فارس: انگلیس دچار نوعی گرایشات گریز از مرکز در رابطه با اتحادیه اروپا است، کمااینکه این کشور از قبول واحد پولی یورو امتناع کرده و یا بسیاری از تصمیمات اقتصادی اخیر این اتحادیه برای حل بحران اقتصادی به مخالفت پرداخته است.
مساله عضویت انگلیس در اتحادیه اروپا ونقشی که در آن باید ایفا کند همواره از چالش های اتحادیه اروپا و مباحث مورد بحث در فضای سیاسی داخلی انگلیس بوده است. انگلیس نه تنها عضویت در منظقه یورو وتغییر واحد پولی خود را نپذیرفت، بلکه در مورد قانون اساسی اتحادیه اروپا نیز مردم این کشور دیدگاهی منفی راجع به آن داشتند .انگلیس حتی خواهان برگزاری همه پرسی در باره پیمان لیسبون شده بودکه جایگزین قانون اساسی اتحادیه اروپا شد .البته از بین احزاب انگلیسی، حزب محافظه کار بیش از بقیه، به دنبال جدایی انگلیس از اتحادیه اروپا است. درخواستها و انتظارات بیش از حد انگلیس از اتحادیه اروپا باعث شده تا وزیر دارایی آلمان، انگلیس را به باجگیری از اتحادیه اروپا متهم کند. " ولفگانگ شویبله " وزیر دارایی آلمان روز یکشنبه ۳ دی اظهار داشت اتحادیه اروپا مایل به ماندن انگلیس در این اتحادیه است و این کشور را مجبور به خروج نمی کند اما این بدان معنی نیست که لندن می تواند از اتحادیه اروپا "باجگیری" کند. وزیر دارایی آلمان ابراز امیدواری کرد، انگلیس تعامل بیشتری با اتحادیه اروپا داشته باشد.
درخواست های فزاینده
این در حالی است که با توجه به گسترش بحران مالی و اقتصادی در اتحادیه اروپا و بویژه منطقه یورو ،از جمله پیامدهای آن در انگلیس، مطرح شدن بحث خروج این کشور از اتحادیه اروپا است ،به طوریکه موافقان و برخی از مخالفان دولت انگلیس با توجه به ادامه بحران مالی و اقتصادی در اتحادیه اروپا از "دیوید کامرون" نخست وزیر این کشور خواستهاند تا وی هر چه سریعتر انگلیس را از اتحادیه اروپا خارج کند. کارشناسان یکی از دلایل موافقان طرح خروج انگلیس از اتحادیه اروپا را ادامه بحران اقتصادی و عدم هماهنگی و یکپارچگی در میان کشورهای عضو یورو به منظور حل و فصل چالشها در این منطقه برشمردهاند. همچنین ناکامیهای کشورهای عضو یورو در اتخاذ تدابیر سختگیرانه با هدف جبران کسری بودجه و بدهی به معضلی تبدیل شده که ممکن است تمامی کشورهای عضو یورو را تحت تاثیر قرار دهد به همین دلیل برخی از سیاستمداران انگلیسی خواستار استقلال کامل این کشور و عدم وابستگی به اتحادیه اروپا شدهاند.برخی دیگر از مقامات انگلیسی به جای خروج کامل این کشور از اتحادیه اروپا خواستار تغییر ساختار روابط انگلیس با اتحادیه اروپا شده اند. برخی دیگر فراتر از این نیز اظهارنظر کرده و گفتهاند که انگلیس عملا برده اتحادیه اروپا شده است.
با این حال دیوید کامرون با این که رئیس حزب محافظه کار است این اقدام را در شرایط کنونی نادرست تلقی کرده است.کامرون در اظهارنظری تاکید کرده که شخصا تمایلی به خروج انگلیس از اتحادیه اروپا ندارد وآن را اقدام نادرستی برای انگلیس می داند. کامرون هم چنین هشدار داده که فروپاشی منطقه یورو برای انگلیس خطرناک خواهد بود بنابراین سیاستمداران انگلیسی باید در راستای ارائه استراتژی خروج منطقه یورو از بحران گام بردارند .
هر چند انگلیس از سال ۱۹۷۳ به اتحادیه اروپا پیوسته است، اما عضو منطقه یورو نشده و در عین حال اخیرا انتقادات به اتحادیه اروپا وتصمیمات آن را تشدید کرده است . با توجه به اینگونه مسائل، دیوید کامرون نخست وزیر محافظه کار انگلیس در نوامبر ۲۰۱۲ اظهار داشت که وی هنوز از عضویت انگلیس در اتحادیه اروپا حمایت می کند اما در عین حال وضع موجود را قابل قبول نمی داند و خواستار تغییراتی در این زمینه است.
