فارس: نشست نقد و بررسی فیلم «من مادر هستم» عصر امروز -دوشنبه ۲۰ آذرماه- با حضور فریدون جیرانی کارگردان، مسعود فراستی، محمدتقی فهیم و حسین اللهکرم منتقدان سینما، لیلا لاریجانی و رحمان سیفیآزاد فیلمنامهنویسان فیلم و جمع کثیری از دانشجویان و اصحاب رسانه در لانه جاسوسی و پس از نمایش فیلم برگزار شد.
در این مراسم جیرانی در سخنانی گفت: من آدمی نیستم که از پشت دوربین وقایع را ببینم، اولین کسانی که طبقه متوسط را تشکیل دادهاند کسانی بودند که به دربار پهلوی وصل بودند، ما قبل از انقلاب دیوار فرهنگی داشتیم. یکسری از مناطق بالا شهر یک فیلم و پایین شهر یک فیلم، اتفاقا روی آن طبقه متوسط تاثیر نمیدارد و در بالای شهر تاثیر میگذارد.
وی ادامه داد: یک بچه پایین شهری میباید در سینمای پردیس آزادی که کافی شاب دارد فیلم ببیند و هرچه فشار بیشتر شود فرهنگ زیر زمینی بیشتر میشود و وقتی فرهنگ زیر زمینی رشد کند فشار روی قشر ضعیف است.
جیرانی تصریح کرد: در یک فیلم غربی مشروبخواری مذموم است اما الان دارند به سمتی میروند که فضیلت میشود. تمایلات این فیلم تأثیرگذار است. یک سریال ترکی چرا آنقدر پیشروی میکند؟ چون ما در اینجا خوراک مناسب نداریم. من از طبقه متوسط تحلیلی آکادمیک دارم، فضای بسته به نفع شما دوستان بسیج دانشجویی نیست این را صادقانه میگویم.
در این جلسه همچنین فهیم در سخنانی عنوان داشت: سکانس پایانی فیلم تاثیرگذار است و در یک میزانسن برای ما پیام میدهد، سینما فیلم فارسی که سینمای انقلاب را مورد هجوم قرار داده، تا الان هنوز پیام میدهد اما قصاص در فیلم من مادر هستم توانست جامعه را مورد تاثیر قرار دهد، من با این فیلم مشکل دارم، ما وقتی قرار است در فیلم پیام دهیم باید تصویر دهیم، من آقای الله کرم را اولین بار است که در میدان میبینم و بخاطر سوء تفاهم بخش اول معذرت خواهی میکنم اصل قضیه این است که فیلم به معلول میپردازد.
جیرانی نیز ادامه داد: هر زمان هر چیز در تبلیغات دولتی برود، رشد میکند. سینمای روشنفکری موج نو رفت پائین شهر و سعی کرد قهرمانانش را از دل پایین شهر در بیاورد، سعی کرد سازش بین بالا و پایین را نشان دهد. از دهه هفتاد به بعد فیلم فارسی بر اساس تمایلات تماشاچی رفت بالای شهر چون دید تمایلش خلاف تمایل مردم است، رشد اخلاقی عرفی نتیجه یکسری از افکار عرفی است. سینمای اجتماعی ایران محصول یک گفتمان روشن فکری است، سینمای اجتماعی ایران داخل یکی از گفتمانهایی میماند. ابتدا گفتمان روشن فکری چپ حاکم بود ولی بعد از انقلاب سینما گفتمانی در راستای انقلاب پیدا کرد.
به گزارش فارس، در ادامه الله کرم در پاسخ به اظهارات ارائه شده، تصریح کرد: آقایان گفتند نقد آنها مثل ماست، میگویند فیلمشان با پول نفتی ساخته شده است. این فیلم اگر در دوران خاتمی ساخته میشد بیشتر تشکر میکردیم. من از فهیم تشکر میکنم که گفت نگاه ما نقد طبقه متوسط غرب گراست. بنده معلم هستم و شما دانشجو هستید، سبک زندگیها عوض شده به من اوایل میگفتن حاج حسین که همان را عشق است.
وی ادامه داد: ما باید در قالبهای تئوریک هم برویم، افلاطون سه بخش را در جهان میشمارد: میل - خاطره و تیموس، تیموس یعنی به دنبال رسمیت شناختن دیگران باشیم. لیبرالها به میل گرایش دارند، راستها به عقل ولی تیموس. در فیلم این آقایان غرور اعلام شد، فیلم را طوری طراحی کردند که غرور را اعلام کردند بنده به عنوان یک معلم میگویم که شما تیموس را اعلام کردید. اگر در این سالهای اخیر ده نمکی به داد نمیرسید بیچاره بودیم.
همچنین فهیم در ادامه بحث گفت: مشکل سینمای ما این است که تحلیل ندارد. من آدمی که طرفدارم مضمون و حالا وارد ساختار شدم، دوستانی که پای فرم هستند و در عمل به مضمون میپردازند، من تحلیل دارم، سینمای ایران مثل طبقه متوسط تغییر کرده در بحث کیفی تغییرات را میبینم طبقه متوسط ایران دچار دستخوش شده ولی به لحاظ کیفی به آداب و سنتهای عاشورایی معتقد است، فیلم آقای جیرانی قابل تقدیر است که آمده مشکلات را نشان داده است، روایت درام این است که توسط سیمین شروع کنی و بعد دوربین به آن برسد.
همچنین فراستی توضیح داد: فیلم فارسی و همه فیلمها میتواند به معلول بپردازند. فیلم فارسی در تفکر خواهان سازش طبقاتی و وضع موجود است از قبل از دهه سی تا ۵۰، زیباشناسی فیلم فارسی میتواند با شادی تمام شود یا با اعلام زیباشناسی ابتذال در اجراست. فیلم فارسی انتقادی نیست به جای مسکن قبل از انقلاب پولداری بدون رد شدن از خط قرمزها را نشان میدهد فیلم ملودراماتیک مهمترین ژانر سینماست سینمای ایران مهمترین ژانرش دفاع مقدس است.
وی ادامه داد: من معتقدم فیلم دینی نیست تمام مباحثی که مثل تیموس نقل کردند جناب الله کرم است و در سینما معلوم نیست فیلم طرفدار آوا نیست آوا قربانی این قشر از طبقه متوسط است دکتر روانشناس فیلم اصلا خوب نیست و پانتهآ بهرام با خوش یا آینه ارتباط برقار میکرد فیلم جیرانی به ما هشدار میدهد که از نظر اقتصادی و فرهنگی نیست به این طبقه تفاوت نباشیم و از این زاویه به شدت از این فیلم دفاع میکنم.
