به گزارش «جوان»، اولين باردر كتابي با نام «نبرد براي ايران» كه در ميانه دهه 1970 توسط يك مأمور پيشين سيا نوشته شده بود، به نقش تلويحي سياه در كودتاي 28 مرداد 1332 اشاره شد. در سال 1981، آژانس اطلاعات مركزي روايتي كاملاً محدود از دخالت سيا در كودتاي 28 مرداد را منتشر كرد كه البته اين روايت هم بسيار محدود و سانسور شده بود و به خاطر شكوائيه اتحاديه آزاديهاي مدني امريكا(ACLU) منتشر شد. در اين روايت، همه اشارهها به رمز« تي. پي. آژاكس» كه عمليات سيا با اين اسم رمز انجام شده حذف شده است. از آن زمان به بعد، چندين بار نويسندگان امريكايي از جمله كرميت روزولت، كه عامل عملياتي سيا در داخل ايران بود، به وجود اسناد ارتباط سيا با كودتاي 1332 اشاره كردند و در يك مورد هم روزنامه نيويورك تايمزبه قلم كرميت روزولت در 16 آوريل سال 2000، به حدود 200 صفحه از اين اسناد اشاره كرد، ولي تاكنون اسناد سيا طبقهبندي بودند. نكته مهم اين است كه مقامهاي سيا به مقامهاي امريكايي گفتهاند كه «بيشتر» اسناد مرتبط با كودتاي 28 مرداد يا از بين رفتهاند يا اينكه گم شدهاند. ( فارين پاليسي)
21+14 سند
سيا ديروز براي اولين بار، همزمان با شصتمين سالروز كودتاي 28 مرداد، 35 سند مربوط به اين كودتا را رسماً از رده بندي محرمانه خارج و آنها را منتشر كرد. منابع امريكايي پيش از اين به 14 سند از اين 35 سند اشاره و استناد كرده بودند، ولي همان 14 سند نيز منتشر نشده بود. علاوه بر انتشار آن 14 سند مورد استناد قرارگرفته، 21 سند ديگر نيز رسماً منتشر شده است كه در كل، تعداد سندهاي منتشر شده به 35 سند ميرسد. در حالي كه تا كنون دو رئيسجمهور امريكا ( اوباما و كلينتون ) نقش سيا را در كودتاي 1332 پذيرفته اند، مشخص نيست كه چرا سيا تا كنون از انتشار اين اسناد خودداري ميكرده است. البته يك روايت قانوني اين است كه اسناد در امريكا هر 60 سال از طبقه بندي خارج ميشوند. اسناد جديد الانتشار عمدتاً مربوط است به مكاتبات و عملياتهايي كه سيا و به طور خاص شخص كرميت روزولت در تهران انجام ميداده است.
روي كار آوردن حكومتي متمايل به غرب
سيا در مقدمه يكي از سندهاي منتشرشده كه متعلق به سال ١٩۵۴ است، نوشته در پايان سال ١۹۵۲ روشن بود كه دولت مصدق نميتواند با كشورهاي غربي كه منافعي در ايران دارند، به توافقي نفتي برسد.
هدف عمليات آژاكس سرنگوني دولت محمد مصدق، بازسازي منزلت و قدرت شاه و جايگزيني دولت مصدق با دولتي بود كه ايران را با سياستهايي سازنده اداره كند. بنا به اين سند، همچنين هدف كودتا اين بوده كه دولتي بر سر كار بيايد كه دولتهاي غربي بتوانند درباره بازار نفت با آن به توافق برسند.
يكي از 35 سند: 4فاز براي ساقط كردن مصدق
يكي از اين اسناد ( 4 صفحه) كه طبقه بندي فوقمحرمانه روي آن درج شده، عنوان «كمپين براي ايجاد حكومت متمايل به غرب در ايران» دارد. در اين سند نوشته شده: «آماج: نخست وزير مصدق و حكومت او- اهداف: اثر گذاري بر سقوط حكومت مصدق از روشهاي قانوني و شبهقانوني و جايگزين كردن آن با يك حكومت حامي غرب تحت رهبري شاه و نخستوزيري زاهدي»- اقدام سيا:طرح اقدام در 4 فاز اجرا شد 1- تقويت اراده شاه براي اعمال قدرت قانوني خودش و امضاي حكم لازم براي بركناري قانوني مصدق از نخست وزيري 2- به هم جوش دادن و هماهنگ كردن تلاشهاي آن دسته از جناحهاي سياسي در ايران كه با مصدق خصومت دارند.
در فاز سوم اين سند، بر رها كردن مردم ايران از اين توهم كه مصدق وطنپرست است، تأكيد و گفته شده كه اقداماتي انجام شود تا نشان دهد كه مصدق با كمونيستها همكاري و سعي دارد قدرت خود را براي اهداف شخصي اعمال ميكند.
در سند فاز چهارم ذكر نشده، ولي ظاهراً منظور نويسنده سند از فاز چهارم اين بخش است: «همزمان، راه انداختن جنگ قدرت» عليه مصدق با اين هدف كه به مصدق و عوامالناس (Populace) فهمانده شود كه كمكهاي اقتصادي رو به رشد (امريكا) در كار نخواهد بود و اينكه ايالات متحده سياستهاي مصدق را با خطر مينگرد( با انجام اين كارها):
الف: انجام يكسري اظهارنظرهاي رسمي توسط مقامهاي امريكايي و تصريح اينكه اميد كمي وجود دارد كه مصدق متوقع افزايش كمكهاي امريكا باشد.
ب: امريكا مقالههايي را در مجلات و مطبوعات منتشر كند كه از او و روشهايش انتقاد ميكند.
ج: غيبت (خروج) سفير امريكا ( از تهران) كه القاي اين باور كند كه امريكا اعتمادش را به مصدق و حكومتش از دست داده است.
نتايج: تعيين يك روز موعود عمليات(D- Day) توسط سيا، به عنوان زماني كه مصدق با فهميدن اين طرح از طريق يك افشاگري. . . . . . . . . . . ( جاي خالي) دست به اقدام فوري براي بياثر كردن آن ميزند.
در ادامه اين سند كه بخشهايي از آن دستنويس و بخشهايي تايپ شده است، از تعيين يك روز موعود براي بركناري مصدق صحبت شده و آمده است: «سقوط مصدق به طور موفقيتآميز در 19 آگوست 1953 انجام شد.»
در پايان اين سند آمده است: «ميزان مناسبي از كمكهاي موقت امريكا به حكومت جايگزين ارائه خواهد شد.»
5 ميليون دلار فقط 2 روز بعد كودتا
مورد اشاره شده، فقط يكي از 35 سند منتشر شده است. در اسناد ديگر، به نقش انگليس نيز در كودتاي 28 مرداد 1332 اشاره شده است. اين اسناد نشان ميدهد كه انگليس هم كه از ملي شد صنعت نفت ايران نگران بوده، با سيا براي كودتا همكاري كرده است. همچنين اين اسناد نشان ميدهد كه سيا و اسآياس (سرويس اطلاعات مخفي انگليس) تنها دو روز بعد از كودتا، 5 ميليون دلار به حكومت زاهدي دادهاند. اين اسناد نشان ميدهد كه پرزدينت آيزنهاور در روز 11 جولاي 1953 طرح كودتا را رسماً امضا كرده است.
باسلام وتشکر درخواست اصل اسناد را برای کارتحقیقاتی رادارم.لطفا مساعدت فرمایید.باتشکر