اختلاف نظرها
گفتنی است که ناتوانی کشورهای اروپایی در حل بحران مالی اخیر و نگرانی برخی کشورهای اروپایی بویژه انگلیس از سرایت بحران مالی کشورهای بحرانزده این اتحادیه مانند یونان ، اسپانیا ، پرتقال و ایتالیا به دیگر کشورها باعث اختلافات شدیدی در میان اعضای این اتحادیه شده است . ازجمله مهمترین آنها اختلاف کشور های فرانسه و آلمان با انگلیس در باره ارائه راه حل های جامع برای بهبود اوضاع مالی واقتصادی این اتحادیه مانند طرح ثبات مالی اروپا است که با مخالفت انگلیس مواجه شده است .
انگلیس هر چند یکی از اعضای مهم اتحادیه اروپا محسوب می شود اما از زمان پیوستن به آن، در موارد زیادی سیاستها و اقداماتی را در پیش گرفته است که بر خلاف سیاستها واقدامات مد نظر دیگر اعضای این اتحادیه بویژه آلمان و فرانسه بوده است .این مسئله بویژه در باره تصمیم اخیر دیوید کامرون برای برگزاری همه پرسی در باره آینده روابط انگلیس و اتحادیه اروپا نمود پیدا کرده است. این در حالی است که حتی در داخل انگلیس در باره میزان مشارکت این کشور در اتحادیه اروپا بین دو حزب تشکیل دهنده دولت ائتلافی اختلاف نظر وجود دارد .در حالی که دیوید کامرون به عنوان نخستوزیر انگلیس و رهبر حزب محافظه کار به شدت فراآتلانتیکی فکر میکند و خواستار تقویت روابط واشنگتن و لندن است، نیک کلگ رئیس حزب لیبرال دموکرات وشریک کامرون در دولت ائتلافی در رقابتهای انتخاباتی خواستار تعدیل مناسبات طرفین و جهتگیریهای مستقلانهتر انگلیس شده بود. همچنین نیک کلگ اروپاگراست ولی محافظهکاران تمایل چندانی به اتحادیه اروپا ندارند.کمااین که کامرون با پیمان جدید اروپا مخالفت کرده و محافظه کاران نیز بحث از برگزاری یک همه پرسی برای تعیین تکلیف نحوه عضویت انگلیس در اتحادیه اروپا را مطرح کرده اند. این در حالی است که به نظر کارشناسان با توجه به اینکه حزب محافظه کار دولت ائتلافی خود را با حزب لیبرال دمکرات که موافق ادامه عضویت در اتحادیه اروپاست تشکیل داده است ، به همین جهت هر اقدامی در این زمینه تا زمان انتخابات بعدی این کشور منتفی به نظر می رسد.
این در حالی است که "ویلیام هیگ" وزیر خارجه انگلیس در واکنش به مساله برگزاری همه پرسی درباره بررسی ادامه عضویت انگلیس در اتحادیه اروپا، آنهم در اوج بحران مالی منطقه یورو، آن را دیوانگی دانسته و به محافظه کاران تاکید کرد که از برگزاری این همه پرسی حمایت نکنند. گفتنی است نمایندگان محافظه کار پارلمان انگلیس درصدد برگزاری یک همه پرسی با محور بررسی ادامه عضویت انگلیس در اتحادیه اروپا هستند. وزیر خارجه انگلیس به عنوان یکی از چهره های برجسته مخالف روابط نزدیک انگلیس و اتحادیه اروپا اعلام کرد: به عنوان یک محافظه کار، من می خواهم قدرت و اختیارات را از اروپا به انگلیس بازگردانم. اما برگزاری همه پرسی درباره عضویت انگلیس در اتحادیه اروپا به خصوص در اوج بحران عمیق اقتصادی، راه حل نیست.
نتایج نظر سنجی ها
نظرسنجی های انجام شده درباره دیدگاه مردم انگلیس در باره اتحادیه اروپا حاکی از آن است که بیش از نیمی از انگلیسی ها خواهان خروج کشورشان از این اتحادیه هستند.نظرسنجی انجام شده توسط موسسه افکار سنجی "اوپینیوم" نشان می دهد که اگر در مورد ادامه عضویت انگلیس در اتحادیه اروپا همه پرسی انجام شود، ۵۶ درصد مردم حتما و یا به احتمال زیاد به خروج از اتحادیه رای خواهند داد.یافته های این نظرسنجی نشان می دهد که حدود ۳۰ درصد از مردم با ادامه عضویت انگلیس در اتحادیه اروپا موافق هستند، در حالی که ۱۴ درصد از سوال شوندگان اعلام کرده اند فعلا نمی دانند چگونه رای خواهند داد.نکته جالب توجه در این نظرسنجی افزایش مخالفان اتحادیه اروپا در میان اعضاء و طرفداران سه حزب اصلی انگلیس می باشد به گونه ای که ۶۸ درصد محافظه کاران، ۴۴ درصد طرفداران حزب کارگر و ۳۹ درصد لیبرال دموکرات ها مخالف ادامه عضویت انگلیس در اتحادیه اروپا هستند.
