با بالا گرفتن اختلافات ارزي، هر روز پشت پرده جديدي از اولويتهاي اختصاص ارز مرجع به اقلام وارداتي آشكار ميشود؛ شفافسازيهايي كه تاكنون اثري به حال بيماران نداشته اما اولويت سلامت در جامعه را بيش از پيش به رخ ميكشد!
در شرايطي كه در اولويتبندي كالاهاي وارداتي با ارز مرجع، خودروهاي لوكس، لوازم آرايش، زين اسب، غذاي سگ، دسته بيل و حتي چوب بستني در اولويت بالاتري نسبت به دارو قرار دارند، به گفته وزير بهداشت، هم اكنون به رغم سپري شدن ۹ ماه از سال هنوز دو سوم ارز مورد نياز دارو و تجهيزات پزشكي محقق نشده است!
دعوا يا تعارفات زرگري؟! در حالي كه اين روزها هم خانم وزير و هم اعضاي كميسيون بهداشت مجلس شوراي اسلامي، سنگاندازيهاي بانك مركزي بر سر راه تأمين ارز مورد نياز دارو و تجهيزات پزشكي را رسانهاي كردهاند، يك مقام ارشد بانك مركزي نيز مدعي شد به اندازه سالهاي گذشته، ارز براي واردات دارو تخصيص يافته است. بنا به اظهار وي، اين مسئولان وزارت بهداشت بودهاند كه بخش قابل توجهي از ارز تخصيصي براي دارو را به واردات لوازم آرايشي اختصاص دادهاند و همين موضوع باعث شد دقت و نظارت بانك مركزي براي واردات اقلام دارويي افزايش يابد.
اما وزير بهداشت در پاسخ به اين ادعا گفت: گشايش اعتبار و تخصيص ارز از سوي بانك مركزي و بانك عامل انجام ميشود و ارزي به وزارت بهداشت براي توزيع تعلق نميگيرد. بنابراين تخصيص ارز دارويي به كالاها و لوازم آرايشي از سوي وزارت بهداشت انجام نشده است. بنا به تأكيد مرضيه وحيد دستجردي، مسئولان بانك مركزي و اختصاص ارز بايد خودشان توضيح دهند اين ارزها چگونه صرف واردات لوازم آرايشي شده است.
به گفته وي، يك پنجم ارز تجهيزات و ملزومات پزشكي پرداخت شده اما با وجود اينكه وزارت بهداشت مسئول اولويتبندي در خصوص ارز تجهيزات پزشكي و دارو است متأسفانه اشخاص ديگري اولويتبندي را انجام ميدهند. وي افزود: از نظر ما دارو و ملزومات پزشكي بايد اولويتهاي ۲ و ۳ باشند ولي هم اكنون اولويتهاي ۷ و ۸ را دارند و متأسفانه برخي كالاها مانند زين اسب در اولويتهاي بالاتر مثلاً اولويت ۵ يا ۴ قرار داده شدهاند.
بايد توضيح بدهند
رئيس سازمان غذا و دارو هم كه در اين مدت كمتر در ميان اصحاب رسانه آفتابي ميشود در اين باره به وبدا گفته است: مسئولان اختصاص ارز بايد توضيح دهند كه چرا به جاي دارو به لوازم آرايشي، غذاي سگ، زين اسب، دسته بيل و بسياري از چيزهاي غير ضروري ديگر ارز مرجع اختصاص دادهاند. بنا به تصريح احمد شيباني كساني كه از الفباي تخصيص ارز اطلاع دارند ميدانند كه هيچ گونه ارزي به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي براي توزيع داده نميشود و ارز تخصيص داده شده از مبدأ در اختيار شركتهاي دارويي و ساير شركتها قرار ميگيرد كه شركتهاي دارويي پس از گشايش اعتبار در بانكهاي عامل به خريد و وارد كردن فقط دارو اقدام ميكنند. به باور وي اينكه گفته شده است وزارت بهداشت و درمان ارز در اختيار شركتهاي واردكننده كالاهاي آرايشي قرار داده است دروغ محض است چراكه اصولاً امكان جابهجايي ارز بين شركتها و حتي كالاها وجود ندارد. با وجود اين يكي از نمايندگان مجلس درباره پشت پرده واردات لوازم آرايش با ارز دارويي به «جوان» ميگويد: اين كار توسط شركتهاي وارد كننده دارو صورت ميگيرد. برخي شركتهاي واردات دارو به شرط اختصاص درصد قابل توجهي از ارز مرجع به واردات لوازم آرايش دارو وارد ميكنند.
