احياي دوباره دانشگاه علوم پزشكي ايران بحث داغ اين روزهاي رسانههاست؛تصميمي كه علاوه بر استقبال اساتيد، هيئت علمي و دانشجويان سابق اين دانشگاه نظر موافق صاحبنظران حوزه سلامت، تشكلهاي دانشجويي فعال و نمايندگان مجلس را نيز با خود همراه كرد و پس از انتصاب رئيس اين دانشگاه روز گذشته با انتصاب معاونان آن، دانشگاه علوم پزشكي ايران به طور رسمي به صحنه بهداشت، درمان و آموزش پزشكي كشور بازگشت.
چه شد كه دانشگاه علوم پزشكي ايران يك شبه دانشگاه تهران شد و چه شد كه پس از دو سال و نيم دوباره اين دانشگاه به صحنه بهداشت، درمان و آموزش پزشكي كشور بازگشت؟ پاسخ به اين سؤال مستلزم بيان روندي است كه يكي از سه دانشگاه علوم پزشكي تهران با اعتبار بينالمللي مناسب يك شبه حذف و بار درماني ۱۰ ميليون تهراني و البرزي يعني حدود يك هفتم جمعيت كشور را به دوش دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي و مباحث آموزش و پژوهش و امكانات دانشگاه علوم پزشكي ايران به دانشگاه علوم پزشكي تهران رسيد؛ ميراث نامتناسبي كه از يك سو مباحث آموزش پزشكي و از سوي ديگر سلامت مردم تهران و بخشهايي از البرز را با چالش مواجه ميكرد.
پشت پرده انحلال يك شبه
انحلال يا به قول وزير بهداشت سابق ادغام دانشگاه علوم پزشكي ايران در دو دانشگاه علوم پزشكي ديگر پايتخت تصميمي ناگهاني بود كه تقريباً هيچ نظر موافقي را با خود همراه نكرد. اين تصميم اما پيرو ابلاغ مصوبه شماره ۶۷۷/۱۱۰ معاون توسعه مديريت و سرمايه انساني رئيسجمهور عنوان شد و وي آن را در راستاي تصميم دولت مبني بر خروج دستگاههاي اجرايي از استان تهران و تأمين يكپارچگي در ارائه خدمات آموزشي، بهداشتي و درماني استان تهران و نيز كاهش تصديگري امور موازي ارزيابي كرد. در وراي اين تصميم خانم وزير اما دهها پرسش و ابهام مطرح شد؛ اينكه پشت پرده اين تصميم چه بوده است ؟ آيا شخص يا اشخاصي از چنين ادغامي سود ميبرند؟ انتقال وظايف اين دانشگاه علوم پزشكي به دو دانشگاه تهراني ديگر چرا اينگونه نا متوازن است؟ تكليف سلامت مردمي كه تحت پوشش اين دانشگاه قرار دارند چه ميشود؟ و دهها سؤال ديگر. هرچند تمام اين سؤالات از سوي مسئولان وزارت بهداشت بيپاسخ ماند اما به رغم تمام مخالفتهاي اساتيد، دانشجويان و كاركنان دانشگاه علوم پزشكي ايران و ساير اهالي نظام سلامت، اين ادغام در تاريخ در ۸ آبان ماه سال ۸۹ كليد خورد.
تولد دانشگاه علوم پزشكي ايران
پس از پيروزي انقلاب سال ۱۳۵۷ و نيز انقلاب فرهنگي با تصويب تأسيس دانشگاههاي علوم پزشكي تحت پوشش وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در سال ۱۳۶۵ چند دانشكده و مؤسسه آموزش عالي در مركز پزشكي ادغام شدند و دانشگاه علوم پزشكي ايران فعاليت رسمي خود را آغاز كرد.
اين دانشگاه علوم پزشكي داراي امكانات علمي و آموزشي بسيار خوبي است كه براي تجهيز دانشگاه علوم پزشكي تهران به چنين امكاناتي مستلزم هزينه ميلياردها تومان پول بود. از سوي ديگر دانشگاه علوم پزشكي ايران هفت دانشكده، ۱۰ بيمارستان آموزشي و همچنين ۱۶ بيمارستان درماني مراكز تحقيقاتي و شبكههاي بهداشت و درمان از جمله مركز بهداشت غرب تهران، مركز بهداشت كرج، مركز بهداشت شهريار، شبكه بهداشت و درمان كرج، شبكه بهداشت و درمان شهريار، شبكه بهداشت و درمان ساوجبلاغ، شبكه و مركز بهداشت رباط كريم را در دست داشت و با ادغام دانشگاه علوم پزشكي ايران، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي به لحاظ بار درمان و دانشگاه علوم پزشكي تهران به لحاظ آموزش و پژوهش گستردهتر شد. اين در حالي است كه مسئله درمان دغدغه وزارت بهداشت است و مديريت درماني مشكلات خاص و دردسرهاي خود را دارد اما در بحث آموزش و پژوهش رديف بودجه مشخصي وجود دارد و اين بخش از دانشگاه منحل، به دانشگاه علوم پزشكي تهران واگذار شده، منبع درآمدي براي دانشگاه علوم پزشكي تهران شد.