انگلیس در اوایل دهه ۱۹۷۰ به عضویت اتحادیه اروپا درآمد ولی همواره احساسات ضداروپایی موجود در این کشور مانع از این شده است که انگلیس به طور کامل با این اتحادیه همگرایی کامل پیدا کند. انگلیس از جمله کشورهای عضو اتحادیه اروپا است که در اوایل دهه ۲۰۰۰ به پول واحد اروپایی (یورو) نیز نپیوست.افزایش احساسات ضداروپایی در میان مردم انگلیس باعث شده است که احزاب ملی گرا و مخالف اتحادیه اروپا، نظیر حزب "یوکیپ" در سال های اخیر بخشی از طرفداران احزاب اصلی را به سمت خود جلب کنند.نتایج نظرسنجی درباره نوع نگاه مردم جزیره انگلیس به اتحادیه اروپا در حالی منتشر می شود که پارلمان این کشور اخیرا خواستار کاهش سهمیه انگلیس در تامین بودجه این اتحادیه شده بود.
برگزاری همه پرسی
شایان ذکر است که در اوائل ژوئیه ۲۰۱۲ نیز دیوید کامرون با ادامه فشارها برای خروج این کشور از اتحادیه اروپا اعلام کرده بود که حاضر است برگزاری همهپرسی در این زمینه را در زمان مناسب خود مدنظر قرار دهد. نخستوزیر انگلیس که از سوی هم حزبیهای خود برای تغییر روابط این کشور با اتحادیه اروپا تحت فشار بوده است با درج مقاله ای در روزنامه دیلی تلگراف تأکید کرده بودکه مخالف برگزاری همهپرسی درباره ادامه عضویت یا خروج این کشور از اتحادیه اروپا نیست اما مردم این کشور باید "صبر تاکتیکی و استراتژیک" داشته باشند.کامرون در آن هنگام اعلام کرد که طرفدار یک حق انتخاب واقعی برای مردم انگلیس است ، اما بهنظر او اکثریت مردم این کشور خواستار برگزاری سریع یک همهپرسی در این باره نیستند. با این همه روزنامه دیلیتلگراف نوشت، نظرسنجیها نشان میدهد که ۶۸ درصد مردم انگلیس خواستار برگزاری این همهپرسی پیش از تفویض هر نوع قدرت و اختیار جدید به اتحادیه اروپا هستند.
هم چنین بسیاری از نمایندگان حزب حاکم محافظهکار اعلام کردند که انگلیس باید شرایط عضویت خود را در اتحادیه اروپا تغییر دهد و بسیاری از قدرتهای تفویض شده به این اتحادیه را پس بگیرد.در این راستا نزدیک به ۱۰۰ نفر از نمایندگان حزب محافظهکار چندی قبل در نامهای خواستار برگزاری همهپرسی بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۰ درباره ماندن انگلیس در اتحادیه اروپا یا خروج این کشور، شدند.
با توجه به وضعیت وخیم اقتصادی اتحادیه اروپا جناح راست حزب محافظهکار انگلیس که بهشدت مخالف ادامه حضور انگلیس در این اتحادیه است، تلاش میکند تا نخستوزیراین کشور را مجبور به برگزاری یک همهپرسی برای تعیین آینده حضور این کشور در این اتحادیه کند.این در حالی است که به نظر کارشناسان با توجه به اینکه حزب محافظه کار دولت ائتلافی خود را با حزب لیبرال دمکرات که موافق ادامه عضویت در اتحادیه اروپاست تشکیل داده است ، به همین جهت هر اقدامی در این زمینه تا زمان انتخابات بعدی پارلمانی یعنی سال ۲۰۱۵ عملا ممکن نخواهد بود.
جمع بندی
بهنظر می رسد انگلیس دچار نوعی گرایشات گریز از مرکز در رابطه با اتحادیه اروپا است، کمااینکه این کشور از قبول واحد پولی یوروامتناع کرده و یا بسیاری از تصمیمات اقتصادی اخیر این اتحادیه برای حل بحران اقتصادی به مخالفت پرداخته است. در واقع انگلیس با این که عضو اتحادیه اروپا است ،اما به تصریح برخی از سران آن بویژه کامرون نخست وزیر این کشور، منافع ملی اش دارای ارجحیت بوده و لذا وی بهیچ عنوان حاضر نیست که در راستای منافع کلی اتحادیه اروپا، با تصمیماتی موافقت کند که منافع ملی انگلیس را بمخاطره اندازد. این در حالی است که کشور هایی مانند آلمان خواهان حداکثر یکپارچگی کشورهای عضو اتحادیه اروپا و در نهایت تبدیل این اتحادیه به موجودیت سیاسی فدرال هستند که دارای وحدت اقتصادی، نظامی و در عرصه سیاست خارجی باشد.