پس از پیروزی انقلاب، تامین نیازهای افراد بی سرپرست و زنان سرپرست خانوار به عنوان اقشار آسیب پذیر جامعه از جمله مواردی بود که مورد تاکید قانون اساسی قرار گرفت و به دلیل توجه به اصل حفظ نهاد خانواده و رعایت حقوق شهروندی، چتر حمایتی بر سر این قشر گسترده شد و از آن زمان همواره برنامه هایی برای رفع مشکلات این افراد و خودکفایی آنها مورد توجه بوده است. در حال حاضر استان ایلام یکی از استانهایی است که شمار زیادی از زنان آن بدون حضور منظم یا حمایت یک مرد، سرپرستی خانواده را به عهده دارند و مسئولیت اداره اقتصادی خانواده را به دوش می کشند. مسئولیتی که گاه به دلیل عدم توانمندی و داشتن مهارت این زنان بسیار سخت می شود.
****
در برخی خانواده ها بنا به دلایلی، تامین مایحتاج زندگی و بار مسئولیت خانواده بر دوش زن قرار گرفته و این افراد علاوه بر انجام وظیفه مادری ناچارند مسئولیت های مردانه از جمله تامین نیاز اقتصادی را بر عهده بگیرند. وظیفه ای که بدون داشتن مهارت و یافتن شغلی مناسب از پس آن بر نمی آیند. از آنجایی که کسب درآمد غالبا نیاز به مهارت دارد، بسیاری از زنان به ویژه در استانهای محروم از جمله ایلام، از این نظر توانمند نبوده و قادر به یافتن شغل مناسبی نیستند. از این رو اغلب مشکلات اقتصادی و ناآگاهی برای اداره امور اقتصادی خانواده فشارهایی بسیاری را به این افراد و اعضای تحت تکفلشان وارد می کند.
از این رو به منظور حمایت از این قشر و البته برقراری عدالت اجتماعی سازمان ها و ارگانهایی قدم در راه گذاشتند تا به طرق مختلف این خانواده ها را از مشکل مالی و معیشتی که بزرگترین دغدغه شان است برهانند.
در حال حاضر بيش از ۱۲هزار و ۷۰۰ زن سرپرست خانوار را در استان ایلام زندگی می کنند و این قشر که حدود یک چهارم جمعیت کل استان را تشکیل می دهد تحت پوشش نهادهای حمایتی از جمله کمیته امداد امام خمینی(ره) و بهزیستی قرار گرفته اند.
مدیرکل کمیته امداد امام خمینی (ره) استان ایلام توانمند سازی این قشر در محورهای اشتغال، مسکن و مهارت آموزی را از مهمترین اولویتهای این نهاد در زمینه حمایت از زنان سرپرست خانوار عنوان کرد و افزود: بسیاری از زنان سرپرست خانوار فاقد مهارت بوده و از طریق این نهاد در تلاش هستیم برنامه های مهارت آموزی برای این قشر را با همکاری استانداری و سایر نهادها تدوین نماییم و از این نظر این خانواده ها را در اولویت قرار دهیم.
بازارچه ها، زمینه ای برای خودکفایی
شرایط سخت زندگی زنان سرپرست خانوار به ویژه در استانهای محرومی چون ایلام ایجاب می کند برنامه ریزی دقیق و مدونی همگام با رشد و توسعه استان صورت گیرد تا در توانمندسازی و خود اشتغالی این افراد موثر واقع شود.البته از آنجا که ایجاد اشتغال مهمترین امر در راستای توانمندسازی خانوادهها به شمار می رود، در چند سال اخیر در جهت اقدام به توانمندسازی و مهارت آموزی این افراد اقدامات موثری صورت گرفته که نتیجه آن برپایی بازارچه های خود اشتغالی زنان سرپرست خانوار و نهایتا درآمدزایی آنها شده است.
در این بازارچه ها که در نقاط مشخصی در شهرها واقع شده، زنان صنایع دستی و یا تولیدات خود را عرضه کرده و به فروش می رسانند و از این طریق در جهت خودکفایی و استقلال خویش گام بر می دارند.
مدیرکل کمیته امداد امام خمینی (ره) استان ایلام با اشاره به بودجه تخصیص یافته برای آموزش و مهارت آموزی زنان سرپرست خانواده گفت: برخی از این افراد پس از گذراندن دوره های آموزشی قادر به کسب درآمد می شوند تا آنجا که داوطلبانه از پوشش این نهاد خارج می شوند.
علی حسین احمدی با بیان اینکه کمیته امداد پس از خروج افراد زیر پوشش از خدمات حمایتی، در قالب برنامه های آموزشی و بازاریابی وضعیت کاری آنها را دنبال خواهد کرد به تولیدات زنان خانوار اشاره کرد و افزود: از آنجا که رویکرد مردم به سمت خرید و استفاده از صنایع دستی و تولیدهای خانگی افزایش یافته، باید در این خصوص برنامه ریزی مدون و مناسبی انجام شود.
چتر حمایتی گسترده تر می شود
علاوه بر مشکل مسکن که از عمده نیازهای زنان سرپرست خانوار است، پرداختن به امور بازنشستگي، ايجاد شغل و ضرورتهاي شغلي، رسيدگي به امور فرزندان (تحصيل، ازدواج) از دغدغه های این قشر است.
