يكي از چالشهاي توسعه و گسترش شهرهاي بزرگ ، پيدا كردن آدرس است. گاهي اوقات در شهري مانند تهران كه وسعت آن از ۵/۷كيلومتر به ۷۰۰كيلومتر رسيده است آدرسهايي وجود دارد كه پيدا كردن آن با وجود امكانات و تجهيزات و علائم راهنمايي و هدايتكننده باز هم كاري بسيار دشوار است.
پيدا كردن يك نشاني در شهرهاي بزرگ به عوامل زيادي بستگي دارد. كسي كه آدرسي را ميدهد بايد آگاهي كاملي نسبت به منطقه جغرافيايي آنجا داشته باشد. به سبب گسترش معابر شهري اين مسيرها در تمام جهات گسترش يافته است، بسياري از محلات به صورت شرقي - غربي يا شمالي - جنوبي در آمدهاند. بسياري از خيابانها مسدود شدهاند يا جريان حركت در آنها عوض شده است و چگونگي آدرس دادن بسيار مهم است، آدرس دادن بسيار مؤثر است. در نتيجه بايد آدرسها را هر چند وقت يك بار به روز كرد. گاهي اوقات ذهنيتهاي قبلي كسي كه آدرسي را ميدهد باعث ميشود تا آدرسي را ناقص بيان كند.
موضوع از آنجايي جالب ميشود كه از يك پيك موتوري پرسيده شود عجيبترين آدرسي كه رفتهايد كجاست؟ او جواب ميدهد: در خيابان قائم مقام فراهاني اگر از سمت جنوب وارد خيابان شويد كوچهاي به نام شماره ۲ وجود دارد و اگر از سمت شمال وارد شويد هم كوچه ديگري به همين نام نامگذاري شده است يا در خيابان بهبودي كوچه چهارم اين خيابان به نام «نخست» نامگذاري شده است و اگر كسي بخواهد آدرس اولين كوچه را بدهد و آن را با نام كوچه نخست معرفي كند شخص آدرس گيرنده سرگردان خواهد شد.
مديريت شهري شامل شوراي شهر، شهرداري و ساير دستگاههاي ذيربط وظيفه نامگذاري كوچهها و خيابانها را بر عهده دارند و بايد نامهايي را انتخاب كنند كه با آن كوچه، محله و مكان تناسب داشته باشد و به راحتي بتوان آدرس محل مورد نظر را پيدا كرد.
هنوز هم اين رسم وجود دارد كه بعضي از آدرسها بر اساس نام قديمي داده ميشوند. در اين صورت تكليف كسي كه آشنايي چنداني با نامهاي قديمي ندارد چه ميشود؟ نامهاي جديد هم بهتر است در تمام نقشهها، معابر با اين اسمهاي جديد معرفي شده است به گونهاي اگر ممكن است برخي نامهاي قديمي براي مدتي در كنار نامهاي جديد ثبت شود.
از سوي ديگر بعضي از افراد براي دادن آدرس مكانهاي تجاري خود، از نامهاي قديمي استفاده ميكنند. حال آنكه اميد آن را دارند تا مشتريهاي آنها زيادتر هم بشود !
گاهي اوقات براي آدرس دادن از مكانها و ساختمانهاي معروف استفاده ميشود. اين شيوه آدرس دادن براي كساني كه با اين شهر و مكانها آشنايي چنداني ندارند بسيار سردرگم كننده است. به عنوان مثال:
فقط افراد بومي ميدانند دروازه كازرون كجاست؟ (شيراز)
«دروازه شيراز» كجاست ؟ (اصفهان)
«چهار راه چه كنم» كجاست؟ (زاهدان)
«بلوار تفت» كجاست؟(يزد)
بايد به اين نكته توجه كرد كسي كه آدرسي را ميگيرد قبل از حركت بايد نگاهي به نقشه شهر و محل مورد نظر بيندازد كه در يافتن آدرس دچار سردرگمي نشود.