از سرگيري فعاليتها
وقتي نام دانشگاه علوم پزشكي ايران از صحنه آموزش پزشكي كشور حذف شد شايد كسي فكر نميكرد كه اين دانشگاه دوباره احيا شود اما با دستور وزير بهداشت جديد و با تصميم و تشكيل شوراي گسترش وزارت بهداشت اين دانشگاه به صحنه مديريت، نظارت و آموزش در حوزه سلامت كشور بازگشت. دكتر بهرام عين اللهي، معاون آموزش وزارت بهداشت درباره اين انتزاع به «جوان» ميگويد: ادغام دانشگاه علوم پزشكي ايران از همان ابتدا مورد اعتراض اساتيد و هيئت علمي و دانشجويان بود. پس از تغيير وزير بهداشت اساتيد در فضايي بازتر اعتراضات خود را به وزير و ديوان عدالت اداري مطرح كردند. بنابه تأكيد وي اين اساتيد معتقد بودند با ادغام صورت گرفته و جابهجاييهايي كه اتفاق افتاده بود به آنان به عنوان شهروند درجه ۲ نگاه ميشد. از سوي ديگر اين ادغام نه در سطح پايين بلكه در سطح بالا انجام شده بود.
به طور نمونه بيمارستانهاي تحت نظارت اين دانشگاهها هر كدام تشكيلات خودشان را داشتند اما در سطوح بالا دستي و بودجه تغييرات صورت پذيرفت و در نهايت بيمارستانها و مراكز درماني غرب تهران به دانشگاه شهيد بهشتي و آموزش و پژوهش به همراه بيمارستانهاي درجه يك به دانشگاه علوم پزشكي تهران رسيد. از همين رو و به دليل بار سنگين درماني كه بر دوش دانشگاه شهيد بهشتي بود اين دانشگاه فضا و انگيزههاي رقابتي خود را از دست داده بود.
بنا به تأكيد معاون آموزش وزارت بهداشت، پيرو درخواستهاي متعدد و تومارهايي كه از سوي اساتيد و دانشجويان دانشگاه علوم پزشكي ايران امضا شد و همچنين جلسات متعدد با وزير و رياست جمهوري اين تصميم به هيئت دولت رفت و پس از تأييد تصويب و اجرايي شد.
تصميم احيا بر خلاف ادغام، يك شبه نبود
دكتر عين اللهي در پاسخ به ناگهاني بودن اين تصميم ميگويد:اين تصميم ناگهاني نبود و از اواخر دي ماه سال گذشته اساتيد و اعضاي هيئت علمي دانشگاه ميدانستند قرار است اين مصوبه اجرايي شود.
بنا به تأكيد معاون آموزشي وزارت بهداشت اين ادغام براي دانشجويان هيچ مشكلي را پيش نميآورد و ضمن آنكه تا پايان اين ترم هيچ جابهجايي اتفاق نميافتد بلكه دانشجويان با هر كد رشتهاي كه پذيرفته شدهاند با همان فارغ التحصيل ميشوند. وي ميافزايد:در سال تحصيلي ۷۶- ۷۵ دانشگاه تهران به تنهايي ۳۹۵ نفر پذيرش داشت اما در سال ۹۱- ۹۰ و پس از ادغام اين دانشگاه ۱۲۰ نفر در پرديس پورسينا و ۱۶۰ نفر در پرديس همت پذيرش كرد يعني در مجموع ۲۸۰ نفر؛ اين بدين معناست كه در صورت تمايل به ادامه تحصيل تمام اين دانشجويان در دانشگاه علوم پزشكي تهران اين ظرفيت وجود دارد و مشكلي پيش نميآيد. وي همچنين با اشاره به اينكه دانشجويان دانشگاه ايران كه شش سال بود در اين دانشگاه درس خوانده بودند پس از ادغام با مدرك دانشگاه علوم پزشكي تهران فارغالتحصيل شدند به دانشجويان كنوني اين دانشگاه اطمينان ميدهد براي ادامه تحصيل و مدرك مشكلي ندارند. به گفته عين اللهي اما از سال تحصيلي آينده كدرشتههاي مربوط به دانشگاه علوم پزشكي ايران مستقل ميشود.
واكنش تشكلها به ادغام
بسيج دانشجويي دانشگاه علوم پزشكي ايران طي بيانيهاي ضمن حمايت از اين تصميم آن را بر مبناي خدمترساني هرچه بيشتر به ملت شريف ايران دانست. بسيج جامعه پزشكي كشور نيز با انتشار بيانيهاي حمايت خود را از اين انتزاع اعلام كرد.
حسن ابوالقاسمي، رئيس دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي، اساتيد و هيئت علمي دانشگاه علوم پزشكي ايران، رئيس كميسيون بهداشت و درمان مجلس شوراي اسلامي و رئيس اسبق دانشگاه علوم پزشكي ايران و رئيس فعلي دانشكده پزشكي دانشگاه تهران نيز از ديگر حاميان اين جدايي هستند.