مدیر کل امور بانوان استانداری ایلام با بیان اینکه اجرای طرح جامع پوشش حمایتی از زنان سرپرست خانوار در استان ایلام با جدیت دنبال می شود به تشکیل سامانه اطلاعاتی به منظور تدوین، جمع آوری و شناسایی زنان سرپرست خانوار در استان اشاره کرد و این اقدام را گام موثری برای شناسایی دقیق آنها و برخورداری این افراد از حمایتهای اجتماعی مناسب عنوان کرد.
زهرا نادری گفت: تا کنون ۱۴ هزار و ۹۱۱ نفر در این سامانه در محورهای اشتغال، مسکن، بیمه و برنامههای فرهنگی ثبت نام کردهاند که از این تعداد ۱۲ هزار و ۷۴۴ نفر زیر پوشش خدمات کمیته امداد امام خمینی (ره) و دو هزار و ۱۶۷ نفر نیز از خدمات سازمان بهزیستی بهرهمند هستند.وی همچنین مشکل مسکن را از عمده ترین نیازهای زنان سرپرست خانوار عنوان کرد و افزود: تا کنون ۱۴ هزار و ۹۱۱ نفر در این سامانه در محورهای اشتغال، مسکن، بیمه و برنامههای فرهنگی ثبت نام کردهاند که از این تعداد ۱۲ هزار و ۷۴۴ نفر زیر پوشش خدمات کمیته امداد امام خمینی (ره) و دو هزار و ۱۶۷ نفر نیز از خدمات سازمان بهزیستی بهرهمند هستند.
وی ادامه داد: ۴ هزار و ۷۵۴ نفر از زنان سرپرست خانوار استان فاقد هرگونه مسکنی هستند که دو هزار و ۹۰۸ نفر از این تعداد ساکن شهرها و یک هزار و ۸۴۶ نفر نیز در روستاها زندگی می کنند.
مدیرکل امور بانوان استانداری ایلام با بیان اینکه با بررسی های کارشناسی ارایه خدمات مستقیم توسط نهادهای حمایتی راه حل مناسبی برای خودکفایی زنان سرپرست خانوار نخواهد بود و آموزش مهارت های فنی و حرفهای و ایجاد اشتغال مفید و مولد راهگشای بخش قابل توجهی از مشکلات آنان است گفت: شش هزار و ۲۰۰ زن سرپرست خانوار استان قابلیت کار کردن دارند و از این تعداد یک هزار و ۹۸۸ نفر دارای مهارت و چهار هزار و ۲۱۹ نفر نیز فاقد هرگونه مهارت هستند.
نادری با بیان اینکه زنان سرپرست خانوار فاقد شغل در ایلام ۱۴ هزار و ۳۳۰ نفر هستند و هشت هزار و ۱۲۴ نفراز آنان به دلیل کهولت سن توانایی کار کردن ندارند، تصریح کرد: ۹۹ درصد زنان سرپرست خانوار استان از خدمات بیمه ای برخوردارند.
بهره مندی از خدمات بیمه
یکی از مهمترین راهبردهای توانمند سازی زنان سرپرست خانوار، توسعه بیمه های اجتماعی برای این قشر است از این رو
برخورداری این افراد از خدمات بیمه ای در اولویت برنامه ها قرار گرفته است تا آنجا که بر اساس برنامه ریزی ها و اقدام های انجام گرفته تا اخر سال گذشته ۹۹ درصد زنان سرپرست خانوار زیر پوشش نهادهای حمایتی استان از خدمات بیمه ای برخوردار شدند.
مدیرکل دفتر بانوان و خانواده استانداری ایلام در این خصوص با بیان اینکه زنان سرپرست خانوار با توجه به شرایط خاص و فشارهای متعددی که در طول زندگیشان به عنوان یک فرد آسیب دیده متحمل می شوند، دارای مشکلات عمده و ویژه هستند،
گفت: خوشبختانه تعداد بسیاری از این افراد با داشتن شرایط لازم و پرداخت حق بیمه توسط خود و حمایت دستگاه های مربوطه از این بیمه برخوردار شده اند.
نادری تعداد زنان سرپرست خانوار استان را که زیر پوشش نهادهای حمایتی بهزیستی و کمیته امداد قرار دارند، ۱۵هزار نفر عنوان کرد.
تجلیل از زنان برگزیده
از آنجا که در چند سال اخیر انجام اقداماتی در زمینه توانمندسازی و خودکفایی زنان سرپرست خانوار توانسته در ارتقاء هویت آنها و افزایش سطح کیفی زندگی این افراد و خانواده هایشان نقش موثری را ایفا کند از این رو به منظور حمایت از فعالیت های توانمندساز در عرصه های فرهنگی ، اجتماعی و اقتصادی زنان سرپرست خانوار و فراهم آوردن زمینه آشنایی مسئولین، مدیران و برنامه ریزان استانی با توانایی این افراد و همچنین نشاط افزایی، افزایش روحیه اعتماد به نفس و ارتقاء روحیه امید به آینده در این دسته از زنان استان، طرح برگزاری اولین جشنواره استانی زنان برگزیده سرپرست خانوار و خودپرست استان ایلام در دستور کار قرار گرفته است.
جشنواره استانی زنان سرپرست خانوار و خودسرپرست ایلام تلاش می کند، با ورود به حوزه گسترده فعالیت های اجتماعی، دینی، علمی، خانوادگی، اقتصادی، فرهنگی، ورزشی و... زنان، مصادیق عینی مفاهیم بلندی همچون خدمت رسانی، مهرورزی و تلاش مقدس برای توانمندسازی ، آبادانی و سازندگی ایران و ایلام عزیز را از عمق روستاها تا دل شهرهای استان شناسایی و در قالب زنان برگزیده به جامعه معرفی کند.
