اخيراً مفهوم هنر تعميم زيادي پيدا كرده است، بهطوري كه خيليها درست ياغلط در اين دايره جاي گرفتهاند، همين باعث شده تا متأسفانه در به كارگيري واژه هنر و هنرمند تا حدود زيادي ره گم كنيم زيرا اغلب تصور ميشود تنها كساني كه تصويرشان روي پرده سينما يا صفحه سيما به نمايش درميآيد، هنرمند هستند، در حاليكه روزگاري هنرمند كسي بود كه از خودش مايه ميگذاشت تا اثري بديع را خلق كند و بهخاطر تقدس و ارزشي كه نفس هنر داشته و دارد هنرمندان از هرگونه پلشتي و زشتي دور بودهاند زيرا از ديرباز هنر را حقيقتي ميدانستند كه پرتوش حق را نشان ميدهد، بههمين خاطر از هر بدي و دروغي دوري ميكردند تا اثر هنريشان به دل بنشيند، به همين دليل هم عموماً اهالي هنر در هر وادي كه بودند ميان مردم ارج و قرب خاصي داشتند زيرا عاشقانه به حرفه هنري خود دلبسته بودند و كار خودشان را با معرفت و معنويت گره زده بودند، چنانچه امروز اگر نزد پيشكسوتان هنر برويم، اين مسئله را به خوبي در منش و روش و رفتارشان ميبينيم.
با همه اين احوال با رشد سريع رسانههاي تصويري و دنياي ارتباطات دايره كساني كه به هنر پيوستند بيشتر شده است، بهصورتيكه اهالي سينما و تلويزيون هم جزو هنرمندان قرار گرفتند و اين نگاه افراطي به مدد رسانهها به گونهاي اوج گرفت كه حالا بيشتر وقتي از هنرمند و هنر نام ميبريم، بلافاصله اين گروه به ذهن تداعي ميشوند، اين در حالي است كه از بازيگران بايد از لفظ هنرپيشه استفاده كرد نه هنرمند، البته «هنرپيشه» بار معنايي بسيار متفاوتي دارد. با اين وجود از نگاه مسئولان و مديران فرهنگي ما هنرپيشگان تنها اهالي هنر هستند زيرا به لطايفالحيلي از آنها در برنامههاي مختلف تقدير و تمجيد ميشود، در حاليكه اكثر هنرمندان چيرهدست هنرهاي مختلف در شرايط بسيار بدي بهسر ميبرند و كمتر مورد توجه قرار ميگيرند. افرادي كه بعضاً حتي در گمنامي و غربت زندگي ميكنند تا از دنيا بروند شايد انگشتشمار باشند كه مورد تفقد مديران قرار ميگيرند يا وقتي از دنيا رفتند يادبودي و مراسمي برپا ميكنند و خطابهاي برايش ميخوانند. نقاش پيري كه درآستانه ۹۲ سالگي است و تمام عمرش را وقف نقاشي و تربيت شاگردان خود كرده است چرا بايد از نگاه مسئولان فرهنگي و هنري ما مغفول بماند اما در عوض بازيگري كه بعد از شهرت توسط رسانهها گالري برپا ميكند، از همه سو مورد توجه است؟! آن هم بازيگراني كه به دليل عدمنظارت هر بار شاهد بداخلاقيها و هنجارشكنيهايي از آنها هستيم؟! در داخل يا خارج از كشور آبرويي براي هنرسينما و تلويزيون نظام بهجا نميگذارند، آيا اين نوع اخلاقها در شأن كسي است كه واژه مقدس هنرمند را يدك ميكشد؟!
به نظر ميرسد كه ما هنوز در تعريف هنر و هنرمند ماندهايم، چه برسد به تفكيك و تشخيص، به همين خاطر هم از بسياري هنرمندان متعهد دور شدهايم، چرا بايد هنرمندان پيشكسوت و متعهد انقلابي كه زماني موجبات افتخار اين مرز و بوم بودند به حالت قهر، گوشه انزوا اختيار كنند و خود را از رسانهها دور نگهدارند، چنانچه چند وقت پيش به سراغ يكي از اين بزرگان هنر گرافيك كشورمان رفتم تا مصاحبهاي داشته باشم ولي نپذيرفت و او ميگفت با همه رسانهها قهر است و كاري به كارشان ندارد. آيا اين است رسم هنرمندنوازي و هنرمندداري؟! متأسفانه اين روزها از اصل به فرع افتادهايم و به قول عدهاي بدجوري به جاده خاكي زدهايم. بعضاً بازيگراني را كه براي رسيدن به شهرت دست به هر كاري ميزنند و بعد ژست هنري به خود ميگيرند را حلقه ميكنيم و با چشمپوشي از خطاهاي فاحششان عليه ارزشها و آرمانهاي انقلاب، نوازشگري ميكنيم، در حالي كه بسياري از هنرمندان حقيقي در رشتههاي مختلف را به حال خود رها كردهايم، افرادي كه اگر بميرند هيچ جانشيني براي ادامه هنرشان نيست، كم نيستند اين افراد مگر اينكه چشمهايمان را بازتركنيم و دقيقتر اطرافمان را ببينيم.
اين يك حقيقت است كه اغلب رسانههاي كشور و در رأس آنها رسانه ملي با شتاب هرچه تمامتر به سمت پوپوليسم و عوامگرايي روي آوردهاند، آنها از هنرمندان عرصههاي واقعي هنر صحبت نميكنند زيرا ميترسند مخاطبي نداشته باشند، درعوض بازيگران دستچندم يك سريال آبكي تلويزيون بعد از چند قسمت بازي برچسب هنرمند ميخورند و از سوي اين رسانه و حتي نهادها و سازمانها و شبكههاي محلي تلويزيون دعوت براي مصاحبه ميشوند و هديه و جايزه ميگيرند. اينجاست كه هم دليل گمگشتگي و خودباختگي اين افراد روشن ميشود و هم دليل مهجوريت روزافزون هنرمندان واقعي. يك سؤال ميپرسم چه كسي نام نقاشان غربي را در ذهن مردم جا انداخت؟ بهطور قطع رسانه. اين رسانهها بهخصوص صداوسيما هستند كه بايد با هنر خود ارزشهاي هنري را به مخاطبان معرفي ميكنند اما وقتي رسانه به رسالت خود عمل نميكند، نتيجهاش همين است كه امروز شاهديم. اينجاست كه بغضي گلوي انسان را ميگيرد، وقتي ميبينيم هنرمندي كه مردم كشورمان او را به هيچ وجه نميشناسند، از سوي مجامع بيگانه مورد تقدير قرار ميگيرد ولي در كشور خودمان غريب و ناشناخته است.
