هر چند اعلام اعزام اولويتهاي ۱ تا ۳۰۰ عمره مفرده بسياري از منتظران سفر به سرزمين وحي را از چشم انتظاري در آورد اما رشد بيش از ۱۰۰ درصدي قيمتهاي اين سفر روحاني بسياري از متقاضيان را با چالش جدي مواجه كرده به گونهاي كه اقشار متوسط و ضعيف جامعه ناگزيرند يا از سفرشان چشمپوشي كنند يا براي تهيه هزينه اين سفر دچار چالش شوند. حالا ليست انتظار بيش از ۵/۶ ميليوني متقاضيان عمره علاوه بر نگراني از اولويت تشرف بايد نگران افزايش لحظهاي هزينهها هم باشند.
در حالي كه سفر عمره مفرده در سال ۹۱- ۹۰ با هزينهاي از يكميليون و ۲۳هزار تومان تا يكميليون و ۴۰۶ هزار تومان بود و تا همين چند ماه پيش مسافران سرزمين وحي با چنين هزينهاي راهي سرزمين نور ميشدند، به گفته معاون حج سازمان حج و زيارت پايينترين هزينه عمره۹۲ - ۹۱، با رشدي حدود صد در صد، از ۲ ميليون و ۸۰ هزار تومان تا ۲ ميليون و ۹۶۰ هزار تومان اعلام شده است.
پيشبيني كاهش تقاضا براي اعزام روز گذشته با ثبتنام شهروندان تهراني، كرجي و قمي نخستين مرحله اعزام زائران سرزمين وحي كليد خورد و امروز هم قرار است ، متقاضيان استانهاي خراسان رضوي، شمالي، جنوبي و استان مازندران براي اعزام به مكه و مدينه ثبتنام كنند. با اين ثبتنامها هر چند تكليف حدود ۴۱۰ هزار نفر از متقاضيان عمره مشخص ميشود اما با توجه به افزايش دو برابري قيمت اين سفر نوراني، پيشبيني ميشود ثبتنام براي اعزام به سرزمين وحي كاهش معناداري پيدا كند.
دلايل رشد دو برابري هزينه سفر عمره اگر تصور ميكنيد افزايش قيمت سفر عمره به دليل تورم در عربستان سعودي است، اشتباه ميكنيد. به گفته معاون حج سازمان حج و زيارت هتلهاي استيجاري در عربستان نسبت به سال گذشته تغييري نداشته و هتلها معادل قيمت سال گذشته و بعضاً كمتر از قيمت سال گذشته اجاره شدهاند. دليل اين گراني را بايد از چشم گراني و نوسانات ارزي ببينيد.
نوسانات ارزي و افزايش قيمتها اين بار دامنگير هزينههاي سفر نوراني حج نيز شده است به گونهاي كه غلامرضا رضايي افزايش قيمت دو برابري را به افزايش قيمت ارز نسبت داده و با تأكيد بر ثابت بودن قيمت هتلهاي استيجاري امسال نسبت به سال گذشته ميگويد: قيمت مسكن، هتل و بليت هواپيما با ارز مبادلهاي۲۶۰۰ تومان محاسبه شده است در حالي كه سال گذشته اين قيمتها با نرخ ارز مرجع ۱۲۲۶ تومان حساب ميشد. به گفته وي به طور نمونه سال گذشته بابت هر تخت در هتل عربستان ۲۰۰ دلار پرداخت ميشد، ۲۰۰ دلار با نرخ مرجع (۱۲۲۶تومان) محاسبه و هزينه ميشد در حالي كه در سال جاري همان تخت با ۲۰۰دلار بر مبناي ارز مبادلهاي (۲۶۰۰تومان) محاسبه شده است. وي با اشاره به گراني بليت هواپيما در ايران و در ديگر كشورهاي جهان ميافزايد: عامل ديگر تأثيرگذار در نرخ هزينه عمره بليت هواپيما و حمل و نقل است. در واقع اگر سال گذشته بليت هواپيمايي با مبلغ ۴۷۰ دلار تهيه ميشد، امسال با۲۰ دلار افزايش قيمت مواجه شدهايم.
