از فردا (شنبه) علي جنتي، وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي با استقرار در ساختمان بهارستان، رسماً سكان هدايت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي را در دست خواهد گرفت. وزير جديد ارشاد در جلسه بعد از ظهر روز پنجشنبه با آراي بالاي نمايندگان مجلس توانست تأييد مجلس را براي هدايت حوزه فرهنگ و هنر به دست بگيرد. جنتي در چهار سال آينده به عنوان وزير ارشاد مسئول برنامهريزي، هدايت و مديريت جريان فرهنگ، ادب و هنر در كشورمان است. لذا در اين گزارش، براي مشخص شدن راه آينده پيش رو، نگاهي گذرا به سخنان جنتي در روزهاي قبل از رأي گيري، سخنراني در صحن و مواردي كه وزير حتماً بايد به آنها توجه كند، خواهيم داشت.
از زماني كه علي جنتي خود را به عنوان گزينه نهايي تصدي پست وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي معرفي نمود، رسانههاي مختلف سعي نمودند تا با گفت و گو با وي نظرات و برنامههاي احتمالي را كه جنتي براي دوران وزارتش در نظر دارد، مشخص كنند. جنتي در همان گفت و گوي ابتدايي كه با روزنامه بهار داشت و در آن، خبر قطعي بودن انتخابش از سوي دكتر روحاني را اعلام كرد، گفت: من نظراتم با ديدگاههاي موجودحاكم بر وزارتخانه متفاوت است. ما موظف هستيم به شعارها و مسائلي كه رئيسجمهور منتخب در حوزه فرهنگ مطرح كردهاند، جامه عمل بپوشانيم. همه تلاشمان بر اين خواهد بود تا مشكلاتي را كه مطرح است، برطرف كنيم. اينكه در عمل با توجه به بعضي محدوديتهايي كه وجود دارد يا ممكن است پيش بيايد چقدر ميتوانيم موفق شويم، بحث ديگري است. وزير ارشاد همچنين در پاسخ به سؤالهاي زيادي كه در رابطه با خانه سينما مطرح ميشد، خبر بازگشايي خانه سينما به وسيله ابزار قانوني را داد كه با استقبال سينماگران روبهرو شد.
وزارت ارشاد مسئوليتي سنگين و پر مخاطره
پنجشنبه آخرين روز رسيدگي به صلاحيت وزراي پيشنهادي در صحن علني مجلس بود. وزارت ارشاد از جمله وزارتخانههايي بود كه رسيدگي به وزير پيشنهادي آن به روز آخر كشيده شده بود. علي جنتي بعد از صحبتهاي نمايندههاي موافق و مخالف، به پشت تريبون رفت تا برنامههاي خود را براي هدايت وزارت ارشاد بيان كند.
اما سخنان جنتي در زمان اخذ رأي اعتماد را ميتوان نشاندهنده طيف گستردهتري از ايدههاي وزير براي دوران تصدي وزارت ارشاد است. علي جنتي سخنان خود را در مجلس اين گونه آغاز كرد: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي مسئوليتي بزرگ و پرمخاطره است و به خوبي به سختي راه آگاهم و ميدانم كه سخنگويي 7هزار فرهنگ و تمدن امري به غايت دشوار است و به نيكي ميدانم كه وزارت فرهنگ امالقراي جهان اسلام آن هم در اين روزگار پرحادثه آسان نيست.
جنتي افزود: به خوبي ميدانم كه فرهنگ بايد اولويت نخست كشور باشد، چراكه فرهنگ زبان اصلي انقلاب اسلامي و هنر زبان گوياي مردمان سرزمين پارس است و ايران فرهنگي مرز نميشناسد و طنين پژواكش از شرق تا غرب جهان را درنورديده است.
وي گفت: نه تنها نگاه جوامع اسلامي و شرقي بلكه چشم اميد جهان غرب كه در تاريكي مغرب گرفتار آمده است، به شرق و خورشيد گرمابخش ايران اسلامي دوخته شده است و آگاهم كه در جهان كنوني فرهنگ و هنر تنها وسيله پر كردن اوقات فراغت نيست، بلكه ديپلماسي عمومي كمهزينهترين و بهترين راه براي ايجاد زمينههاي تعامل سازنده با جهان است.
اسلام ناب، تنها راه مقابله با تهاجم فرهنگي
يكي از مهمترين چالشهاي فرهنگي و امنيتي كشورمان طي بيش از دو دهه گذشته، بحث تهاجم فرهنگي، شبيخون فرهنگي و ناتوي فرهنگي است كه تقريباً همگي طي يك برنامه مدون از سوي دشمنان ايران اسلامي در حال اجرا است. به همين دليل حتماً بايد وزير ارشاد بخش عمدهاي از برنامههاي خود را صرف مقابله با اين پديده شوم كند.
وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در بخشي از سخنانش در مورد تهاجم فرهنگي گفت: در جهاني بسر ميبريم كه همه در تلاشند تصويري زيباتر و نيكوتر از خود به نمايش بگذارند و همچنين ستيز و رقابت و جنگ امروز جنگ تصوير است و همچنين وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي وظيفهاي مهم براي ارائه تصميم درست و زيبا از شكوه و عظمت ايران اسلامي و فرهنگ ديرپاي آن دارد. جنتي يادآور شد: وضعيت فرهنگي كشور به رغم همه تلاشهاي صادقانهاي كه از سوي دولتهاي گذشته صورت گرفته همچنان نامطلوب است و تهاجم فرهنگي توطئهاي نيست و در شرايطي كه كشورهاي فرهنگي از تهاجم فرهنگ امريكايي به شدت نگرانند و با اختصاص بودجههاي كلان ميكوشند در برابر موج امريكايي شدن فرهنگ مقاومت كنند، تكليف جوامع اسلامي و كشور ما در برابر اين شبيخون فرهنگي به خوبي روشن است. وي تصريح كرد: آيا براي مقابله فرهنگي راهي جز بازگشت به اسلام ناب محمدي وجود دارد؟ ما ساكنان سرزمين ايران جا دارد به ايراني بودن خود بباليم و به فرهنگ و تمدن 7 هزار ساله خود افتخار كنيم و به خود بباليم كه ايران همواره سرزمين توحيد بوده و پيروان اديان آسماني در ديرزمان در اين ديار ميزيستهاند. جنتي با رد باستانگرايي و باستان سيزي گفت: اسلام و ايران هر دو، دو روي سكه هويت ايران است و اينجانب در صورت تصدي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي خواهم كوشيد با استعانت از خداوند متعال و جلب همكاري اهل نظر ايران توحيدي و ايران معنويتگرا و غنايافته از اسلام ناب را به جهانيان بشناساند. وزير ارشاد با اشاره به جايگاه زبان فارسي به عنوان زبان دوم جهان اسلام، افزود: خواهم كوشيد فارسيزبانان جهان را بار ديگر گردهم آوريم و اتحاديه فرهنگي فارسيزبانان را تقويت كنيم.
كم كردن فاصله هنرمندان و دولت
وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وظيفه ايجاد ارتباط ميان دولت با هنرمندان را دارد؛ رابطهاي كه معمولاً بر اساس تصميمات سياسي دولتها دچار ضعفها و قدرتهايي ميشود. در دورههايي كه همكاري اهالي فرهنگ و هنر با دولتها افزايش داشته، حاصل آن به صورت مستقيم در جامعه نمود پيدا كرده است و هنگامي هم كه رابطه هنرمند و سياستمدار رو به سردي گذاشته است، آثار نامطلوب آن نيز به خوبي خود را نشان دادهاند.
جنتي با اذعان به فاصله گرفتن هنرمندان از دولت گذشته گفت: جمع كثيري از نخبگان فرهنگ ديني و اهالي فرهنگ و هنر از دولت فاصله گرفتند و تنشهاي بيحاصل، برخوردهاي نابجا و نسنجيده و كشمكشهاي بيثمر جاي برخوردهاي سازنده و تضارب آرا را گرفته است و جاي خالي اسلام رحماني در برخورد با اهالي فرهنگ و هنر به خوبي احساس ميشود. اهالي فرهنگ و ارشاد اسلامي تشنه برخوردهاي كريمانه است و روزنامهنگاران و اصحاب قلم نقش مهمي در ساختار فرهنگي كشور دارند و در صورت اعتماد شما نمايندگان خواهم كوشيد بدون ذرهاي عدول از ارزشهاي اسلامي و انقلابي آرامش، اعتماد و همچنين اعتدال را به عرصه فرهنگ و هنر برگردانم.
اصلاح سبك زندگي بر اساس الگوي توسعه اسلامي
يكي از دغدغههاي مقام معظم رهبري بحث اصلاح سبك زندگي است. تغيير سبك زندگي از آثار بارز هجوم فرهنگي است. جامعه به صورت ناخواسته در حال تغيير عرفها و هنجارهايش است. به همين دليل بحث اصلاح سبك زندگي كه موضوعي گسترده و فراگير است، بايد از شاخصههاي فعاليتهاي وزارت ارشاد باشد. از اين روز علي جنتي نيز به عنوان وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي، مسئوليت مستقيمي در اين خصوص دارد. جنتي طي سخنان خود در مجلس، به بحث اصلاح سبك زندگي نيز پرداخت: وي گفت: دوران دفاع مقدس به عنوان دوران طلايي تاريخ اين ديار، گنجينهاي گرانبها براي زنده نگاه داشتن فرهنگ ايثار، قناعت، صفا و صميميت است كه ديدگاههاي علما، روحانيون و مراجع عظام تقليد به عنوان سرمايه بزرگ و ارزشمند پشتوانه فعاليتهاي فرهنگي خواهد بود.
وزير ارشاد ادامه داد: مساجد و هيئتهاي مذهبي به عنوان فرصتي استثنايي براي دستيابي به كمال معنوي جامعه ايراني و اسلامي در برنامههاي فرهنگي اينجانب نقش محوري دارد و مردمي كردن و عدالت فرهنگي دومين اصل سياستهاي فرهنگي برنامههاي پيشنهادي من است كه عدالت فرهنگي يعني ايجاد فرصت برابر براي همه هنرمندان و فرهيختگان يعني احترام به بزرگان و پيشكسوتان و گشودن راه براي استعدادهاي جوان.
از امروز و با آغاز رسمي دوران تصدي وزارت ارشاد توسط جناب آقاي علي جنتي، بايد در انتظار بود عمل به اين وعدهها بود. مردم و رسانهها از دولت و وزارت ارشاد انتظار دارند تا بر عهد خود باقي بمانند و وعدههاي داده شده را محقق كنند.