در شرايط كنوني كه دستيابي به قلههاي برتري در حوزههاي راهبردي اقتصادي، سياسي و بينالمللي كشور وابسته به رشد علمي و فناورانهمان است، اظهارات روز گذشته جعفر توفيقي، سرپرست وزارت علوم، تحقيقات و فناوري را ميتوان به فال نيك گرفت كه گفت: «در دانشگاه از كارهاي سياسي دانشجويان تا جايي كه به منافع علمي كشور لطمهاي وارد نكند، استقبال ميكنم و دانشگاه جاي كارهاي سياسي افراطي نيست و بايد از چندقطبي شدن دانشگاه پرهيز كرد.»
وقتي تأكيد جامعه در سطوح مختلف بر پيشرفت علم و فناورانه كشور قرار گرفته است، يعني به اين باور رسيدهايم كه بايد ظرفيتهاي ملي خود را در اين زمينه متمركز كنيم و اگر تنها دستيابي به همين باور را دستاورد سالهاي گذشته آموزش عالي و بخش توسعه علم و فناوري كشور بدانيم، ضروري است كه براي صيانت از آن برنامهريزي كنيم. وقتي مردم كوچه و بازار حاضرند برخي فشارهاي اقتصادي و زندگي را براي تأمين زيرساختهاي سخت و نرمافزاري گسترش علم و فناوري متحمل شوند يعني برگ برنده بازي دست دانشمندان و دانشگاهيان كشور است. بنابراين طبيعي است كه در قبال اين از خود گذشتگي از فرزندان دانشگاهي خود توقع داشته باشند به جاي حباب بازي با خط فكري جريانهاي مختلف سياسي، با توليد علم و فناوري و دستيابي به قدرت برتر علمي در جهان، اقتصاد و معيشت آنها را از وابستگي به نفت برهانند.
امروز باور رسيدن به جايگاه برتر در حوزه علم و فناوري لااقل در ميان عامه مردم و دانشگاهيان كشورمان وجود دارد، بنابراين بايد مديريت آموزش عالي به گونهاي باشد كه عدهاي حداقلي بدون داشتن درك درستي از پيشرفت علمي و فناورانه كشور يا با داشتن مقاصد شخصي و حزبي با تحركات خود، نتوانند فضاي دانشگاهها را متأثر كنند. در اين زمينه بايد مراقبت كرد كه راه رفته در توليد علم و دستيابي به فناوريهاي روز دنيا را باز نگرديم يا متوقف نشويم.
همانطور كه سرپرست جديد وزارت علوم گفته دانشگاه بايد از دو مورد به شدت دور باشد؛ يكي مديريت سياسي و ديگري افراطيگري سياسي. ممكن است رويكرد سرپرست محترم بر اين قرار گرفته باشد كه وزارت علوم را فراجناحي اداره كند اما وقتي خود او روز گذشته اذعان ميكند كه شخصاً گرايش سياسي خاص دارد، آيا تضميني وجود دارد كه اين مدير اصلاحطلب، اجازه دخيل شدن ديدگاههاي سياسي خود را به مديريتش ندهد؟ با وجود اين، بايد بپذيريم كه هنوز اين نگرانيهاي در افتادن دانشگاهها به مسير افراطيگري سياسي وجود دارد. آنچنان كه جريانهاي تندروي اصلاحطلب در برخي موارد نقيض آن را در فضاهاي علمي و آموزشي به نمايش گذاشتهاند.
بر اين اساس به نظر ميرسد بهتر بود مديريت جديد وزارت علوم براي جلوگيري از انحراف هدف و نقض غرض دانشگاهها و مراكز آموزش عالي، برنامهاي ولو شفاهي ارائه ميكرد. در اين زمينه هدايت انرژيها و ظرفيتهاي عدالتخواه دانشجويي در مسيرهاي متقن و معقول ميتواند تأثير به سزايي در آرام نگهداشتن فضاي دانشگاهها طبق برنامه سرپرست جديد وزارت علوم داشته باشد. ضمن اينكه برگزاري كرسيهاي آزادانديشي كه از نظر سرپرست جديد دور نماندهاند، جاي خوشحالي دارد و به نظر ميرسد ميتوان جايگزين مناسبي براي برخي افراطيگريها باشد. با اين حال اين گردنه از جاهايي است كه مواضع افراد در عمل خود را نشان خواهند داد و براي به سلامت گذر كردن از آن نياز است هيچ گاه فراموش نكنيم كه مردم براي رساندن ايران اسلامي به جايي كه هست، هزينههاي زيادي متحمل شدهاند. دانشگاهيان و به ويژه مديران ارشد آموزش عالي بايد همواره خود را در قبال فشارهاي اقتصادي ناشي از تحريمها و هزينههايي كه از بيتالمال صرف دستيابي به توفيقات علمي شده پاسخگو بدانند. قطعاً سياسي كردن فضاي دانشگاهها و توقف رشد علمي كشور به بهانه فعاليتهاي سياسي بدون درونمايه، قابل توجيه و جبران نيستند. انتظار كشور از آموزش عالي رشد حداقل 15 برابري توليد علم و فناوري نسبت به هشت سال گذشته است. آنچنانكه هشت سال گذشته نيز اين نرخ رشد نسبت به هشت سال گذشته خود رشد 15 برابري را تجربه كرد.