بنابراين، افزايش قيمت دلار از يك سو و افزايش قيمت بليت هواپيما از سوي ديگر موجب اين تفاوت قيمت دو برابري سفر عمره امسال نسبت به سال گذشته است.
تعيين قيمتهاي جديد بر حسب مظنه بازار اعلام اولويتهاي ۱ تا ۳۰۰ در مرحله نخست اعزامهاي سال ۹۲- ۹۱ بيانگر آن است كه در مرحله بعدي بايد چشم انتظار فراخوان ثبتنامهاي سال ۹۰ باشيم. به بيان ديگر اين بار نوبت اولويتهاي ۳۰۰ به بعد است كه زائر بيتالله الحرام شوند. اين در حالي است كه پس از اعزام نخستين گروهها در ماههاي ربيعين و جماديين قرار است براي مرحله دوم با توجه به شرايط بازار ارز و دلار قيمتهاي جديدي اعلام شود. رضايي تأكيد ميكند: در مرحله دوم براي ماههاي رمضان، رجب و شعبان با اعلام گروههاي قيمتي جديد (متناسب با شرايط بازار) ثبتنام خواهد شد.
بلاتكليفي ۵/۶ ميليون نفر ثبتنامي پس از اعزام مرحله نخست عمره در سال جديد، ۳۰۰ اولويت ۲۲هزار نفره خواهيم داشت و حدود ۶ ميليون و ۶۰۰ هزار متقاضي كه قرار است به نوبت براي اعزام به عمره فراخوانده شوند. با توجه به قوانين دولت عربستان و به علت ساخت و سازهاي گسترده و تعمير و تخريب هتلها، در ماههاي محرم و صفر هم زائري به سرزمين وحي اعزام نميشود. ايام حج تمتع را هم كه به اين زمان اضافه كنيد، برنامهريزيها براي اعزام اين ۶ ميليون و ۶۰۰ هزار زائر روي هشت ماه از سال متمركز ميشود. بنابراين برخي از اولويتهاي اعزام به عمره بر اساس اين ليست بلند بالا بايد ۱۱ سالي چشم انتظار وعده ديدار باشند. اين در حالي است كه زمزمههايي از كاهش سهميه اعزام به عمره شنيده ميشود، هر چند رضايي اين زمزمهها را به شايعه تعبير كرده و اشاعه آن را به افراد غيرمسئول نسبت داده است. به رغم اظهارات رضايي در رد شايعه كاهش سهميه عمره، حجتالاسلام والمسلمين سيداحمد موسوي، رئيس سازمان حج و زيارت گفته بود مطابق توافقات صورت گرفته با وزير حج عربستان، امسال ۴۵۰هزار زائر ايراني براي سفر عمره اعزام ميشوند.
اين در حالي است كه سال گذشته اين رقم ۷۰۰ هزار نفر بود و حتي قرار بود تا با افزايش به يك ميليون نفر، مسئولان سازمان حج و زيارت بتوانند پاسخگوي ۶ ميليون و ۶۰۰ متقاضي عمره باشند. تخريب هتلهاي اطراف حرمها در مكه و مدينه يكي از دلايل اين كاهش ظرفيت به نظر ميرسد؛ امري كه مسئولان سازمان حج و زيارت را به افزايش ظرفيت اعزام در آينده اميدوار ميكند. با وجود اين به نظر ميرسد تحولات منطقه نيز بر برگزاري حج و عمره در عربستان تأثيرگذار باشد. از همه اينها هم كه بگذريم به نظر شما آخرين گروههاي تشرف به سرزمين وحي چقدر بايد بابت اين سفر هزينه كنند؟ به نظر ميرسد با اين تورم سفر عمره نيز تنها براي درصد ناچيزي از جامعه قابل دسترسي باشد. با اين تفسير حتي در صورت همكاري نداشتن دولت عربستان، ليست انتظار عمره به نفع مرفهين كوتاه ميشود.