اين صحبت در حالي است كه رديابي لوازم آرايش وارد شده با ارز دارو در صورت اراده مسئولان كار سختي نيست.
هر چند سخنان احمد شيباني با تعريف و تمجيد از مسئولان بانك مركزي پايان يافته اما مشكلات مردم براي تهيه دارو و درمان حل نشده است.
چاق شدن «زير خط فقر» با كمبود دارو از فضاي غبارآلود مديريت سلامت و مديريت ارزي كه اين روزها سر در آسمان دارد كه بگذريم وارد كف جامعه و بازار دارو و درمان ميشويم. با يكي دو بيمار مبتلا به بيمارهاي صعب العلاج هم كه رو به رو شويد و با يكي دو پزشك هم كه صحبت كنيد كافيست دريابيد كه كمبود و گراني چندين برابري برخي از داروها يك حقيقت محض است؛ حقيقتي كه گلوي سلامت را فشار ميدهد و اگر تا قبل از آشفتگي بازار ارز خانم وزير از سقوط ۵/۷ درصدي افراد جامعه زير آوار هزينههاي كمرشكن درمان بيماريهاي صعب العلاج به زير خط فقر سخن گفته بود اكنون با رشد چندين برابري قيمت داروها اين آمار آنقدر رشد كرده است كه پنهان بماند.
رشد تصاعدي قيمت دارو پزشكي كه نميخواهد نامش را بياوريم درباره كمبودهاي دارويي به «جوان» ميگويد: در حال حاضر برخي داروها فقط مشابه داخلي شان موجود است و داروهاي خارجي هم قيمتشان چند برابر شده است به گونهاي كه تهيه آنها براي بيماران سخت است. وي در پاسخ به اينكه چرا داروهاي ايراني را تجويز نميكنيد، ميگويد: حتي داروهاي توليد شده در بهترين شركتهاي داروسازي جهان هم كيفيت و اثربخشي متفاوتي را دارند و پزشك بسته به شناختي كه نسبت به دارو دارد گاهي لازم ميداند مشابه خارجي را تجويز كند. اين در حالي است كه محدوديتهاي بانك مركزي براي اختصاص ارز شامل حال مواد اوليه ساخت دارو هم ميشود و نبايد فراموش كنيم كه حدود ۵۰ درصد داروهاي وطني از مواد اوليه وارداتي ساخته ميشوند.
آقاي محسني نيز كه براي گرفتن داروي مادرش به داروخانه هلال احمر مراجعه كرده است درباره گرانشدن و كميابي داروهاي بيماران صعب العلاج به «جوان» ميگويد: مادرم كه به بيماري سرطان استخوان مبتلاست براي شيمي درماني بايد ماهي يك آمپول «زومتا» استفاده كند در حالي كه اين آمپول در سه ماهه اخير هر ماه تقريبا ۱۰۰ هزار تومان گران شده است و در سه ماه اخير از ۶۳۰ هزار تومان به ۸۳۰ هزار تومان رسيده است. قرص «آرومازين» نيز داروي ديگري است كه به گفته وي، دو ماه است پيدا نميشود و مشابه ايراني آن در دسترس است.
آيا ارز دارويي نوشدارو ميشود؟! از سوي ديگر، كمبود برخي داروها بيماران را به بازار سياه دارو كشانده است؛ بازاري كه حسن تاميني ليچايي عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس در گفتوگو با «جوان» درباره آن هشدار ميدهد. به گفته وي داروهاي موجوددر اين بازار به هيچ وجه قابل اطمينان نيستند و كساني كه براي پيچيدن نسخهشان به ناصر خسرو سر ميزنند ممكن است داروي تقلبي تحويل بگيرند. در اين ميان اما مرگ نوجوان ۱۵ ساله دزفولي به دليل دسترسي نداشتن به دارو را داريم. امروز حتي اگر ارز دارويي هم تامين شود حكايت نوشدارويي است كه اگرچه جان خيلي از بيماران را نجات ميدهد اما منوچهر اسماعيلي ليوسي را زنده نميكند!
