اگر بخواهيم در اين گونه مواقع به شخص مجرم تنها به صرف ارتكاب جرم پرداخته و به دلايل وقوع جرم از جهات گوناگون و شاخصهاي مختلف علوم از جمله جامعه شناسي، روانشناسي، حقوق جزا و...توجهي نشان ندهيم، به يقين در حوزه كنترل و كاهش جرائم دچار اشكال خواهيم شد. به همين دليل بايد سعي كنيم در اين رويه به دنبال برجسته نمودن نوع جرم كه بيشتر از پي كشف دلايل وقوع جرم و چرايي آن پرداخته و نيز كشف لايههاي پنهان جرم در راستاي ارتقاي سطح آگاهي مردم نسبت به جرم كه مهم تر از شخص مجرم است، گام برداريم.
متأسفانه امروزه با مرور كردن صفحات حوادث روزنامهها به خصوص نشريات زرد به راحتي بر عكس آن چيزي كه دغدغه نهاد انتظامي و دستگاه قضا است، بر ميخوريم؛ يعني همان پروژه قهرمانسازي مجرماني كه بايد اهالي مطبوعات و اصحاب خبر توجه داشته باشند كه به هر حال بزرگ و بعضاً مظلوم جلوه دادن افراد مجرم از قبيل نمايش تصاوير گريان يا پشيمان مجرمان، تصاوير مرتبط با دستگيري و زنداني بودن آنان و نيز نشان دادن آلات و ادوات جرم به گونهاي که موجب تضعيف روحيه و ايجاد نوعي رعب در اذهان مردم ميشود و ...که دقيقاً در راستاي جبران همه عقدههاي حقارتي است كه اين افراد از آن رنج ميبرند. اين نوع نگاه در مطبوعات، عملكرد منفي و پاسخي عكس آن چيزي را دارد كه ما انتظارش را داريم.
بايد توجه داشت يكي از وظايف مهم و خطير نشريات غير از پرداخت كاوشگرانه به دلايل و وقوع جرم، نشان دادن نقاط ضعف مجرمان و تهي بودن آنها از آموزههاي ديني و الهي است كه در جايگاه خود ميتواند به مثابه نوعي كنترلكننده رفتار در بزنگاههاي حوادث مورد توجه باشد. ديگر اينكه اطلاعرساني و آموزش همگاني با هدف بازدارندگي است كه ميتواند در بحث پيشگيرانه مطرح شود كه متأسفانه در كمتر نشرياتي اين رويه وجود دارد.
يكي از مواردي كه به نوعي در حوزه فيلم وجود دارد، بحث نقد و گفتمان تبادلي كارشناسان صاحبنظر پيرامون داستان فيلم، صرفاً از باب نگارش و رعايت چارچوب فيلمنامهاي، چگونگي پرداخت آن و نيز ساختار تكنيكي فيلم مورد نظر است؛ اما هيچگاه خود ماجراي فيلم، آن هم از زاويه چرايي و چگونگي شكلگيريجرم، واكاوي شخص مجرم با اشاره به پيشينه تربيتي و سرانجام كار او مورد تحليل كارشناسان علوم اجتماعي قرار نگرفته كه اي كاش اين نوع از نگاه را كه ميتواند سهم بسزايي در پيشگيري از جرائم داشته باشد نيز جدي بگيريم.
يادمان باشد پرداختن به اينگونه از مباحث به دليل داشتن مخاطبان زياد، چاقوي دو لبهاي را ميماند كه اگر دقت نكرده و هوشمندانه عمل نكنيم و يادمان برود كه نبايد صرفاً به مجرم پرداخت بلكه با توجه به مواردي از جمله اهميت دادن به مبحث اطلاعرساني با هدف آگاهسازي، چرايي و چگونگي مقوله جرم و نيز پرهيز از روايت گري جرم با تأكيد بر جزئيات، ميتوان گامي مؤثري در حوزه پيشگيري و كاهش جرائم برداشت.
