به دنبال شكايت سازمان سينمايي از تهيهكننده و كارگردان «يك خانواده محترم» اكنون نگاهها به رأي دادگاه در هفتههاي آينده متمركز است؛ رأيي كه به گفته مدير حقوقي سازمان سينمايي كمتر از لغو مجوز تهيهكننده و يك سال حبس سازندگان آن نخواهد بود. اين شكايت در شرايطي مطرح شده است كه «يك خانواده محترم» با مجوز تلهفيلم به اكران سينمايي درآمد.
طي شكايتي از عوامل سازنده فيلم «يكخانوادهمحترم» كه در دادسراي فرهنگ و رسانه مطرح شد، احضاريهاي از سوي دادگاه در روز دوشنبه (۱۸ دي) براي تهيهكننده و كارگردان آن فرستاده شده است كه براساس آن «محمد آفريده» تهيهكننده و «مسعود بخشي» كارگردان اين فيلم به مدت يك هفته- تا اواسط هفته آينده- فرصت دارند براي دفاع از خود در دادسراي «فرهنگ و رسانه» حاضر شوند چراكه در غير اين صورت حكم جلبشان صادر ميشود.
به گفته «بهزاد ابتهاج»، مدير حقوقي سازمان سينمايي، طبق قوانين جزايي هر فيلمي كه براي ساخت و اكران از وزارت ارشاد مجوز اخذ نكند، مجازاتش لغو پروانه فعاليت تهيهكننده و سازنده اثر است و اگر دادگاه تشخيص دهد كه فيلم توهين به مقدسات كشور و نظام باشد و عليه سياستهاي كلي نظام آماده شده باشد تا يكسال براي تهيهكننده و كارگردان حبس در نظر گرفته ميشود. اين حقوقدان در گفتوگو با فارس، با اشاره به شكواييه سازمان سينمايي عليه عوامل فيلم «يك خانواده محترم» گفته است: «شكايت تنظيم شده نسبت به عدم اخذ مجوز از سازمان سينمايي و محتواي فيلم است كه نسبت به دفاع مقدس و نظام بسيار توهينآميز است.»
بر اساس اين اظهارات، فيلم توهينآميز «يكخانواده محترم» با دو اتهام روبهرو است؛ در يكسو اين فيلم با سياهنمايي و به تصوير كشيدن چهرهاي خشن و ناهنجار از مردم و جامعه ايران به ارزشهاي ملي و اعتقادي كشورمان توهين كرده است و در سوي ديگر اين فيلم اتهام عدم كسب مجوز ساخت و اكران از سوي وزارت ارشاد را در پيش رو دارد؛ اين در حالي است كه به غير از وزارت ارشاد كه مسئول صدور پروانه ساخت فيلم است، سيمافيلم به عنوان زير مجموعه سازمان صداوسيما تنها ارگان صاحب امتياز صدور مجوز، خارج از مجموعه ارشاد است كه عوامل «يك خانواده محترم» نيز مجوز ساخت خود را از اين نهاد دريافت كردهاند.
در اين بين مشكل مجوز «يك خانواده محترم» از كجا نشأت ميگيرد؟ جالب است كه عوامل «يك خانواده محترم» در فرآيندي مشكوك طي رايزني با سيمافيلم صحبت از ساخت يك تلهفيلم را به ميان ميآورند. سيمافيلم كه تنها امتياز صدور مجوز ساخت تلهفيلم را در اختيار دارد رو دست ميخورد و عوامل «يك خانواده محترم» در بازي مشكوكي تلهفيلم خود را به فرمت ۳۵ ميليمتري مخصوص اكران در سينماها تبديل ميكنند و به اين ترتيب با عبور از مانع وزارت ارشاد و فيلترهاي آن به اكران بينالمللي اثر خود در جشنوارههاي جهاني مبادرت ميورزند؛ اقدامي كه به گفته بسياري از كارشناسان و مسئولان ايراني حاضر در اين جشنوارهها آبروي ايرانيان را ميشويد و بر باد ميدهد.
از اين حيث آفريده و بخشي در جلسه احضاريه دادگاه بايد به دو پرسش پاسخگو باشند. نخست اينكه علت به تصوير كشيدن تصاوير سياه و كينهتوزانه از ايرانيان چه بوده است و دوم تلاش مرموز آنها براي زدن مهر ايران بر اين فيلم و طرح مضامين آن در سطح بينالمللي از كجا ريشه ميگيرد؟
فيلم «يك خانواده محترم» در حالي به مدت هفت ماه هدف انتقادات و اعتراضات كارشناسان، مسئولان سينمايي و رسانههاي مختلف قرار گرفته است كه در اين بين نگاه برخي رسانهها به فاجعه سينمايي كه به واسطه نمايش بينالمللي اين فيلم رقم خورده است، جانبدارانه بوده تا جايي كه برخي رسانهها به رغم توهين مضامين فيلم به ايرانيان باز هم اعتقاد دارند كه براي رعايت جوانب دموكراسي در سينما نبايد اين فيلم را در مظان اتهام قرار داد اما تجربه نشان ميدهد كه توهين به ارزشهاي يك كشور در قالب فيلم موضوعي نيست كه در كشورهاي مدعي دموكراسي نيز مسكوت باقي بماند.
اكنون و همزمان با «يك خانواده محترم» در ايران، فيلمي چون «۳۰ دقيقه بامداد» كاترين بيگلو در امريكا نيز به دليل نمايش حقايق پشت پرده ارتش امريكا و اعمال خشونت و شكنجههايي كه در مسير كشف مخفيگاه بنلادن صورت گرفته، مورد حمله سياستمداران مختلف اين كشور قرار گرفته است. در اين بين تنها تفاوت، سبك و سياق و نوع برخورد با اين فيلمهاست.
«۳۰ دقيقه بامداد» كاترين بيگلو به روي پرده سينماها آمد و مردم امريكا با تكيه بر شعور خود رأي دادند كه اين فيلم همخواني با سياستهاي كشورشان ندارد و در نهايت پيش از فرا رسيدن موعد اسكار، اين فيلم از شانس برتر خود براي دريافت اين جايزه محروم شد. اين در حالي است كه «يك خانواده محترم» بدون آنكه به اكران عمومي دربيايد، با اتهاماتش مواجه ميشود آن هم به گونهاي كه مردم زشتيها و سياهنماييهاي اين فيلم را از نزديك نديدهاند و از وخامت اوضاع آن بياطلاع هستند.
باري به هر جهت ميتوان گفت كه سازمان سينمايي به نيابت از مردم و سينماي كشور شكواييه خود عليه عوامل «يك خانواده محترم» را به معرض اجرا گذاشته و «بخشي» كه از ابتداي اين رسوايي در خارج اقامت داشته و نيز «آفريده»، تهيهكننده اين فيلم با نحوه دفاعشان از اين اتهامات، سرفصل اخبار فرهنگي هفتههاي آينده را رقم خواهند زد.
