را به وجود آورده كه در بسياري مواقع، گويي خود را ميان روزهاي جنگ تحميلي ميبيند. در ميان تالارهاي مختلف اين باغ موزه تالار «پروانهها» كاربرد موزهاي دارد و براي معرفي سرداران رشيد دوران دفاع مقدس در نظر گرفته شده است. بقيه تالارها نيز جنبه رويدادي دارند و ميتوان تمام اتفاقات دوران مقدس را در آن به شكل زنده و در همان حال و هوا ديد. از آنجايي كه صاحبخانههاي اين موزه صاحبان هويت اين كشور هستند و دليرمردان جانفشان روزهاي دفاع، بنابراين تمام راهها به گونهاي طراحي شده كه هر مسيري برايشان هموار باشد. مسئولان ساخت اين مجموعه تلاش كردند علاوه بر تمام مسائل فني و عمراني موجود در باغ راه، اين مسير را نيز براي تردد جانبازان جنگ تحميلي هموار كنند، به همين خاطر رمپ ويژهاي براي جانبازان در اين بخش احداث شده است.