در شهرهاي ما اگر از كسي آدرسي بپرسيد هركس به نوعي آن آدرس را ميدهد كه آن را خود تجربه كرده است
مسئله پيدا كردن آدرس را ميتوان به مثلث تشبيه كرد كه يك ضلع آن كسي است كه آدرسي را ميدهد ضلع ديگر كسي است كه آدرسي را ميگيرد و ضلع آخر نامگذاري كامل درست و منطقي مكان است.
از كي بپرسيم؟!
كميتههاي نامگذاري در حوزههاي مديريت شهري فعال هستند و فراخور درخواستها از سوي شهروندان، اعضاي شوراها ومعتمدين محلهاي و همچنين با بهوجود آمدن اتفاقات محلهاي و ملي و. . . نامگذاريها صورت ميگيرد اما با نامگذاريهاي جديد مشكلات هم شروع ميشود، عدهاي با نامهاي قديمي آدرسها را ميدهند و عدهاي اصلا از نامگذاريهاي جديد اطلاعي ندارند. وحدت رويه خاصي براي اطلاع رساني وجود ندارد تا شهروندان در جريان نامگذاريهاي جديد قرار بگيرند.
تا چندي قبل در پايتخت كيوسكهايي با نام «از من بپرسيد» شهروندان را در شهر راهنمايي ميكردند تا بتوانند در شهر به راحتي به دنبال آدرس بگردند اما با جمع شدن اين مكانها و نبود نقشههاي راهنما در ابتدا و انتهاي مسيرها و خيابانها اصلي شهروندان هم چنان براي پيدا كردن آدرسها سرگردان هستند به گونهاي كه اين سرگرداني علاوه بر اتلاف وقت به نوعي سبب افزايش رفت و آمد و ترافيك شهري هم ميشوند.
با وجود اين مشكلات به نظر ميرسد با توجه به منطقهبندي يا وجود ناحيه و محلات در بخشهاي شهري لازم است تا مسئولان براي تسهيل در پيدا كردن آدرس دست به كار شوند و با تهيه نقشههاي جديد قابل تعويض و حتي ديجيتالي به كمك شهروندان بيايند و با نصب اين نقشهها در مسيرهاي اصلي و معابر عبوري يافتن آدرس را آسانتر كنند.
بهكارگيري سامانههاي تلفني ۱۱۸ و ۱۳۷ براي آدرسيابي
از سوي ديگر لازم است تا دستگاههاي متولي اجرايي به همراه مديريت شهري با ارائه راهكار به حل اين مشكل اهتمام بورزند و از سوي ديگر ميتوان شبكههاي ارائهدهنده خدمات را همچون سامانه۱۱۸و ۱۳۷را به نوعي هماهنگ كرده تا بتواند با نصب دستگاههاي آدرسياب در سيستمهاي خود به شهروندان اين امكان را بدهند تا با يك تماس تلفني اطلاعات آدرس مورد نظر خود را بيابند و همچنين ميتوان با نصب آدرس محلات و مسيرهاي مكاني در ايستگاههاي اتوبوس و تاكسيها وسايل نقليه عمومي به شهروندان براي پيدا كردن آدرس كمك كرد.
از سوي ديگر لازم است با آموزشهاي لازم در مراكز مختلف شيوه آدرس دادن را به شهروندان بياموزند تا علاوه بر آدرس دادن صحيح قادر باشند با روشهاي پيدا كردن آدرس نيز آشنا شوند.
هرچند پلاكهاي آبي در سر در منازل و اماكن نصب شده است اما لازم است تا اين پلاكها نيز با وجود نقشههاي جديد و كدهاي پستي ساماندهي شوند و براي نصب تابلوها و پلاكها مكانهاي مناسب جديد مد نظر قرار گيرد و اطلاعات بر روي آنها تكميل شود.
به واقع به نظر ميرسد با اصلاح شيوه كدگذاري و نامگذاري در شهرها بخشي از مشكلات شهروندان براي يافتن آدرس مرتفع شود و تبعات اين مشكل شهري كه باعث سرگرداني شهروندان ميشوند برطرف شود.
